Jeden z najwybitniejszych kompozytorów muzyki teatralnej w Polsce, Stanisław Radwan, zostaje bohaterem wystawy, która po raz pierwszy, tak kompleksowo, ukazuje jego twórczość. Od 24 maja do 31 lipca 2025 w Muzeum Interaktywnym Narodowego Starego Teatru MICET będzie można zanurzyć się w dźwiękowy świat artysty, dla którego gest, cisza i głos były równie ważne jak partytura.
Wystawa „RADWAN – WSZYSTKO BRZMI”
Stanisław Radwan (1939–2023) – współtwórca wybitnych inscenizacji, współpracownik Jerzego Grzegorzewskiego, Jerzego Jarockiego, Andrzeja Wajdy czy Krystiana Lupy – pozostawił po sobie kilkaset kompozycji, które nie tylko towarzyszyły spektaklom, ale je współtworzyły. Jego muzyka „określała emocjonalnie postać” i „budowała relacje intymne” – jak sam mawiał – a przestrzeń dźwiękową traktował na równi z przestrzenią międzyludzką.
Wystawa przygotowana w MICET jest próbą uchwycenia tej filozofii.
Staszek jest urodzonym człowiekiem teatru. Muzyka jawi mu się w kontekście jakiegoś obrazu, potrzeby dopełnienia akcji; wynika z konieczności tego, co dzieje się na scenie. (…) Muzyki tak długo nie może napisać, dopóki sam dla siebie nie zrozumie, czemu ona służy. Jednocześnie nam, reżyserom, z niezwykłą przenikliwością pomaga odkrywać problemy samej inscenizacji – mówił o nim Andrzej Wajda.
Czego doświadczą zwiedzający?
Ekspozycja została zaprojektowana jako interaktywne doświadczenie dźwiękowo-wizualne. Widzowie będą mogli usłyszeć fragmenty kompozycji Radwana, zobaczyć aktorów prowadzonych w akcji przez muzykę w nagranych przedstawieniach, posłuchać komentarzy kompozytora do swoich prac, zobaczyć nagraną próbę muzyczną. Wystawa zbudowana z ‘przedmiotów muzycznych’, obiektów występujących w inscenizacjach Jerzego Grzegorzewskiego/Stanisława Radwana w teatrach Narodowym Starym w Krakowie i Narodowym w Warszawie, to rodzaj instalacji pozwalającej widzom uczestniczyć w poszukiwaniu brzmienia przestrzeni, odkrywaniu jej emocji i napięć. Dla prowadzenia prostych ćwiczeń dźwiękowych służyć widzom będzie bogate instrumentarium wykorzystujące instrumenty używane w „Mishimie”, przedstawieniu Andrzeja Wajdy wystawionym w Starym Teatrze w 1994 roku.
Przestrzeń scenograficzną stworzyła Barbara Hanicka, aranżacją muzyczną zajął się Mieczysław Mejza. Kuratorką wystawy jest Anna Litak.
W ramach wystawy odbędą się również warsztaty i spotkania master class prowadzone przez Łukasza Szczepanowskiego i Stanisława Linowskiego – pod wspólnym tytułem „Na skrzyżowaniu form – Muzyka – Emocje – Ciało”.
Radwan: więcej niż kompozytor
Jak zauważył Jerzy Jarocki – Radwan był „człowiekiem teatru”, współreżyserem, który nie pisał nut, dopóki nie zrozumiał „czemu muzyka ma służyć”. Jego praca często polegała na komponowaniu przestrzeni dźwiękowej dla reżysera, aktora, scenografa – artystów tworzących przedstawienie. Radwan dźwięki czy kompozycje klasyczne podawał różnym dekonstrukcjom, by wyseparować z nich istotną formę dla tworzonego na scenie dzieła. Był jednym z pierwszych kompozytorów, którzy w teatrze korzystali z muzyki eksperymentalnej i konkretnej. Swoim rozumieniem muzyki w teatrze wpisał się w europejską awangardę lat 70. Mówił: „Aktorzy brzmią, ich ciało brzmi, ich obecność brzmi, ruch jest brzmieniem… to jak tworzenie symfonii.”
Wystawa „WSZYSTKO BRZMI” oddaje hołd tej unikalnej wrażliwości. To spotkanie z twórcą, który udowadniał, że teatr zaczyna się od ucha – i że wszystko, co brzmi, może stać się muzyką.
Wystawa o twórczości Stanisława Radwana to drugie wydarzenie, po znakomicie przyjętym przez publiczność „Tygodniu z Jerzym Stuhrem”, które odbywa się w ramach cyklu „Legendy Narodowego starego Teatru”.
Organizator: Narodowy Stary Teatr im. H. Modrzejewskiej w Krakowie – MICET
Czas trwania wystawy: 24 maja – 31 lipca 2025
Wernisaż: sobota 24 maja, godz. 16.00
Miejsce: MICET (Muzeum Interaktywne / Centrum Edukacji Teatralnej), Strefa BE ul. Jagiellońska 1, Kraków; wejście od ulicy Jagiellońskiej przez szklane drzwi z napisem MICET
Wstęp: w ramach biletu do muzeum
Więcej informacji o wydarzeniu:
[https://micet.pl/pl/wydarzenie/wystawa-radwan-wszystko-brzmi-24-05-31-07-2025/]
fot. NST Kraków
absolwent Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Słupsku oraz Studia Wokalno-Aktorskiego Danuty Baduszkowej przy Teatrze Muzycznym w Gdyni. Współpracował z wieloma teatrami w Polsce, m.in. Teatrem Polskim w Bydgoszczy. Ma na swoim koncie ponad 60 ról teatralnych. Od roku 2001 zajmuje się krytyką teatralną.
