Polskie orędzie Ireny Jun na Międzynarodowy Dzień Teatru 2025
Międzynarodowy Dzień Teatru 27 marca obchodzony jest od sześćdziesięciu czterech lat. Święto uchwalono w 1961 roku w Helsinkach podczas światowego 9. Kongresu ITI – International Theatre Institute. Data dzienna tego święta jest symboliczna – na pamiątkę otwarcia Teatru Narodów w Paryżu, które miało miejsce 27 marca 1957 roku. Z tej okazji Międzynarodowy Instytut Teatralny /ITI/...
Międzynarodowy Dzień Teatru 27 marca obchodzony jest od sześćdziesięciu czterech lat. Święto uchwalono w 1961 roku w Helsinkach podczas światowego 9. Kongresu ITI – International Theatre Institute. Data dzienna tego święta jest symboliczna – na pamiątkę otwarcia Teatru Narodów w Paryżu, które miało miejsce 27 marca 1957 roku.
Z tej okazji Międzynarodowy Instytut Teatralny /ITI/ corocznie ogłasza światowe orędzie. W tym roku autorem światowego orędzia jest Theodoros Terzopoulos, reżyser i dramaturg grecki, założyciel Teatru Attis.
Od wielu lat, również Polski Ośrodek Międzynarodowego Instytutu Teatralnego /ITI/ wybiera i zaprasza reprezentanta/reprezentantkę polskiego środowiska teatralnego do napisania orędzia. Dotychczas autorami i autorkami polskiego orędzia byli m.in.: Anna Augustynowicz, Krystyna Janda, Olgierd Łukasiewicz, Switłana Oleszko, Jakub Skrzywanek i Justyna Sobczyk.
W tym roku autorką polskiego orędzia jest Irena Jun.
27 marca na całym świecie obchodzony jest Międzynarodowy Dzień Teatru; święto wszystkich Artystów, Rzemieślników i Pracowników Teatru. To święto Publiczności. Bo istotą teatru jest spotkanie z Wami, tu i teraz.
Dzisiaj jest nasze święto.
Teatr idzie z nami. Wierzymy, że jesteśmy w nim widziani, słuchani i rozumiani.
Przechodzimy przez sceny stare i nowe. Może trzeba by powiedzieć „młode”, bo to młodość najgoręcej marzy w teatrze i o teatrze.
Teatr idzie z nami. Nie jesteśmy sami, są z nami wybitni twórcy teatru amatorskiego, a także Ci, dla których teatr jest miejscem poszukiwań nowej formy wypowiedzi artystycznej.
Jestem dumna z teatru w Polsce, w którym znaleźli miejsce artyści z Ukrainy i Białorusi. Mamy poczucie wspólnoty w dzisiejszym świecie, który sam z siebie staje się teatrem tragicznym.
Teraz, kiedy waży się nasze bezpieczeństwo, musimy odważnie przeciwstawiać się agresji, brutalności i głupocie. Bądźmy solidarni ze wspólnotą artystów – obywateli świata.
Teatr idzie z Tobą i ze mną przez czas. Idą z nami wielcy bohaterowie teatralni, dramatu polskiego i światowego. Idziemy w przyszłość. To brzmi dumnie, bo wiara w siłę teatru jest jak klejnot naszej kultury, wyobraźni, pracy, naszego rozumu i serca.
Bo nie jest ś w i a t ł o, by pod korcem stało,
Ani s ó l z i e m i do przypraw kuchennych,
Bo piękno na to jest, by zachwycało
Do pracy; praca – by się zmartwychwstało.
To fragment Promethidiona Cypriana Kamila Norwida, który dedykuję Wszystkim Ludziom Teatru.
Irena Jun
***
Irena Jun – aktorka i reżyserka teatralna związana ze stołecznym Teatrem Studio im. Stanisława Ignacego Witkiewicza od początku jego istnienia. Grała w legendarnych przedstawieniach Józefa Szajny, Jerzego Grzegorzewskiego i Antoniego Libery. Twórczyni Jednoosobowego Teatru Poezji Ireny Jun, z którym występowała w większości stolic europejskich i Australii oraz nieprzerwanie, od kilkudziesięciu lat, gra w całej Polsce. Uznana za jedną z najwybitniejszych odtwórczyń ról Beckettowskich na świecie („Women in Beckett: Performance and Critical Perspectives”, wyd. University of Illinois Press, 1992). Występowała we francuskim teatrze La Comédie de Saint-Étienne („Sigmaringen”, reż. Daniela Benoin). W polskich teatrach – w Katowicach, Opolu, Rzeszowie, Szczecinie, Zabrzu, Zielonej Górze – reżyserowała spektakle oparte na twórczości Aleksandra Fredry, Adama Mickiewicza i Juliusza Słowackiego. Wieloletnia wykładowczyni Akademii Teatralnej w Warszawie. Związana z amatorskim ruchem teatralnym i recytatorskim jako mentorka oraz jurorka festiwali i konkursów.
Irena Jun jest laureatką nagród aktorskich na festiwalach w Bydgoszczy, Kaliszu, Opolu, Rzeszowie, Szczecinie, Tarnowie, Toruniu i Wrocławiu za role w spektaklach w reż. Anny Augustynowicz, Marcina Libera oraz spektakle i monodramy we własnej reżyserii („Filozofia po góralsku”, „Matka Makryna”). Odznaczona Srebrnym Krzyżem Zasługi (1969) oraz Złotym Medalem Zasłużona Kulturze „Gloria Artis” (2008). Laureatka Feliksa Warszawskiego za rolę w monodramie „Biesiada u Hrabiny Kotłubaj” we własnej reżyserii (2005), Splendora Splendorów im. Krzysztofa Zaleskiego (2012), tytułu „Ambasador Polszczyzny w mowie” (2017) oraz Nagrody im. Ireny Solskiej (2022). W 2023 uhonorowana Nagrodą Specjalną Miesięcznika „Teatr” za konsekwentne tłumaczenie poezji na język teatru, za znalezienie oszczędnej a pełnej formy dla twórczości Różewicza i odsłonięcie jej aktualnych, dojmujących brzmień (za spektakl „Stara kobieta wysiaduje” aktualnie w repertuarze Teatru Studio) oraz Doroczną Nagrodą Ministry Kultury i Dziedzictwa Narodowego za całokształt twórczości.
Jej monodram „Sonata księżycowa” (reż. Józef Szajna), na podstawie twórczości greckich poetów – Yannisa Ritsosa i Gorgosa Seferisa, jest najdłużej granym w Polsce spektaklem w konwencji teatru jednej aktorki (od 1967 roku). W roku 2025 zostanie zaprezentowany na festiwalach w Bielsku-Białej, Gdańsku, Horyńcu-Zdroju i Słupsku.
absolwent Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Słupsku oraz Studia Wokalno-Aktorskiego Danuty Baduszkowej przy Teatrze Muzycznym w Gdyni. Współpracował z wieloma teatrami w Polsce, m.in. Teatrem Polskim w Bydgoszczy. Ma na swoim koncie ponad 60 ról teatralnych. Od roku 2001 zajmuje się krytyką teatralną.
Cytat Dnia
„Jest ciepło, refleksyjnie, koncyliacyjnie. Zabawnie i radośnie. Akcja toczy się wartko na wielu planach, narracja ma doskonale ożywcze tempo (dynamiczna choreografia Bartosza Dopytalskiego). Bohaterowie nie są pozbawiani godności, człowieczeństwa. Obraz świata przedstawianego nie wstrząsa, nie przeraża. Sztuka porusza poważne, trudne tematy, ale w sposób powściągliwy i metaforyczny, bo publiczność często się śmieje. Nie budzi grozy ruina gigantycznego uzębienia z kolorowym patchworkowym językiem […]”
