9 i 10 czerwca w Warszawie odbędzie się konferencja naukowa „Wiercińscy. Nowa idea teatru”, poświęcona Marii i Edmundowi Wiercińskim.
fot. archiwum rodzinne (dzięki uprzejmości Krzysztofa Smołki)
Instytut Sztuki PAN, Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego oraz Muzeum Teatralne zapraszają na konferencję „Wiercińscy. Nowa idea teatru”, organizowaną w ramach Roku Wiercińskich.
9 i 10 czerwca 2026 roku w Warszawie odbędzie się konferencja naukowa „Wiercińscy. Nowa idea teatru”, poświęcona Marii i Edmundowi Wiercińskim — jednemu z najważniejszych małżeństw artystycznych w historii polskiego teatru XX wieku.
Wydarzenie organizują Instytut Sztuki Polskiej Akademii Nauk, Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego oraz Muzeum Teatralne w Warszawie w ramach obchodów Roku Wiercińskich.
Pierwszego dnia obrady odbędą się w Instytucie Sztuki PAN przy ul. Długiej 28, drugiego dnia w Instytucie Teatralnym przy ul. Jazdów 1.
Konferencja jest częścią szerszego programu przypominającego dorobek Marii i Edmunda Wiercińskich. We wrześniu 2025 roku minęła 70. rocznica śmierci Edmunda Wiercińskiego, a w grudniu 2026 roku przypada 50. rocznica śmierci Marii Wiercińskiej.
Organizatorzy podkreślają, że ich działalność reżyserska, aktorska i pedagogiczna pozostaje jednym z najważniejszych punktów odniesienia dla historii polskiego teatru. Konferencja ma być okazją do ponownego odczytania ich twórczości, archiwów oraz wpływu, jaki wywarli na kolejne pokolenia ludzi sceny.
W programie znalazły się referaty poświęcone działalności artystycznej Wiercińskich, ich pracy pedagogicznej, działalności w Reducie, Ateneum oraz powojennym losom teatralnym.
9 czerwca w Muzeum Teatralnym odbędzie się także czytanie performatywne „Elektry” Jeana Giraudoux według opracowania scenicznego Edmunda Wiercińskiego. Czytanie przygotuje zespół Teatru Polskiego im. Arnolda Szyfmana w Warszawie w reżyserii Anny Skuratowicz.
10 czerwca w Instytucie Teatralnym pokazany zostanie spektakl Teatru Telewizji „Ojciec” Augusta Strindberga w reżyserii Marii Wiercińskiej.
Wśród prelegentów znajdą się badacze i historycy teatru związani z najważniejszymi polskimi instytucjami teatralnymi i naukowymi.
Marek Piekut, teatrolog i historyk teatru, opowie o wczesnych doświadczeniach Edmunda Wiercińskiego w referacie „Zanim wybrał teatr. Syberyjska formacja Edmunda Wiercińskiego”.
Wanda Świątkowska przedstawi referat „Dziunio i Myszka – o Wiercińskich w Reducie”, poświęcony ich działalności w zespole Juliusza Osterwy.
Dr hab. Jagoda Hernik Spalińska, profesorka Instytutu Sztuki PAN i redaktorka naczelna portalu Teatrologia.info, wspólnie z wygłosi referat „Aktorstwo MHanną Raszewską-Kursąarii Wiercińskiej – cele i metody”.
Dr Aneta Kielak-Dudzik, teatrolożka, wykładowczyni akademicka i sekretarz literacka Teatru Ateneum im. Stefana Jaracza w Warszawie, przedstawi wystąpienie „Nowe Ateneum” jako przestrzeń sporu. Przypadek Edmunda Wiercińskiego”.
Marzena Kuraś, historyczka teatru i wieloletnia pracowniczka Instytutu Sztuki PAN, wygłosi referat dotyczący ostatniej przedwojennej inscenizacji Wiercińskiego i jego działalności reżyserskiej.
Dr hab. Jarosław Cymerman z UMCS, teatrolog i były zastępca dyrektora Instytutu Teatralnego ds. programowych, opowie o wojennych zeszytach Edmunda Wiercińskiego.
Dr hab. Katarzyna Flader-Rzeszowska, profesorka UKSW i zastępczyni redaktora naczelnego miesięcznika „Teatr”, wspólnie z Anną Chojnacką przedstawi referat poświęcony działalności Wiercińskich we Wrocławiu w latach 1949–1952.
Michał Smolis, teatrolog i krytyk teatralny związany z Instytutem Teatralnym im. Zbigniewa Raszewskiego, wygłosi referat „Horsztyński” w reżyserii Edmunda Wiercińskiego”.
10.00 | otwarcie konferencji
10.15–10.45 | Marek Piekut
„Zanim wybrał teatr. Syberyjska formacja Edmunda Wiercińskiego”
11.00–11.30 | Wanda Świątkowska
„Dziunio i Myszka – o Wiercińskich w Reducie”
11.45–12.15 | Jagoda Hernik Spalińska, Hanna Raszewska-Kursa
„Aktorstwo Marii Wiercińskiej – cele i metody”
12.15–12.45 | przerwa na kawę
12.45–13.15 | Aneta Kielak-Dudzik
„Nowe Ateneum” jako przestrzeń sporu. Przypadek Edmunda Wiercińskiego”
13.30–14.00 | Marzena Kuraś
„Ostatnia przedwojenna inscenizacja Wiercińskiego w perspektywie jego twórczości reżyserskiej w teatrach TKKT”
14.00–17.00 | przerwa obiadowa
17.00–19.00 | Muzeum Teatralne / Teatr Wielki – Opera Narodowa
Czytanie performatywne „Elektry” Jeana Giraudoux według opracowania Edmunda Wiercińskiego, przygotowane przez zespół Teatru Polskiego im. Arnolda Szyfmana w Warszawie w reżyserii Anny Skuratowicz
10.00–10.30 | Katarzyna Kułakowska, Ewa Hevelke, Barbara Michalczyk
„Nie od razu będą rezultaty”. Maria Wiercińska jako jedna z pionierek pedagogiki teatru w Polsce
10.45–11.15 | Jarosław Cymerman
„Nic nas naprawdę nie rozdzieli”. Zeszyty wojenne Edmunda Wiercińskiego
11.30–12.00 | Olga Bieńka
„Elektra” Jeana Giraudoux
12.00–12.30 | przerwa na kawę
12.30–13.00 | Katarzyna Flader-Rzeszowska, Anna Chojnacka
„Żeby nie zapleśnieć”: Wiercińscy we Wrocławiu 1949–1952
13.15–13.45 | Magdalena Kasa
„Dwugłos na scenie: Maria Wiercińska i Jadwiga Przeradzka”
14.00–14.30 | Michał Smolis
„Horsztyński” w reżyserii Edmunda Wiercińskiego”
14.30–17.00 | przerwa obiadowa
17.00–19.00 | pokaz spektaklu Teatru Telewizji „Ojciec” Augusta Strindberga w reżyserii Marii Wiercińskiej
Wstęp na wszystkie wydarzenia jest wolny.
