Teatr Stajnia Metamorficzna budujemy jako przestrzeń, gdzie ukryte warstwy świata mogą ponownie stać się obecne.
spektakl „To, co straszy”; fot. Krystian Matysiak
Każdy teatr czerpie z jakiegoś źródła: z miejsca, z pytania, z potrzeby przełamania tabu, oddania głosu temu, co przemilczane albo próbą odtworzenia zapomnianych historii.
Nasz wyrósł z przekonania, że opowieści muszą trwać dalej, zasługują na opowiadanie ich na nowo. Staramy się nadawać im nową formę, utrwalając w naszych spektaklach.
Znajdujemy je w pamięci miejsc, w dawnych wierzeniach, w gestach, obrazach i przedmiotach, które przechodzą z pokolenia na pokolenie. Teatr Stajnia Metamorficzna budujemy jako przestrzeń, gdzie te ukryte warstwy świata mogą ponownie stać się obecne. Myślimy o teatrze jak o drzewie. Jego korzenie sięgają głęboko — do tradycji opowiadania, ludowej wyobraźni, rytuału, baśni i pamięci kulturowej. Pień stanowi sama praktyka teatralna: spotkanie człowieka z człowiekiem, aktora z widzem, materii z wyobraźnią. Konary rozchodzą się w różnych kierunkach — ku teatrowi dramatycznemu, teatrowi lalek, teatrowi cieni, monodramowi, prawdziwym historiom i dziedzictwu miejsca. Każda gałąź jest inną drogą, ale wszystkie czerpią z tego samego źródła.
Pierwsza część roku 2026 przyniosła nam kolejne prezentacje spektakli, wyjazdy, działania edukacyjne oraz nowe spotkania z publicznością. Nasz repertuar stale się poszerza i aktywnie realizujemy nowe projekty. Jednym z najnowszych spektakli jest „Złoty Most” baśń ludowa dla dzieci zrealizowana w technice teatru lalek. Premiera odbyła się 20 grudnia 2025 r. w ramach Stypendium Marszałka Województwa Dolnośląskiego dla reżysera, scenarzysty i scenografa Jacka Wilantewicza, a w 2026 roku rozwijamy jego drogę poprzez projekt „Budujemy Złoty Most”, dofinansowany ze środków budżetu Samorządu Województwa Dolnośląskiego oraz Gminy Ziębice.
Spektakl czerpie inspiracje z klasyki literatury, ludowych baśni oraz lokalnych podań w tym legendy o zamku Świny. Baśń zawiera w sobie pierwotne pytania o dobro i zło, jest odpowiedzią na potrzebę zrozumienia rzeczywistości, zaklętej w rozlicznych meandrach tabu. Zrealizowana w technice teatru lalek staje się żywą formą, odzyskuje swoją materialność, malując świat, który można zobaczyć, dotknąć i doświadczyć. Dzięki oryginalnej scenografii i wyrazistym charakterom lalek spektakl jest doskonale odbierany przez dzieci, a także widzów dorosłych.
Z tej samej gałęzi wyrasta przedstawienie „Słoneczny Koń” — baśń ludowa dla dzieci, przygotowana w technice teatru lalek cieniowych inspirowanych tradycją wayang kulit. Ostatnio prezentowaliśmy go podczas festiwalu „TEATRoffON” w Rydułtowach na Śląsku. Podobnie jak „Złoty most”, spektakl kontynuuje swoją drogę poprzez kolejne prezentacje, pozwalając nam spotykać się z odbiorcami w różnych miejscach i przestrzeniach.
Ważnym nurtem poszukiwań Teatru Stajnia Metamorficzna pozostaje teatr przemiany. Monodram „Persona” Tamary Yelchaninovej, zaprezentowany podczas Międzynarodowego Dnia Teatru 27 marca 2026 w Ziębickim Centrum Kultury, określamy jako spektakl alchemiczny, prowadzący do transformacji, czyli nieustannego przechodzenia z jednego stanu w drugi. Spektakl spotkał się z wyjątkowo przychylnym odbiorem publiczności, wywołując owacje na stojąco i interesujące dyskusje. W tym samym nurcie pozostaje monodram „Mięso”. Tematem jest kobiece ciało, poddane torturze przemyślnych zabiegów kosmetycznych. Bohaterka monodramu przechodzi szereg transformacji, dążąc do odnalezienia własnej tożsamości i odrzucenia przyjętych norm, ograniczających jej osobowość. Tym razem zagraliśmy go w Centrum Kultury w Kamiennej Górze.
Drzewo posiada także swoje korzenie, dlatego ważnym obszarem naszej pracy jest spotkanie z lokalnym dziedzictwem. Premierę spektaklu „Joseph Langer — artystyczne dziedzictwo Ziębic”, zaprezentowaliśmy podczas Nocy Muzeów w Muzeum Domu Śląskiego w Ziębicach 16 maja 2026. Przedstawienie nasze było pierwszą próbą przełożenia na język teatru historii Josepha Langera ‒ wybitnego ziębiczanina, malarza, grafika, projektanta, dekoratora. Spektakl w alegoryczny sposób opisuje proces twórczy artysty, który mierzy się z materią malarską, duchami przeszłości, niemocą fizyczną i mentalną oraz wydarzeniami historycznymi. Pozostawione artefakty i dzieła malarskie są świadectwem przeszłości, ale również przepowiednią dalszych losów świata.
Zadanie zostało zrealizowane dzięki współpracy z muzeum oraz dofinansowaniu z Gminy Ziębice.
Drzewo teatru istnieje dzięki nowym pędom tj. edukacja i przekazywanie doświadczenia kolejnym pokoleniom. W projekcie „Magia Teatru” realizowanym wspólnie z Zespołem Szkół Ponadpodstawowych w Ziębicach, zapraszamy młodzież do tworzenia teatru. Praca nad spektaklami ‒ w poprzednich latach „Don Kichot”, „Szafa Gra”, „Chłopi” ‒ stała się dla uczniów procesem odkrywania własnego „ja” i często była ich pierwszym kontaktem ze sceną. Próby rozpoczęte, a premierę nowego spektaklu planujemy na październik.
Jedną z najbardziej tajemniczych i zarazem najbardziej fascynujących gałęzi teatralnego drzewa jest obszar dawnych wierzeń. Przedstawienie „To, co straszy” wyrasta z ludowej demonologii, z historii niesamowitych, ze świata niewidzialnego, z ludzkiej potrzeby nazywania rzeczy niezbadanych. Interesuje nas ludowa wizja świata, sposób rozumienia rzeczywistości, w której człowiek próbował odnaleźć się wobec sił natury i niepoznawalnego. „Strachami” w potocznym języku określano dawniej wszystko, co budziło lęk, napawało trwogą, przerażeniem i grozą, trzonem podań wierzeniowych są właśnie opowiadania o strachach.
Spektakl został zaprezentowany w marcu na 34. Festiwalu Teatrów Alternatywnych KLAMRA w Toruniu. Podczas festiwalu zetknęliśmy się z legendami współczesnego teatru offowego w Polsce tj. Teatr Ósmego Dnia, Teatr Usta Usta Republika.
Przygodę ze spektaklem kontynuujemy za sprawą wydarzenia „Dolnośląskie Strachy”, które odbędzie się 25 lipca 2026 w Nowinie, w gminie Ziębice.
Rozpoczniemy o godzinie 14:00 warsztatem, który jest próbą odtworzenia procesu powstawania opowieści. Punktem wyjścia będą osobiste wspomnienia uczestników, rodzinne przekazy, zasłyszane anegdoty oraz historie o miejscach grozy. Dzięki lepszemu zrozumieniu mechanizmu powstawania legend i przekazów wierzeniowych uczestnicy stworzą własne etiudy teatralne.
Warsztat zakończymy o godzinie 18:00. A już o godzinie 19:00 zapraszamy na spektakl „To, co straszy”. Przedstawienie i warsztat skierowane są do osób powyżej 15 roku życia. Wydarzenie jest częścią większego projektu „Dolnośląskie Strachy” dofinansowanego ze środków budżetu Samorządu Województwa Dolnośląskiego. Spektakl powstał w ramach programu OFF Polska organizowanego przez Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego. Produkcję spektaklu dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz ze środków Gminy Ziębice.
A już 22 sierpnia 2026 doroczne święto naszego teatru. Zapraszamy na VI edycję Wieczoru Metamorficznego – Ogólnopolskich Spotkań Teatralnych we wsi Nowina. Tegoroczna edycja spotkała się z dużym zainteresowaniem środowiska teatralnego — zgłoszono 57 spektakli. Wśród propozycji znalazły się teatry tańca, teatry lalek, monodramy, spektakle dramatyczne oraz zespoły młodzieżowe.
Program festiwalu opublikujemy niebawem! Działalność Teatru Stajnia Metamorficzna i Fundacji Studio 27 pozostaje konsekwentną pracą nad teatrem, wyrosłym z pamięci, tradycji, baśni i obrzędów. Jego fundamentem jest miejsce – wieś i natura, w której poszukuje tożsamości i inspiracji.
