Szpiegiem bądź!

Jest zabawnie; publiczność śmieje się z głupich Ruskich dających się nabrać na „fake laski”, którym na dodatek przez nieuwagę pomagają zlokalizować stacjonowanie swoich oddziałów. Ale po chwili heheszków dociera do nas myśl, że być może ten uśmiechnięty Wasyl czy inny Wołodia kilka godzin wcześniej zabił ukraińskie dziecko, zgwałcił jeńca lub zamordował staruszkę. Kontrast zawsze uderza najmocniej. W tym wypadku zderzenie teatralnej akcji, która – będąc projektem artystycznym – jednocześnie jest zakorzeniona w tu i teraz, powoduje takie otrzeźwienie, wyostrzenie zmysłów, jakiego nie da żaden wykład czy reportaż.

„Spy Girls” jest przede wszystkim świetnie zagrane. Humorystyczne momenty – jak przegląd rosyjskiej paczki żywnościowej (połączonej z wątpliwej urody degustacją) czy licytacja NFC z dickpickami – nie są przegięte. Bohaterowie wiedzą, gdzie kończy się komedia, a zaczyna dezawuowanie wojny i jej ofiar. Co bardzo istotne, publiczność jest postawiona w stan ciągłego czuwania: zadaje jej się pytania, wciąga w działania, czego kulminacją jest próba połączenia się na żywo z jednym z żołnierzy. Fakt, że do teraz nie mam pojęcia, czy nieudane połączenie było fragmentem scenariusza, czy rzeczywiście zainicjowano próbę kontaktu z linią frontu, świadczy najlepiej o umiejętnościach aktorskich i produkcyjnych całej ekipy.

Drugim – obok próby nawiązania połączenia z wrogiem – momentem spektaklu, na który warto zwrócić szczególną uwagę, są moralne rozterki aktywistów. W pewnym momencie jeden z nich zaczyna mieć wątpliwości, czy postępują słusznie. Co jeśli żołnierze po drugiej stronie to zwykłe, dobre chłopaki wciągnięte wbrew swojej woli w machinę wojenną? Czy skazywanie ich na potencjalną śmierć poprzez ujawnienie lokalizacji jest w porządku? Koniec końców działania dywersyjne trwają dalej. Podczas realnej wojny nie ma czasu na tego typu dylematy – te są zarezerwowane dla teatru, filmu czy literatury.

Intensywny, kipiący emocjami spektakl nie pozostawia żadnego widza obojętnym. Mało tego – porusza w człowieku struny, których nie spodziewał się w sobie znaleźć, na przykład czujność. Dlaczego kilka osób wyszło z przedstawienia przed końcem? Spieszyli się gdzieś? A może to Rosjanie na sali, mający za zadanie infiltrować grupę samozwańczych cyberaktywistów? Tego zapewne się nie dowiemy. Możemy za to życzyć spokojnego powrotu do domu po festiwalu – i wielu kolejnych udanych randek z okupującymi Ukrainę żołnierzami.

https://boskakomedia.pl/spektakle/spy-girls