Sto lat od urodzin Conrada Drzewieckiego. Poznań przypomni reformatora polskiego tańca

Jubileusz będzie obchodzony w Poznaniu przez instytucje szczególnie związane z jego życiem i działalnością: Polski Teatr Tańca, Teatr Wielki im. Stanisława Moniuszki oraz Ogólnokształcącą Szkołę Baletową im. Olgi Sławskiej-Lipczyńskiej.

Conrad Drzewiecki urodził się 14 października 1926 roku w Poznaniu. Karierę rozpoczynał jako tancerz, a następnie solista baletu Opery Poznańskiej. W latach 50. i na początku 60. zdobywał doświadczenie poza Polską. Po sukcesach konkursowych występował między innymi we Francji i we Włoszech. Tańczył w europejskich zespołach, poznając jednocześnie techniki i sposoby myślenia o ruchu, które w ówczesnej Polsce pozostawały jeszcze stosunkowo mało znane.

Po powrocie do kraju związał się ponownie z Poznaniem. W 1963 roku Robert Satanowski zaprosił go do współpracy z Operą Poznańską. Drzewiecki objął kierownictwo baletu i w ciągu następnej dekady stworzył tam 25 choreografii. Ten okres Teatr Wielki nazywa dziś w swojej historii po prostu „czasem Drzewieckiego”. Poznański balet stał się wówczas jednym z najważniejszych miejsc poszukiwania nowego języka choreograficznego w Polsce.

Drzewiecki interesował się technikami modern, jazzem, tańcem etnicznym, kompozycją ruchu. Łączył doświadczenie klasycznego tancerza z tym, czego nauczył się podczas pobytu na Zachodzie. Jako pedagog poznańskiej Państwowej Szkoły Baletowej należał do prekursorów nauczania w Polsce nowoczesnych technik tanecznych, a w latach 1971–1980 pełnił funkcję jej dyrektora artystycznego.

W jego choreografiach coraz większego znaczenia nabierała polska muzyka współczesna i próba znalezienia dla niej własnego języka ruchowego. Pracował między innymi z muzyką Mieczysława Karłowicza, Karola Szymanowskiego, Wojciecha Kilara, Krzysztofa Pendereckiego i Fryderyka Chopina. Powstawały przedstawienia, które z czasem weszły do historii polskiego baletu: „Ognisty ptak”, „Adagio na smyczki i organy”, „Pawana na śmierć Infantki”, „Cudowny Mandaryn”, „Epitafium dla Don Juana”, „Odwieczne pieśni”, „Stabat Mater” czy wreszcie „Krzesany”.

Drzewiecki wcześnie zainteresował się także możliwościami telewizji. Był pierwszym polskim choreografem realizującym filmy baletowe specjalnie dla tego medium. Film „Gry”, przygotowany wspólnie z Grzegorzem Lasotą, zdobył w 1970 roku Prix Italia na międzynarodowym festiwalu filmów telewizyjnych we Florencji.

W 1973 roku Drzewiecki doprowadził do powstania w Poznaniu autonomicznego zespołu – Polskiego Teatru Tańca – Baletu Poznańskiego. Było to przedsięwzięcie pionierskie: zespół baletowy został wyprowadzony ze struktur opery i zaczął funkcjonować jako samodzielna instytucja artystyczna. 12 września 1973 roku rozpoczęła się historia Polskiego Teatru Tańca. Zespół liczył wówczas 34 tancerzy, a podczas pierwszego wieczoru zaprezentowano „Cudownego Mandaryna”, „Sonatę na dwa fortepiany i perkusję” oraz „Divertimento” w choreografii Drzewieckiego.

Kierował teatrem do 1987 roku. W ciągu kilkunastu lat Polski Teatr Tańca zdobył międzynarodową pozycję, występował podczas zagranicznych festiwali i odbywał tournée po Europie. Zespół prezentował własny, łatwo rozpoznawalny język, w którym klasyczne przygotowanie tancerzy spotykało się z technikami współczesnymi, teatralnością, polską muzyką i inspiracjami folklorem. Właśnie w PTT powstały między innymi „Epitafium dla Don Juana”, „Modus vivendi”, „Odwieczne pieśni”, „Przypowieść sarmacka”, „Stabat Mater”, III Symfonia – „Pieśń o nocy”, „Krzesany”, „Dramatic Story”, „Yesterday” i „Nocturna”.

Szczególne miejsce zajmuje „Krzesany” z 1977 roku do muzyki Wojciecha Kilara. Drzewiecki połączył w nim nowoczesny język baletowy z żywiołem góralskiego tańca. Utwór stał się jednym z najbardziej rozpoznawalnych dzieł polskiej choreografii drugiej połowy XX wieku i do dziś pozostaje częścią pamięci o jego twórczości.

Dlatego setna rocznica urodzin artysty nie ograniczy się do wspomnienia historycznej postaci. Jego teatr istnieje nadal, a kolejne pokolenia polskich tancerzy i choreografów pracowały już w rzeczywistości, którą Drzewiecki pomógł stworzyć. Polski Teatr Tańca działa nieprzerwanie od 1973 roku. Po Drzewieckim instytucją kierowali Mirosław Różalski i przez 27 sezonów Ewa Wycichowska, a od 2016 roku dyrektorką jest Iwona Pasińska.

Poznań będzie świętował przez cały dzień

Program jubileuszu 14 października rozłożono pomiędzy miejsca związane z życiem i działalnością Drzewieckiego.

Od godz. 10.00 w Fotoplastykonie Poznańskim będzie można oglądać wystawę „Na scenie. Conrad Drzewiecki i Teatr Wielki w Poznaniu”. Sama ekspozycja pozostanie dostępna od 1 października do 30 listopada.

W południe na Cmentarzu Junikowskim zostanie złożony wieniec na grobie artysty. W tym samym czasie w siedzibie Polskiego Teatru Tańca przy ul. Taczaka 8 otworzy się wystawa „My z niego wszyscy”, a przez sześć godzin prezentowane będą filmy choreograficzne Drzewieckiego.

Od godz. 16.00 Ogólnokształcąca Szkoła Baletowa im. Olgi Sławskiej-Lipczyńskiej zaprosi na wernisaż wystawy „Conrad. Znany i nieznany” oraz zwiedzanie szkoły pod hasłem „Śladami Conrada”.

O godz. 18.00 w Polskim Teatrze Tańca odbędzie się „Tlen” – performatywne odsłonięcie rzeźby Tomasza Matusewicza przygotowane na setną rocznicę urodzin choreografa.

Centralnym wydarzeniem wieczoru będzie jednak premiera baletowa w Teatrze Wielkim. O godz. 19.00 Balet i Orkiestra Teatru Wielkiego zaprezentują spektakl „Conrad”, złożony z choreografii Drzewieckiego. Kierownictwo muzyczne objęła Marta Kluczyńska. W programie znalazły się między innymi „Etiuda b-moll” do muzyki Karola Szymanowskiego, „Krzesany” Wojciecha Kilara, „Adagio” Tomasa Albinoniego oraz „Odwieczne pieśni” Mieczysława Karłowicza. Premiera odbędzie się dokładnie w setną rocznicę urodzin artysty, 14 października; kolejne przedstawienia zaplanowano na 15 i 16 października.

Dzień zakończy się ponownie w Polskim Teatrze Tańca. Od godz. 21.00 do północy zaplanowano „100 sekund w 100 minut na 100-lecie” – open floor do muzyki ze spektakli Drzewieckiego, połączony z jubileuszowym tortem. Na udział w części tanecznej obowiązywać będą zapisy, których szczegóły Polski Teatr Tańca ma podać wkrótce.

Większość wydarzeń 14 października będzie dostępna bezpłatnie. Biletowana jest premiera „Conrada” w Teatrze Wielkim.

Setna rocznica urodzin Conrada Drzewieckiego przypomina historię człowieka, który ponad pół wieku temu uznał, że taniec potrzebuje w Polsce własnej, autonomicznej instytucji. Polski Teatr Tańca istnieje od 53 lat i pozostaje najbardziej materialnym świadectwem tamtej decyzji. Drzewiecki zmarł 25 sierpnia 2007 roku w Poznaniu. Jego choreografie należą dziś do historii polskiego tańca, ale instytucja, którą powołał, nadal pracuje, produkuje kolejne przedstawienia i rozwija język współczesnego teatru tańca.

Organizatorzy zapowiadają jeszcze dalsze szczegóły dotyczące części jubileuszowych wydarzeń, przede wszystkim wieczornego open floor. Będziemy do obchodów i postaci Conrada Drzewieckiego wracać.

Polski Teatr Tańca w Poznaniu