WOT-owa rocznica

Pół wieku o teatrze, dla teatru

Jubileusz 50-lecia pierwszego samodzielnego wydziału wiedzy o teatrze rozłożono w Akademii Teatralnej im. Aleksandra Zelwerowicza w Warszawie na dwa dni pod koniec listopada – 27 listopada odbyła się gala rocznicowa, a 29 listopada zjazd absolwentów.

Przypomnijmy, że utworzenie Wydziału Wiedzy o Teatrze dokonało się głównie dzięki trzem ważnym osobom. Inicjatywa oraz pierwsze zamysły programowe i organizacyjne były dziełem Jerzego Koeniga – krytyka, redaktora, a także wykładowcy na wydziale reżyserii. Wsparcie merytoryczne zapewnił najwybitniejszy polski teatrolog Zbigniew Raszewski. Talenty organizacyjne i upór Koeniga oraz naukowy autorytet Raszewskiego nie wystarczyłyby jednak bez Tadeusza Łomnickiego – profesora i rektora uczelni, wielkiej osobowości polskiego teatru, a zarazem członka centralnych władz PZPR. To właśnie jego pozycja polityczna okazała się prawdopodobnie rozstrzygająca.

Inauguracja roku akademickiego 1975/76 była oficjalnym początkiem działalności wydziału. Później przyszły trudne lata po stanie wojennym, kiedy pojawiła się groźba likwidacji kierunku, a w 1987 roku uruchomiono studia zaoczne.

Jubileusz miał sympatyczny charakter, choć można odnieść wrażenie, że zbyt późno rozpoczęto informowanie zainteresowanych, a kanały komunikacji nie zostały najlepiej dobrane. Frekwencja była umiarkowana, ale skutki wydarzenia okazały się zaskakująco dobre – wieść o spotkaniu szybko rozeszła się po kraju i pobudziła środowiskową aktywność. Warto obserwować, jakie przyniesie to efekty w przyszłości.

Dalszy ciąg tej historii musi jednak przebiegać dwoma torami, ponieważ – jak wiadomo – na wydziale funkcjonowały zarówno studia dzienne, jak i zaoczne.

Zaoczni szybciej zaczęli

Oficjalny jubileusz 50-lecia uświadomił absolwentom studiów zaocznych, że realizacja idei większego spotkania wymaga czasu. Charakterystyczną cechą tych studiów był bowiem ogromny geograficzny rozrzut studentów po całej Polsce, a od ich powstania minęło już blisko 40 lat.

Grupa osób obecnych podczas listopadowego zjazdu powołała w lutym 2026 roku kilkuosobowy zespół inicjatywny. Gdy powstał wstępny szkic programu, organizatorzy zwrócili się o spotkanie z rektorem uczelni. Wiesław Czołpiński zaakceptował inicjatywę zjazdu i zadeklarował swój udział. Ustalono termin oraz miejsce spotkania – Akademia Teatralna im. Aleksandra Zelwerowicza w Warszawie, 19 września 2026 roku.

Równie pozytywny odzew przyniosły rozmowy z Lechem Śliwonikiem – głównym twórcą programu studiów zaocznych, dziekanem powiększonego wydziału, a później rektorem uczelni. Profesor zadeklarował wsparcie programowe i organizacyjne ze strony Towarzystwo Kultury Teatralnej.

Kolejnym krokiem było przekształcenie grupy inicjatywnej w Komitet Organizacyjny. W jego skład weszli: Marian Kamecki, Dorota Kolano, Grzegorz Stawiak, Ewa Zbroja (wszyscy z pierwszego rocznika), a także Magdalena Hierowska i Małgorzata Szyszka.

Plany wybiegają również dalej w przyszłość. Realna wydaje się realizacja filmu dokumentalnego autorstwa Małgorzaty Szyszki. Powstał także projekt wydania książki „Niecodzienne studia” poświęconej historii i programowi studiów zaocznych. Podstawą publikacji ma być praca magisterska Aliny Czyżewskiej.

Pod koniec kwietnia Komitet Organizacyjny opublikował apel o zgłoszenia uczestników i podał adres kontaktowy: zjazdwot.zaoczni@gmail.com.

Dzienni wykonali pierwszy krok

16 maja 2026 roku w Sali Senatu Akademia Teatralna im. Aleksandra Zelwerowicza w Warszawie odbyło się zebranie założycielskie Stowarzyszenia Absolwentów Wiedzy o Teatrze. Podkreślano, że stowarzyszenie ma skupiać wszystkich absolwentów – zarówno studiów dziennych, jak i zaocznych. Było to istotne, ponieważ przed laty pojawił się pomysł ograniczenia członkostwa wyłącznie do absolwentów studiów dziennych.

Inicjatywa wyszła od grupy osób, które ukończyły studia na Wydziale Wiedzy o Teatrze w różnych latach. W liście skierowanym do koleżanek i kolegów napisano:

„Stowarzyszenie, które chcemy tworzyć, powinno służyć pamięci. Chcemy pamiętać o Wydziale WOT jako ważnej instytucji nie tylko naszej edukacji, ale również – a może przede wszystkim – miejscu spotkania, które budowało więzi żywe wciąż po latach. Ogromną w tym zasługę mają nasi profesorowie i wykładowcy. Mamy sentyment do Wydziału, do czasów naszych studiów, do ludzi, których tu spotkaliśmy, i chcemy ten sentyment mądrze kultywować”.

Podczas spotkania odczytano przesłania przygotowane przez Annę Kuligowską-Korzeniewską oraz Agnieszkę Morawińską, wykładowczynie związane z wydziałem od pierwszego roku jego istnienia, czyli od roku akademickiego 1975/76. Pozdrowienia i życzenia pomyślności przekazał również Lech Śliwonik. Uczestników powitał rektor uczelni Wiesław Czołpiński.

Status członka-założyciela uzyskały 54 osoby. W trakcie zebrania podjęto uchwały o powołaniu Stowarzyszenia Absolwentów Wiedzy o Teatrze oraz przyjęciu jego statutu.

Wybrano także zarząd stowarzyszenia. Funkcję przewodniczącego objął Wojciech Majcherek, a członkami zarządu zostali Natalia Adaszyńska, Dorota Buchwald, Radosław Krawczyk i Justyna Mazur-Dziadkiewicz. Powołano również komisję rewizyjną w składzie: Joanna Fedorowicz, Włodzimierz Kaczkowski i Edyta Kubikowska-Smyrska.

Spotkanie odbyło się w atmosferze autentycznej radości i wzajemnej życzliwości. To dobry prognostyk na przyszłość.