Do 4 września trwa nabór do „Cudacznej Szkoły” – nowego projektu Teatru Ochoty i kolektywu Freak Show, skierowanego do młodych osób w wieku od 15 do 21 lat, z niepełnosprawnościami i bez.
infografika: Teatr Ochoty w Warszawie
Uczestnicy będą pracować z teatrem, performansem, ruchem, głosem, tekstem i obrazem, a część z nich zostanie zaproszona również do współtworzenia nowego spektaklu.
Teatr Ochoty otwiera kolejny projekt, w którym dostępność nie jest dodatkiem do programu, lecz jednym z jego podstawowych założeń. „Cudaczna Szkoła” ma być miejscem spotkania młodych osób o różnych doświadczeniach, sposobach komunikacji, możliwościach i wrażliwościach. Do udziału zaproszone są osoby z niepełnosprawnościami, osoby g/Głuche oraz osoby bez niepełnosprawności, przy czym pierwszeństwo w naborze otrzymają osoby z niepełnosprawnościami.
Projekt powstaje we współpracy Teatru Ochoty z artystkami i artystami kolektywu Freak Show. Zajęcia poprowadzą Nadia Markiewicz, Daniel Kotowski, Agata Wąsik, Babcia, Filip Pawlak oraz Szymon Adamczak – twórcy pracujący na styku teatru, performansu, sztuk wizualnych, muzyki oraz praktyk związanych ze sztuką niepełnosprawną i queerową. Do kolejnych etapów pracy zapraszane będą również inne osoby artystyczne.
„Cudaczna Szkoła” nie jest szkołą teatralną w tradycyjnym rozumieniu. Organizatorzy nie szukają osób z przygotowaniem aktorskim ani nie zamierzają uczyć jednego obowiązującego sposobu funkcjonowania na scenie. Ważniejsze mają być ciekawość, gotowość do eksperymentowania oraz chęć poszukiwania własnych środków wyrazu.
Podczas spotkań uczestnicy będą pracować z głosem, ruchem, tekstem i obrazem, tworzyć własne materiały sceniczne, improwizować, budować sytuacje i postaci, a także uczyć się współpracy oraz wymiany informacji zwrotnej. Istotnym elementem procesu stanie się również rozmowa o tym, w jaki sposób osobiste doświadczenia można przełożyć na język sztuki.
Twórcy projektu podkreślają, że interesuje ich spotkanie różnych perspektyw, a relacja pomiędzy prowadzącymi i uczestnikami ma mieć charakter partnerski. Artyści nie przychodzą z gotowym zestawem odpowiedzi. Mają stworzyć warunki pozwalające młodym osobom rozwijać własne pomysły, jednocześnie samemu pozostając otwartymi na ich doświadczenia i sposoby patrzenia na świat.
Cykl będzie jednocześnie początkiem pracy nad nową produkcją kolektywu Freak Show, odnoszącą się do tematu sieci, który będzie motywem przewodnim sezonu Teatru Ochoty.
Po zakończeniu części warsztatowej osoby zainteresowane dalszą współpracą będą mogły włączyć się w przygotowanie spektaklu. Nie oznacza to wyłącznie występowania na scenie. Uczestnicy mogą stworzyć własny performans, pracować wspólnie z zespołem albo znaleźć dla siebie inną funkcję w procesie twórczym.
Jednym z etapów projektu będzie także kameralny pokaz work-in-progress podczas Festiwalu Kultury bez Barier. Finałem całego przedsięwzięcia ma być spektakl, którego premierę zaplanowano na 11 grudnia 2026 roku, a kolejne pokazy na 12 i 13 grudnia.
Do projektu mogą zgłaszać się osoby w wieku 15–21 lat, zainteresowane teatrem, performansem lub innymi formami ekspresji artystycznej. Organizatorzy zapraszają przede wszystkim tych, którzy chcą eksperymentować, mają własne pomysły, pytania albo tematy i są gotowi pracować w grupie składającej się z osób o bardzo różnych doświadczeniach.
Szczególnie ważna jest dostępność projektu. Teatr zachęca osoby wymagające określonego rodzaju wsparcia lub dostosowania, aby wskazały swoje potrzeby już w formularzu zgłoszeniowym. Organizatorzy deklarują, że będą indywidualnie poszukiwać odpowiednich rozwiązań.
Sam sposób kwalifikacji również ma mieć twórczy charakter. Kandydaci proszeni są m.in. o przygotowanie krótkiego nagrania własnego „protestu” – rozumianego całkowicie dowolnie. Może to być indywidualna akcja w pokoju albo cichy protest w przestrzeni miasta. Druga część zadania polega na zaproponowaniu hasła, które mogłoby znaleźć się na niesionym podczas takiego protestu banerze.
Pierwsze zajęcia odbędą się 15 września w Teatrze Ochoty przy ul. Mikołaja Reja 9 w Warszawie. Kolejne spotkania zaplanowano na 22 i 29 września, 6, 13, 17, 20 i 27 października. Spotkanie 17 października będzie częścią Festiwalu Kultury bez Barier.
W listopadzie rozpocznie się indywidualna praca nad materiałem do przedstawienia oraz pierwsze próby, natomiast grudzień zostanie przeznaczony na przygotowanie premiery.
Grupa będzie bardzo kameralna – do udziału zostanie zakwalifikowanych maksymalnie dziewięć osób. Warunkiem uczestnictwa jest możliwość pojawienia się na co najmniej siedmiu z dziewięciu zaplanowanych spotkań.
Co istotne, uczestnictwo w projekcie ma charakter odpłatnej pracy artystycznej. Za udział w „Cudacznej Szkole” przewidziano wynagrodzenie kompensacyjne w wysokości 2000 zł brutto, a dla osób kontynuujących pracę nad spektaklem również honorarium twórcze wynoszące około 3000 zł brutto. Ostateczne kwoty będą zależały od zakresu zaangażowania.
Formularze można przesyłać do 4 września 2026 roku włącznie, a wyniki naboru zostaną ogłoszone 10 września.
Projekt „Cudaczna Szkoła” jest finansowany ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Grant został przyznany w ramach II edycji Ogólnopolskiego Konkursu „Kultura Wrażliwa”, w module G programu „Wsparcie inicjatyw”. Kwota dofinansowania wynosi 300 tys. zł.
„Cudaczna Szkoła” wpisuje się w kierunek, który Teatr Ochoty rozwija od dłuższego czasu: teatr rozumiany nie tylko jako miejsce prezentowania gotowych przedstawień, ale także przestrzeń spotkania, edukacji, budowania relacji i dopuszczania do głosu osób, których doświadczenia wciąż zbyt rzadko stają się pełnoprawnym materiałem scenicznym. Tym razem punktem wyjścia jest młodość, różnorodność i przekonanie, że język teatru może powstawać na wiele sposobów – również poza tymi, które przez lata uznawano za obowiązujące.
