Z okazji urodzin Izabeli Dąbrowskiej – kilka słów o aktorce, której siła tkwi w precyzji, konsekwencji i scenicznej uczciwości.
fot. Krzysztof Bieliński
22 sierpnia urodziny obchodzi Izabela Dąbrowska – aktorka, którą przez wiele lat znałem wyłącznie z telewizji. Pamiętam ją jeszcze z Bożej podszewki, gdzie stworzyła postać bardzo osadzoną w realiach opowieści – nieprzeszarżowaną, wyrazistą, ale niedominującą. Takie aktorstwo nie krzyczy, ale zostaje w pamięci. Wtedy nie znałem jeszcze jej nazwiska, ale zapamiętałem twarz.
Na scenie zobaczyłem ją dopiero po 2010 roku. Od tego czasu miałem okazję oglądać niemal wszystkie jej role w teatrach warszawskich. Izabela Dąbrowska to aktorka, która konsekwentnie wybiera pracę zespołową, rzadko szukając ekspozycji na pierwszy plan. A jednak jej obecność na scenie – zwłaszcza w teatrze dramatycznym – zawsze przyciąga uwagę. Jej gra opiera się na precyzyjnym wyczuciu proporcji: wie, kiedy się wycofać, by oddać przestrzeń partnerom, a kiedy wybrzmieć mocniej i nadać scenie właściwy rytm.
Ten sam umiar, połączony z doskonałym wyczuciem komediowego tempa, widać w jej rolach w repertuarze lżejszym – choćby w spektaklach Teatru Kamienica, takich jak Teściowe wiecznie żywe czy Rodzin@ w sieci. Tam Dąbrowska ujawnia wyjątkowe poczucie humoru i zmysł sytuacyjny – nie epatuje dowcipem, ale potrafi jednym gestem czy intonacją wydobyć z tekstu to, co naprawdę zabawne.
W repertuarze komediowym, np. w Prapremierze dreszczowca czy 8 kobietach w OCH-Teatrze, zachowuje równowagę między konwencją a wiarygodnością. Potrafi być zabawna, ale nie popada w farsową rutynę. Jej komizm wynika z konstrukcji roli, nie z przerysowania.
Jednym z najważniejszych spektakli z jej udziałem była dla mnie Nasza klasa Tadeusza Słobodzianka w reżyserii Ondreja Spišáka. Jej Zocha to rola podporządkowana rytmowi zespołu, ale w momentach indywidualnych wypowiedzi aktorka bardzo umiejętnie eksponowała emocje – nie przez intensywność, lecz przez ich osadzenie w kontekście scenicznym. Zasłużone wyróżnienie na Kaliskich Spotkaniach Teatralnych (2011) nie było dziełem przypadku, lecz efektem świadomej, konsekwentnej pracy.
Dąbrowska ma także bogaty dorobek w Teatrze Telewizji. W realizacjach takich jak Turlajgroszek, Car Mikołaj czy W poszukiwaniu zgubionego buta prezentowała aktorstwo, które dobrze wpisuje się w estetykę teatru kameralnego – wyciszone, realistyczne, rzadko budowane na efektach. To styl oparty bardziej na słuchaniu partnera i świadomym operowaniu pauzą niż na ekspresji.
W spektaklach takich jak Trzy siostry (Teatr Dramatyczny) czy Historia Jakuba jej role – choć drugoplanowe – były bardzo precyzyjnie zbudowane, oparte na dyscyplinie scenicznej. W przypadku Anfisy – postaci często traktowanej jako tło – Dąbrowska wydobyła z niej elementy tragiczne i godnościowe, nie rezygnując z ciepła.
Dziś, w dniu jej urodzin, warto podkreślić, że Izabela Dąbrowska to aktorka, która przez lata zbudowała własny, rozpoznawalny styl – oparty na wewnętrznym spokoju, precyzji wykonania i świadomości scenicznej funkcji. Aktorstwo Dąbrowskiej to przykład sztuki charakterystycznej, ale nie narzucającej się; rozpoznawalnej, ale nie powtarzalnej. Dlatego również z perspektywy widza jest to aktorstwo godne uważnej obserwacji i szczerego uznania.
