Pierwsza biografia Ireny Gombrowicz

Ukazała się pierwsza biografia Ireny Gombrowicz – starszej siostry Witolda Gombrowicza, społeczniczki, publicystki i autorki tekstów literackich, która przez lata pozostawała w cieniu słynnego pisarza. Książka autorstwa Aleksandry Gąsowskiej przywraca pamięć o postaci, która odegrała istotną rolę w historii polskiej literatury, a jednocześnie była aktywną uczestniczką życia kulturalnego swoich czasów.

Irena Gombrowicz pisała artykuły publicystyczne, wiersze oraz sztuki teatralne. Publikowała także pod pseudonimem, który badaczce udało się ustalić dzięki analizie archiwaliów i rozproszonej prasy z epoki. Autorka biografii odnalazła również nieznane dotąd teksty literackie, artykuły oraz fragmenty korespondencji rodzeństwa, które rzucają nowe światło na relację między siostrą a bratem.

To właśnie Irena Gombrowicz odegrała ważną rolę w początkach kariery autora powieści “Ferdydurke”. To ona przekazała dalej maszynopis utworu, dzięki czemu książka trafiła do pierwszych recenzentów i zaczęła zdobywać rozgłos. W kolejnych latach aktywnie promowała twórczość brata, przesyłając krytykom i redakcjom jego teksty dramatyczne oraz zabiegając o zainteresowanie środowiska literackiego jego twórczością.

Biografia pokazuje jednak także drugą stronę tej historii. W opinii części otoczenia Irena Gombrowicz była postrzegana jako „stara panna” i osoba o silnych przekonaniach religijnych. Z drugiej strony wyłania się z niej obraz kobiety niezależnej, zaangażowanej społecznie i świadomej swojej roli w życiu intelektualnym epoki.

Książka Aleksandry Gąsowskiej rekonstruuje nie tylko jej działalność publicystyczną i literacką, ale także codzienność ziemiańskiej rodziny, w której dorastali przyszły pisarz i jego starsza siostra. Archiwalne fotografie oraz zachowana korespondencja pozwalają zobaczyć tę historię z bliska – jako opowieść o kobiecie, która przez lata pozostawała w cieniu słynnego nazwiska, a mimo to realnie wpływała na kształtowanie się jednej z najważniejszych postaci polskiej literatury XX wieku.

Publikacja jest także próbą przywrócenia pamięci o twórczości Ireny Gombrowicz – autorce tekstów literackich i teatralnych, których część dopiero dziś powraca do obiegu badawczego i czytelniczego.

Wydawnictwo Znak