Samotność zapisana w listach

Szczególne znaczenie w spektaklu ma obecność samej autorki tekstów.. Ewa Lipska pojawia się na ekranie jako czytająca swoje wiersze poetka, ale zarazem ktoś więcej – swoisty demiurg tej opowieści. Jej obecność sprawia, że granica między literaturą a teatrem zostaje zatarta. Widz ma wrażenie, że obserwuje proces powstawania świata przedstawionego: słowo wypowiedziane przez poetkę natychmiast materializuje się w działaniach bohaterów.

Ważnym partnerem dla aktorów staje się także muzyka. Wiolonczelista Michał Pepol nie pełni jedynie funkcji ilustracyjnej. Jego instrument wprowadza emocjonalny kontrapunkt dla słowa – czasem pogłębia melancholię scen, czasem ją rozprasza. W niektórych momentach Pepol wydaje się wręcz muzycznym odpowiednikiem poetki: tam, gdzie Lipska mówi wiersz, wiolonczela dopowiada jego emocjonalny sens.

„Pewność” rozwija się w kilku równoległych przestrzeniach – każda z nich ma własną atmosferę i rytm. Reżyser nie prowadzi bohaterów ku spotkaniu; przeciwnie, konsekwentnie pokazuje ich oddzielenie. W świecie listów, w którym komunikacja odbywa się na odległość, coraz wyraźniej wybrzmiewa pytanie o możliwość prawdziwego dialogu.

Dlatego spektakl można czytać także jako refleksję o współczesności. Bohaterowie piszą listy, lecz w tle łatwo dostrzec metaforę dzisiejszej komunikacji – krótkich wiadomości, cyfrowych komunikatorów, kontaktów pozornych. Poezja Lipskiej przypomina, że nawet w epoce nieustannego kontaktu człowiek może pozostać samotny.

Reżyseria Błażeja Peszka jest oszczędna i podporządkowana słowu. W centrum pozostaje aktor – jego głos, spojrzenie, rytm wypowiadanej frazy. Dzięki temu spektakl staje się czymś w rodzaju kameralnego koncertu: cztery osobowości artystyczne prowadzą dialog, w którym literatura, aktorstwo i muzyka wzajemnie się dopełniają.

„Pewność” nie jest widowiskiem efektownym ani spektakularnym. To raczej teatralna medytacja nad słowem i samotnością. Jej siła tkwi w spotkaniu wielkich indywidualności – Lipskiej, Polony, Peszka i Pepola – które wspólnie budują subtelny, poetycki świat. W świecie Teatru Telewizji takie przedstawienia zdarzają się rzadko, ale gdy już powstają, przypominają, jak wielką moc może mieć samo słowo.

Teatr Telewizji