„Przebłyski” w warszawskim Współczesnym

„Przebłyski”
Reżyseria: Agata Duda-Gracz

„Przed egzekucją skazańcom podobno
Zdarza się chwila euforii; dozorcy
Zwą taki moment ostatnim przebłyskiem.”
William Shakespeare, „Romeo i Julia”
Tłumaczenie: Stanisław Barańczak

Czasem, gdy czyścimy stary przedmiot, lustro albo szybę, nagle coś błyszczy. Dostrzegamy z drugiej strony rzeczy, o których już nie pamiętaliśmy. Pojawiają się przebłyski wspomnień – bolesnych i radosnych, im głębiej sięgających w przeszłość, tym bardziej zaskakujących.

„Przebłyski” to spektakl-lustro każdej pary. Związek pokazany na scenie to bardzo długi związek. Powiedzieć, że wydarzyło się w nim wszystko, to tak, jakby nic nie powiedzieć. Przychodzimy do teatru każdy ze swoją wrażliwością i różnymi doświadczeniami. Tylko od nas zależy, które wspomnienie bohaterów nas rozbawi, które uznamy za tragiczne, okropne, a które za głupie.

Autor sztuki, Serge Kribus, jest znakomitym obserwatorem ludzkich emocji. Ci, którzy widzieli jego „Niespodziewany powrót” z Danielem Olbrychskim i Tomaszem Karolakiem, wiedzą, jak bliscy stają się jego bohaterowie. W „Przebłyskach” również czujemy niemal intymną więź z postaciami – czasem się ich wstydzimy, bo zachowujemy się podobnie; innym razem śmiejemy się, widząc w nich naszych bliskich.

Świat stworzony przez Agatę Dudę-Gracz przekracza rzeczywistość. Jest jak poezja – czasami prawdziwszy niż codzienna kromka chleba z żółtym serem. Dopełnia go muzyka na żywo w wykonaniu Wojtka Krzaka i Mai Kleszcz, dzięki czemu powstaje świat, w którym nigdy nie byliśmy… albo taki, w którym jesteśmy od zawsze. Teatr to sprzeczności i emocje. Mrok i przebłyski.

Autor: Serge Kribus
Tłumaczenie: Bogusława Frosztęga
Reżyseria, scenografia i kostiumy: Agata Duda-Gracz
Obsada: Jadwiga Jankowska-Cieślak, Daniel Olbrychski
Reżyseria światła: Katarzyna Łuszczyk
Muzyka na żywo: Maja Kleszcz, Wojciech Krzak
Produkcja: Teatr Gudejko, Krystyna i Daniel Olbrychscy
Premiera prasowa: 31 stycznia 2025

Recenzje:

Rafał Turowski, rafalturow.ski
„Wybitnym aktorom – Jadwidze Jankowskiej-Cieślak i Danielowi Olbrychskiemu (to ich pierwsze spotkanie na scenie po 53 latach) towarzyszą w Przebłyskach Maja Kleszcz i Wojciech Krzak, nie tylko wykonując olśniewającą muzykę na żywo, ale także będąc jakby ich wspomnieniem z młodości, czasem partnerem do tańca, czasem po prostu cieniem… Plus olśniewające światło Katarzyny Łuszczyk i – czuła ręka Agaty Dudy-Gracz, która ten – koniec końców – dość ponury tekst o starości, odchodzeniu i o rozmaitych końcach świata pokazała z franciszkańską niemal pogodą.”

Jan Bończa-Szabłowski, „Rzeczpospolita”
„Na to spotkanie Daniel Olbrychski czekał prawie pół wieku. Warto było, bo w duecie z Jadwigą Jankowską-Cieślak stworzyli spektakl poruszający i przejmujący. Całość dopełniła wspaniała reżyseria Agaty Dudy-Gracz.”

Alina Ert-Eberdt, „Segregator”
„Agata Duda-Gracz wykreowała poetycko-oniryczny świat: ONA już nie żyje, a ON we wspomnieniach, może też i w snach, rozpamiętuje ich pożycie.”

Robert Trębicki, „Teatr dla Wszystkich”
„Jadwiga Jankowska-Cieślak i Daniel Olbrychski są kreatorami scenicznej magii, która wprost hipnotyzuje.”

Krzysztof Stopczyk, „Okiem Obserwatora”
„Cała inscenizacja jest jakby wyjęta z obrazów Chagalla. Prawie cały czas akcja toczy się w trochę sennym rytmie. Ale napięcie jest tak nieprawdopodobne, że nie wierzę, aby kogokolwiek zostawiła obojętnym. Bo w sumie jest to spektakl o miłości na całe życie, a nawet poza nie!”

Jacek Wakar, „Zdanie Wakara”
„…to nie Serge Kribus zmienił Agatę Dudę-Gracz, ale ona na tekście francuskiego pisarza zbudowała własny świat, dała mu inną symbolikę, odebrała konwencjonalną rutynę. Weszli w to z wielkim zaufaniem dla inscenizatorki Jadwiga Jankowska-Cieślak i Daniel Olbrychski, dla których przecież powstało to przedstawienie. Znów – jeśli ktoś oczekuje bezpiecznego wieczoru ze sztuką łatwą i bezbolesną, mocno się zdziwi. Jankowska-Cieślak i Olbrychski nie mają tu na szczęście do wykonania żadnych aktów całkowitych, ciągle jesteśmy w teatrze, pozostającym sugestywną iluzją, ale to nie są role gładkie i tylko powierzchownie angażujące.”