„Samosąd” Jakuba Skrzywanka w AST w Krakowie

Jedenaścioro młodych ludzi, 120 minut i jeden wspólny cel. 25 września na Scenie im. Jerzego Treli Akademii Sztuk Teatralnych w Krakowie odbędzie się premiera „Samosądu” w reżyserii Jakuba Skrzywanka – spektaklu dyplomowego studentek i studentów IV roku Wydziału Aktorskiego. Przedstawienie, inspirowane „Dwunastoma gniewnymi ludźmi” oraz udokumentowanymi przypadkami przestępstw nieletnich, przygląda się mechanizmom przemocy grupowej, internetowemu okrucieństwu i sytuacji, w której zbiorowość zaczyna ustanawiać własne prawo.

Punktem wyjścia spektaklu jest grupa jedenaściorga nastolatków dokonujących samosądu. Publiczność ma stać się jego świadkiem – wydarzenia przeprowadzonego wbrew prawu Rzeczypospolitej Polskiej, ale zgodnie z decyzją grupy i jej własnym rozumieniem sprawiedliwości.

Twórcy pytają, co dzieje się w momencie, gdy odpowiedzialność jednostki zaczyna rozpuszczać się w zbiorowości. Jak powstaje wspólna decyzja o przemocy? Jak łatwo można wytworzyć, przekształcić lub sfałszować rzeczywistość tak, aby brutalność stała się dla uczestników grupy uzasadniona?

„Samosąd” sięga przy tym do świata dobrze znanego z internetu. Twórcy analizują patostreamy, pokazowe zatrzymania domniemanych pedofilów, upokarzające internetowe wyzwania, brutalne treści zdobywające viralową popularność oraz mechanizmy funkcjonowania czatów i społeczności internetowych. Interesuje ich nie tylko samo okrucieństwo, lecz także pytanie o możliwość jego zatrzymania.

Czy jedna osoba jest w stanie przeciwstawić się grupie? Czy można zmienić decyzję wielu? I czy istnieje moment, w którym przemoc da się jeszcze powstrzymać?

Spektakl prowadzi także do szerszej diagnozy rzeczywistości młodych ludzi – świata, w którym tradycyjne autorytety tracą znaczenie, dorośli stają się przedmiotem żartu, a deklarowane przez nich wartości przestają być traktowane jako rzeczywisty punkt odniesienia.

„Zapraszamy do świata, w którym nie ma prawa, bo nikogo ono nie obchodzi. W którym dorośli nie są autorytetem, tylko memem. Gdzie ich wartości nie są fundamentem, tylko karykaturą. Gdzie przemoc jest jedynym sprawiedliwym i zrozumiałym rozwiązaniem” – zapowiadają twórcy przedstawienia.

Reżyserem „Samosądu” jest Jakub Skrzywanek. Scenariusz przygotował wspólnie z Anielą Płudowską i Zuzanną Pytel oraz zespołem aktorskim. Płudowska i Pytel odpowiadają również za współpracę dramaturgiczną. Scenografię, kostiumy i reżyserię świateł przygotował Marcin Chlanda, muzykę Wojciech Kiwer, a za przygotowanie wokalne odpowiada Justyna Motylska.

W spektaklu występują: Michalina Brzuska, Julia Długosiewicz, Paulina Dyl, Klaudia Nowak, Matylda Sawicka, Julia Świerk, Jan Kowalczyk, Jakub Olędzki, Bartosz Rodzoń, Oskar Wojciechowski i Julian Załuga.

Asystentami reżysera są Magdalena Litwa i Jakub Drewnicki, a asystentem scenografa Mateusz Brońka.

Premiera odbędzie się 25 września 2026 roku o godz. 19.00 na Scenie im. Jerzego Treli Akademii Sztuk Teatralnych im. Stanisława Wyspiańskiego w Krakowie przy ul. Straszewskiego 22. Spektakl trwa 120 minut bez przerwy i przeznaczony jest dla widzów od 18. roku życia.

Twórcy uprzedzają, że przedstawienie zawiera treści dotyczące przemocy fizycznej i psychicznej, nękania, molestowania, homofobii, ksenofobii, gwałtu i pedofilii oraz wulgarny język.

Bilety kosztują 30 zł normalny i 25 zł ulgowy.

Teatr dla Wszystkich jest patronem medialnym Akademii Sztuk Teatralnych w Krakowie im. Stanisława Wyspiańskiego.

AST w Krakowie