Ruszyły prace nad 30. Międzynarodowym Festiwalem Szekspirowskim

Festiwal zapoczątkowany przez prof. Jerzego Limona, wizjonera i twórcę idei odbudowy teatru elżbietańskiego w Gdańsku, obchodzi okrągły jubileusz – 30 lat istnienia.

Tegoroczne motto, „Pochwała szaleństwa”, nawiązuje do determinacji i odwagi myślenia, które cechowały Profesora – człowieka, który z naukowej idei i historycznej rekonstrukcji uczynił jedno z najważniejszych centrów sztuki w Polsce i Europie.

Profesor Jerzy Limon – wizjoner, który zmienił mapę polskiej kultury

Jerzy Limon (1950–2021) był inicjatorem powstania Gdańskiego Teatru Szekspirowskiego oraz twórcą Fundacji Theatrum Gedanense. Od 1990 roku konsekwentnie dążył do przywrócenia w Gdańsku elżbietańskiej sceny z XVII wieku. To on zainicjował festiwal, początkowo jako Dni Szekspirowskie (1993–1996), które z czasem przekształciły się w jedno z najbardziej rozpoznawalnych wydarzeń teatralnych w Europie.

Dzięki jego staraniom w 2008 roku powstała instytucja kultury Gdański Teatr Szekspirowski, założona przez Fundację, Marszałka Województwa Pomorskiego oraz Prezydenta Gdańska; budowa została wsparta przez środki unijne, samorządowe i MKiDN. W 2014 roku otwarto gmach – spełnienie marzenia profesora Limona.

Był jednym z najwybitniejszych polskich szekspirologów: pisarzem, teatrologiem, badaczem, wykładowcą. Publikował w kraju i za granicą, wykładał m.in. na Uniwersytecie Gdańskim, Hunter College, University of Delaware, University of Colorado, University of Aberdeen oraz Shakespeare Institute w USA. Otrzymał wiele wyróżnień, w tym Zasłużony Kulturze Gloria Artis, Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski, Medal św. Wojciecha, Nagrodę Jerzmanowskich, a w 2014 roku – z rąk królowej Elżbiety II – tytuł Oficera Orderu Imperium Brytyjskiego (OBE). W 2019 roku w Stratfordzie nad Avonem uhonorowano go nagrodą Pragnell Shakespeare Award, przyznawaną za wybitne osiągnięcia w popularyzowaniu twórczości Szekspira.

Dziedzictwo profesora Limona pozostaje fundamentem Festiwalu.

30 lat Festiwalu – powrót do źródeł i odważne spojrzenie w przyszłość

Od 1997 roku Festiwal Szekspirowski prezentował przeszło 500 zespołów z ponad 40 krajów i blisko 280 reżyserów. Gościł twórców światowego formatu, takich jak Peter Brook, Eimuntas Nekrošius, Romeo Castellucci, Oskaras Koršunovas, Lew Dodin czy Jan Lauwers. Jest jednym z pięciu europejskich festiwali nagrodzonych EFFE Award, a jego międzynarodowy zasięg ugruntowany został również poprzez powstanie Europejskiej Sieci Festiwali Szekspirowskich z siedzibą w Gdańsku.

Szczególne znaczenie – zwłaszcza w ostatnich latach – ma także programowy wkład Katarzyny Knychalskiej, kuratorki konkursu SzekspirOFF, założycielki Fundacji Teatr Nie-Taki i redaktorki naczelnej portalu teatralny.pl. Knychalska współtworzy współczesny profil festiwalu, wzmacnia jego komponent produkcyjny i otwiera go na środowiska niezależne, czyniąc festiwal przestrzenią równoległych głosów i nowych narracji.

Jubileuszowa edycja pod hasłem „Pochwała szaleństwa” będzie – jak podkreśla dyrektorka GTS Agata Grenda – celebracją twórczej odwagi, energii i „furor divinus”, które pozwoliły Jerzemu Limonowi zbudować instytucję i festiwal o światowej renomie. Tegoroczny program ma być głośny, ludyczny, pełen wydarzeń artystycznych o szerokim zasięgu oraz premierowych, międzynarodowych produkcji.

Rusza nabór do konkursów festiwalowych:

Złoty Yorick

Konkurs na najlepszą polską inscenizację Szekspira lub dzieł nim inspirowanych towarzyszy festiwalowi od 1994 roku. W tegorocznej edycji – podobnie jak w latach poprzednich – selekcjonerem jest Łukasz Drewniak, krytyk teatralny. Jego wybory między 3 a 5 spektakli zostaną zaproszone na Festiwal, gdzie międzynarodowe jury przyzna Złotego Yoricka oraz nagrodę 40 tys. zł. Premiery muszą odbyć się do 17 maja 2026, a zgłoszenia przyjmowane są do 30 marca 2026.

SzekspirOFF 2026

To konkurs produkcyjny wspierający niezależne zespoły i artystów. Wybrane projekty otrzymają 25 tys. zł na realizację premier, które odbędą się podczas festiwalu. Jury przyzna nagrody o łącznej wartości 15 tys. zł. Kuratorką konkursu jest Katarzyna Knychalska, założycielką i prezeską Fundacji Teatr Nie-Tak i red. nacz. portalu teatralny.pl. Termin zgłoszeń: 26 stycznia 2026.

Nowy Yorick

Konkurs adresowany do twórców debiutujących. Zostanie ogłoszony na przełomie roku.

Dziedzictwo Szekspira – idea, która wciąż rośnie

Międzynarodowy Festiwal Szekspirowski to jedno z najważniejszych wydarzeń teatralnych Europy Środkowej. Jego program łączy tradycję z nowoczesnością, prezentacje klasycznych inscenizacji z eksperymentami formalnymi, a konkursy – Złoty Yorick, Nowy Yorick i SzekspirOFF – stały się mapą najciekawszych polskich odczytań Szekspira ostatnich dekad.

W jubileuszowym roku festiwal powraca do źródeł: do Szekspira jako autora, który nieustannie inspiruje do zadawania pytań o wspólnotę, władzę, pragnienia i granice człowieczeństwa; do odwagi interpretacji; do wizjonerstwa Jerzego Limona, które nadało festiwalowi całkowicie wyjątkowy charakter.

30. Międzynarodowy Festiwal Szekspirowski odbędzie się 23 lipca – 2 sierpnia 2026 r.

Więcej informacji: festiwalszekspirowski.pl
Organizatorzy: Gdański Teatr Szekspirowski i Fundacja Theatrum Gedanense.

O festiwalu:

Międzynarodowy Festiwal Szekspirowski odbywa się od 29 lat w wakacje w Trójmieście, organizowany jest przez Gdański Teatr Szekspirowski i Fundację Theatrum Gedanense. Prezentowało się na nim ponad 500 różnych zespołów teatralnych z ponad 40 krajów. Pokazywano realizacje uznanych twórców, takich jak: Peter Brook, Luk Perceval, Romeo Castellucci, Elizabeth LeCompte, Lew Dodin, Eimuntas Nekrošius, Oskaras Koršunovas, Tiago Rodrigues, Jan Lauwers, Roberto Ciulli, Robert Sturua i wielu innych (łącznie podczas dotychczasowych edycji swoje produkcje pokazało ponad 280 reżyserów z całego świata).

Festiwal jest międzynarodową platformą wymiany doświadczeń, praktyk teatralnych i dyskusji środowisk związanych z twórczością Williama Szekspira oraz fanów teatru. Festiwal Szekspirowski w Gdańsku – jako jedyny festiwal z Polski i jeden z pięciu w Europie – otrzymał prestiżową nagrodę EFFE Award, przyznawaną przez Stowarzyszenie Festiwali Europejskich (EFA – European Festivals Association) we współpracy z Komisją Europejską i Parlamentem Europejskim. Jest to również wydarzenie w istotny sposób promujące Gdańsk i Trójmiasto na forum krajowym i międzynarodowym.

Wyrazem tego jest m.in. zainicjowana w 2010 r. Europejska Sieć Festiwali Szekspirowskich, mająca swoją siedzibę w Gdańsku, zrzeszająca obecnie partnerów – z Polski, Niemiec, Węgier, Czech, Rumunii, Wielkiej Brytanii (2), Armenii, Danii, Macedonii Północnej, Serbii, Włoch (2), Ukrainy, Hiszpanii i Mołdawii.

Gdański Teatr Szekspirowski