O słuchowisku “Warszawianka, raport Starego Wiarusa” Stanisława Wyspiańskiego w adaptacji i reż. Mariusza Malca w Teatrze Polskiego Radia pisze Beata Kośmider.
fot. Cezary Piwowarski /Polskie Radio
29 listopada 1925 roku w eter popłynęła pierwsza w historii polskiej radiofonii inscenizacja teatralna: „Warszawianka” Stanisława Wyspiańskiego w radiowym opracowaniu i reżyserii Alojzego Kaszyna. Tego dnia rozpoczęła się historia Teatru Polskiego Radia. Dokładnie sto lat później, w Studiu Muzycznym Polskiego Radia im. Agnieszki Osieckiej, „Warszawianka” powróciła jako jubileuszowe słuchowisko na żywo – zarówno dla słuchaczy Jedynki, jak i dla publiczności zgromadzonej przy Myśliwieckiej.
Na scenie i przed mikrofonami spotkali się aktorzy kilku pokoleń. „Warszawianka” zabrzmiała w nowej adaptacji, z pełną świadomością, że to właśnie ten tekst przed stu laty otworzył drzwi do zupełnie nowego rodzaju teatru – teatru wyobraźni, opartego wyłącznie na głosie, muzyce i dźwięku. Wystąpili: Wiktoria Gorodecka (Maria), Jagoda Jasnowska (Anna), Krzysztof Wakuliński (Chłopicki), Michał Breitenwald (Stary wiarus), Kamil Książek (Młody oficer), Juliusz Godzina (Skrzynecki), Maciej Kozakoszczak (Pac), Mikołaj Śliwa (Małachowski) oraz Wojciech Melzer (Umiński). Muzykę skomponował Paweł Paprocki, a przy fortepianie towarzyszyła aktorom Ewa Bukała. Kierownictwo produkcji sprawowały Beata Jankowska i Sylwia Gorlas, za reżyserię dźwięku odpowiadał Andrzej Brzoska, a adaptację i reżyserię przygotował Mariusz Malec. Twórcy zbudowali spektakl na tle fortepianowego akompaniamentu, z powracającym motywem „Warszawianki” śpiewanej przez zespół aktorski oraz sugestywnymi odgłosami bitwy.
Po zakończeniu słuchowiska głos zabrał dyrektor Teatru Polskiego Radia, Adam Wojtyszko. Podkreślił, że zespół pracuje w oparciu o dorobek polskiej kultury, a jednocześnie zwrócił uwagę na wyzwania związane z rozwojem nowych technologii – zwłaszcza sztucznej inteligencji, która coraz śmielej wkracza w obszary dotąd zarezerwowane dla twórców. Zaznaczył jednak, że teatr tworzony przez ludzi powstaje w procesie wymagającym świadomego operowania emocjami, uwagą i uczuciami, co stanowi o jego wyjątkowej wartości.
Następnie przemówił redaktor naczelny Polskiego Radia, Paweł Majcher. Zauważył, że podobnie jak sto lat temu „Warszawianka” zabrzmiała na żywo, tak i dziś słuchacze uczestniczyli w wydarzeniu transmitowanym bezpośrednio ze studia. Różnica polega na tym, że współczesny Teatr Polskiego Radia dysponuje wyjątkowo liczną, rozproszoną w całym kraju publicznością. Radio łączy więc stuletnią tradycję z nowoczesną infrastrukturą cyfrową: z jednej strony nawiązuje do klasycznych słuchowisk na żywo, z drugiej oferuje odbiorcom możliwość słuchania spektakli w dowolnym miejscu i czasie.
Wieczór w studiu im. Agnieszki Osieckiej był zatem nie tylko uroczystym przypomnieniem pierwszej „Warszawianki”, lecz także manifestacją ciągłości i rozwoju – od czasów pionierów mikrofonu po erę cyfrową.
https://polskieradio24.pl/artykul/3614705,warszawianka-na-zywo-w-stulecie-teatru-polskiego-radia
