W programie: 15–16 lipca GARBUS z Paryża, 17 lipca TOMEK z Londynu, a 10 października Męczeństwo Piotra Oheya z Chicago.
fot. Teatr Duga Strefa (zdjęcie spektakl Garbus)
Co ma wspólnego pensjonat pełen masek z Paryża, spowiedź polskiego emigranta z Londynu i tygrys w łazience amerykańskiej rodziny z Chicago? Wszystkie te historie stworzyli artyści i artystki, którzy są Polkami i Polakami — choć teatr robią z dala od Polski, czasem po polsku, czasem po angielsku. Teatr Druga Strefa, jedyna scena w kraju, która systematycznie pokazuje twórczość Polek i Polaków tworzących teatr za granicą, zaprasza na 8. edycję mini-festiwalu #PolacyRobiąTeatr #PolkiRobiąTeatr. W programie: 15–16 lipca GARBUS z Paryża, 17 lipca TOMEK z Londynu, a 10 października Męczeństwo Piotra Oheya z Chicago.
Mini-festiwal wymyślił i od 2018 roku prowadzi Sylwester Biraga — założyciel Teatru Druga Strefa. Do stolicy przyjeżdżają spektakle tworzone przez Polki i Polaków mieszkających na stałe za granicą, zarówno zawodowców, jak i pasjonatów-amatorów.
Pierwsza edycja odbyła się w 2018 roku i pokazała spektakle z Paryża („Bombay-Chicago, Chicago-Bombay” teatru Komedianci przy Stowarzyszeniu APGEF) oraz szwedzkiego teatru 4:e teatern z Västerås („Billy Bloom – samotny jak Bóg”, zagrany przez związanego ze Sztokholmem aktora Michała Axela Piotrowskiego). W II edycji, w 2019 roku, na scenie Drugiej Strefy zagościły „Aktorka prowincjonalna” teatru ZEITMAULtheater z Bochum oraz „W głowie W” teatru Mangrova Teatro z Turynu, zrealizowane na kanwie „Wariata i zakonnicy” Witkacego. Rok 2020 przyniósł pandemiczną przerwę, po której festiwal wrócił i nieprzerwanie gości kolejne teatry: z Wilna, Edynburga, Amsterdamu, Giessen, Brunszwiku czy Spiskiej Nowej Wsi. Teatr Komedianci przy APGEF z Paryża jest z festiwalem od samego początku — nieprzerwanie od pierwszej edycji.
Wśród twórców, których spektakle pokazuje festiwal, jest też Beata Pilch, która w Chicago założyła własny teatr — Trap Door Theatre — grający po angielsku i regularnie sięgający po polską dramaturgię. Trap Door Theatre gości na festiwalu już drugi raz: rok temu owacyjnie przyjęci zostali z „Pragmatystami” Witkacego, a teraz wracają z Mrożkiem.
Nowy spektakl polskiej grupy teatralnej Komedianci przy Stowarzyszeniu APGEF (Association des Polonais des Grandes Écoles Françaises) w Paryżu, powstały na podstawie mało granej sztuki Sławomira Mrożka z 1975 roku. Premiera odbyła się 28 czerwca 2026 roku w Teatrze Le Petit Gymnase w Paryżu.
W mrożkowym pensjonacie pełnym masek i pozorów rządzą wpływowi Baron i Baronowa, a tytułowy Garbus — jego właściciel — może okazać się kimś zupełnie innym, niż się wydaje. Kto kogo gra przed kim? Kto kogo manipuluje? Kto pociąga za sznurki? Poprzez śmiech i groteskę spektakl stawia współczesne pytania o tolerancję, strach przed obcością i akceptację tego, co nieznane — a w dzisiejszym świecie dezinformacji i mediów społecznościowych sztuka Mrożka nabiera nowych znaczeń.
Teatr Komedianci działa przy APGEF od 2013 roku, a celem prowadzonych przez niego warsztatów i spektakli jest promocja polskiej literatury we Francji.
Warsztaty, adaptacja i reżyseria: Maja Saraczyńska (doktor teatrologii, aktorka, reżyserka, pedagog teatru — w 2024 roku uhonorowana tytułem Wybitnego Polaka/Wybitnej Polki we Francji w dziedzinie kultury)
Obsada: Karolina Kozłowski, Radek Łysik, Rafał Michałowski, Julia Miłek, Barbara Szpakowska, Ewa Szpakowska, Wioletta Tylutki, Anna Wnękowicz, Jolanta Zajkowska
Muzyka: Paloma Fayet (pianino), Liza Kaliada (skrzypce)
Polska premiera warszawska tego spektaklu odbyła się 14 września 2025 roku, a jego anglojęzyczna adaptacja miała swój pierwszy pokaz 17 marca 2026 roku w Barcelonie. Teraz TOMEK po raz pierwszy trafia do repertuaru festiwalu #PolacyRobiąTeatr.
To surowy, momentami boleśnie szczery, momentami pół-żartobliwy monodram o męskości, samotności, tęsknocie i poszukiwaniu światła w najciemniejszych tunelach. Spektakl inspirowany jest osobistą historią jego twórcy — polskiego geja, który 23 lata spędził na emigracji. Bohater od dzieciństwa nosi w sobie sekret swojej inności; nie mogąc odnaleźć się w rzeczywistości Polski, emigruje w poszukiwaniu miejsca, do którego mógłby przynależeć — by zamiast spełnienia napotkać prawdy, które go ranią i pogłębiają jego samotność.
Przedstawienie łączy monodram z teatrem fizycznym, elementami dragu, ruchem scenicznym, muzyką, śpiewem i tańcem. Choć opowiada historię queerowego polskiego emigranta, jego przekaz jest uniwersalny — dotyka każdego, kto kiedykolwiek czuł się wykluczony, samotny lub odrzucony. W spektaklu pojawiają się wulgaryzmy i częściowa nagość — przedstawienie przeznaczone jest dla widzów dorosłych.
TOMEK to produkcja londyńskiej grupy Big Boots Theatre Company, założonej przez Sebastiana Pałkę — aktora i reżysera, absolwenta wydziału aktorskiego PWST w Krakowie. Sebastian wyemigrował z Polski w 2002 roku do Australii, gdzie ukończył Actors College of Theatre and TV w Sydney, a od 2004 roku mieszkał w Londynie. W 2017 roku otrzymał nominację do Off West End Award dla najlepszego reżysera za spektakl „Holding the Man”.
Autor, reżyseria i wykonanie: Sebastian Pałka
Trap Door Theatre wraca do Drugiej Strefy po zeszłorocznym występie ze spektaklem „Pragmatyści” Witkacego. Tym razem chicagowski zespół, założony w 1990 roku przez urodzoną w USA Beatę Pilch, Amerykankę polskiego pochodzenia, jako wędrowna trupa w Europie, a od 1994 roku działający w Chicago, sięga po farsę Sławomira Mrożka.
Gdy w łazience pewnej rodziny nagle pojawia się tygrys, a dom zaczynają nawiedzać coraz dziwniejsze postacie — Naukowiec, Przedstawiciel Rządu, Dyrektor Cyrku i inni — rodzina musi zdecydować: poddać się temu szaleństwu, czy dołączyć do cyrku? Reżyserka Nicole Wiesner w charakterystycznym dla Trap Door stylu adaptuje tę mało znaną farsę jednego z najwybitniejszych polskich dramatopisarzy, pisaną jako subtelna krytyka ówczesnego systemu politycznego.
Spektakl był współorganizowany z Instytutem Kultury Polskiej w Nowym Jorku i był nominowany do nagrody Jeff Award w kategorii Najlepsza Oryginalna Muzyka — wyróżnienia przyznawanego za wybitne osiągnięcia w teatrze chicagowskim.
Trap Door Theatre od założenia wystawił ponad 100 spektakli, zdobył liczne nagrody Jeff, After Dark i Orgie, a jego międzynarodowe tournée objęły m.in. Francję, Rumunię, Węgry, Polskę i Mołdawię — jako pierwszy amerykański zespół występujący w tym ostatnim kraju.
Tekst: Sławomir Mrożek, z dodatkowymi tekstami Stanisława Witkiewicza i Matty’ego Robinsona
Adaptacja i reżyseria: Nicole Wiesner
Asystent reżysera i choreografia: Miguel Long
Obsada: Holly Cerney, David Lovejoy, Joan Nahid, Emily Nichelson, Keith Surney, Bob Wilson, Carl Wisniewski
Scenografia i zdjęcia: Michael Griggs
Oświetlenie: Richard Norwood
Kierownik sceny: Anna Klos
Dyrektorka artystyczna Trap Door Theatre: Beata Pilch
Czas trwania: 70 minut, spektakl w języku angielskim
Miejsce: Teatr Druga Strefa, PRZESTRZEŃ 71, ul. Modzelewskiego 71, Warszawa
Bilety: dostępne online oraz w kasie teatru przed spektaklami
Organizator: Stowarzyszenie Druga Strefa
Pomysłodawca i dyrektor festiwalu: Sylwester Biraga
Działalność Teatru Druga Strefa współfinansuje Miasto Stołeczne Warszawa w ramach realizacji zadania publicznego „PRZESTRZEŃ 71 – WYDARZENIA, PARTYCYPACJA, SPOŁECZNOŚĆ 2026-2028” #bliskoczłowieka
Spektakl GARBUS został dofinansowany przez Senat Rzeczypospolitej Polskiej w ramach sprawowania opieki nad Polonią i Polakami za granicą w 2026 roku.
