Buduje poczucie wspólnoty, uczy obcować ze sztuką, pomaga nazwać emocje – jaką jeszcze rolę w życiu młodego widza w dobie narastających kryzysów może odgrywać teatr?
fot. Michał Matuszak
Na to pytanie próbują odpowiedzieć badacze, edukatorzy i producenci, którzy przyjechali do Teatru Pinokio w Łodzi na Festiwal S·PLOT.
Oprócz znakomitych spektakli ze świata w programie wydarzenia znalazła się międzynarodowa konferencja naukowa pt. „Sztuki performatywne dla dzieci i młodzieży: aktualne wyzwania”, oraz blok tematyczny „Zjednoczeni wobec kryzysu zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży”.
S·PLOT – Międzynarodowy Festiwal Sztuk Performatywnych dla Dzieci i Młodzieży rozpoczął się wczoraj i potrwa do 11 października. Młodej łódzkiej publiczności daje on niecodzienną sposobność, by na scenach Teatru Pinokio w Łodzi obejrzeć znakomite spektakle europejskich grup teatralnych, święcących tryumfy na międzynarodowych festiwalach. Z kolei dla twórców teatru i jego badaczy to czas namysłu nad rolą teatru w życiu młodych widzów. Każdego dnia w spotkaniach, wykładach i debatach udział bierze kilkudziesięciu ekspertów, nie tylko z Polski.
– Chcemy splatać ze sobą ludzi, poglądy, różne formy sceniczne i różne formy ekspresji, dlatego przygotowany przez nas program dla delegatów wyrósł z potrzeby budowania trwałych mostów pomiędzy praktyką sceniczną a refleksją akademicką oraz wypracowania realnych narzędzi wsparcia dla młodzieży w czasach kryzysów – tłumaczy Bartosz Kurowski, kurator S·PLOTU. Jak dodaje, filarem programu dla delegatów jest Międzynarodowa Konferencja Naukowa „Sztuki performatywne dla dzieci i młodzieży: aktualne wyzwania”, organizowana we współpracy z Uniwersytetem Łódzkim i Uniwersytetem Mikołaja Kopernika w Toruniu.
Konferencję otworzyły wykłady mistrzowskie uznanych badaczek: Ellinor Viktoria Lidén ze Szwecji przeanalizowała paradoks tworzenia teatru dla dzieci niemal wyłącznie przez dorosłych, z kolei Rezan Saleh z Belgii – bazując na swoich doświadczeniach z pracy w obozach dla uchodźców – opowiedziała o teatrze jako przestrzeni schronienia i oporu.
– Im bardziej zagłębialiśmy się w tematykę zgłoszonych wystąpień, ale też festiwalowych spektakli, tym wyraźniej czuliśmy, że zarówno badacze, jak i praktycy koncentrują się przede wszystkim na pytaniach o to, jak teatr reaguje na współczesne wstrząsy – od pandemii po wojny i migracje – zauważa Bartosz Kurowski. – Jedną z odpowiedzi na to pytanie jest przejmująca instalacja „Voices of Gaza” przywieziona do nas przez zespół Imaginart z Katalonii – zapowiada. Autorem instalacji jest Mahdi Karera, założyciel KHOYOUT – teatru i pracowni lalkarskiej w Strefie Gazy. Gdy w wyniku bombardowań Mahdi i jego zespół stracili swój warsztat, zaczęli tworzyć lalki z materiałów z odzysku, wykorzystując w tym celu puszki, plastikowe butelki oraz porzucone drewno i tkaniny. Porzucone obiekty stały się żyjącymi postaciami opowiadającymi swoją historię za sprawą towarzyszących im nagrań. Pięć takich lalek zostało przemyconych przez granicę, by w formie instalacji mogły wędrować wraz z zespołem Imaginart. Teraz przyjadą do Łodzi – od środy będzie można wysłuchać ich opowieści w foyer teatru.
Tematykę konferencji dopełniają zagadnienia związane z inkluzywnością, partnerstwem we współtworzeniu czy praktykami zmieniającymi sposób odbioru sztuk wizualnych przez młodych odbiorców. Wystąpienia konferencyjne zgłosiło blisko trzydziestu mówców z Polski, Węgier, Ukrainy, Niemiec, Wielkiej Brytanii, Danii, Serbii czy Albanii.
Oprócz konferencji w programie festiwalu znalazł się blok tematyczny „Zjednoczeni wobec kryzysu zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży” zaplanowany w dniach 10–11 października.
– Myśląc o wyzwaniach, postanowiliśmy poświęcić więcej uwagi dojmującemu problemowi coraz bardziej powszechnego kryzysu zdrowia psychicznego wśród dzieci i młodzieży. Jako twórcy sztuk performatywnych doszliśmy do wniosku, że potrzebujemy więcej wiedzy na temat tego, czym ten kryzys jest, a chcąc wyposażyć ludzi kultury w specjalistyczne instrumentarium, do rozmowy zaprosiliśmy przedstawicieli środowiska psychiatrii – tłumaczy Bartosz Kurowski, zapowiadając udział ekspertek z Wojewódzkiego Szpitala Psychiatrycznego we Wrocławiu oraz Wrocławskiego Teatru Lalek. Trzonem bloku stanie się dwudniowy warsztat „Pierwsza pomoc emocjonalna”, prowadzony przez suicydolożkę Lucynę Kicińską. Uczestnicy poznają zasady odpowiedzialnego poruszania trudnych wątków na scenie, a także adekwatnego i bezpiecznego reagowania na sytuacje kryzysowe u widza lub w zespole artystycznym.
W programie dla delegatów zaplanowano również interdyscyplinarne panele dyskusyjne poświęcone m.in. wpływowi programów grantowych na produkcję wydarzeń oraz nieformalne sesje sieciujące „Coffee to Get to Know Each Other” i „Coffee to Know How”. Za przykład tego, jak tworzyć spektakle w ścisłej współpracy z młodzieżą posłużą prezentowane na festiwalu spektakle – takie jak „TRASHedy” niemieckiej performing:group czy „Chłopcy” Fundacji Horyzont Sztuki. Festiwal zwieńczy „Dialog Otwarty” prowadzony przez Elizę Gaust i Barbarę Michalską. Ta wywodząca się z fińskiej psychoterapii środowiskowej metoda umożliwi wszystkim uczestnikom – bez względu na wiek, pochodzenie czy doświadczenie zawodowe – swobodną wymianę emocji, opinii i refleksji po festiwalu.
S·PLOT Międzynarodowy Festiwal Sztuk Performatywnych dla Dzieci i Młodzieży jest dofinansowany ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Miasta Łodzi oraz Instytutu Ramona Llulla.
Międzynarodowy Festiwal Sztuk Performatywnych dla Dzieci i Młodzieży S·PLOT
