Młody teatr z nominacją do „Gwarancji Kultury”. Doceniono twórców i zespół „Czarodziejskiej góry. Wykasływania”

Nastazja Gonera, Agnieszka Rajda oraz zespół aktorski spektaklu dyplomowego „Czarodziejska góra. Wykasływanie” otrzymali nominacje do tegorocznych „Gwarancji Kultury” w kategorii Teatr. 

Tegoroczna edycja „Gwarancji Kultury” ma należeć do młodych artystów. Rada Ekspercka TVP Kultura postanowiła wyróżnić twórców, którzy – jak podkreśla nadawca – swoją pracą, odwagą i wyobraźnią wyznaczają nowe kierunki w kulturze i sztuce. W kategorii Teatr nominowano trzy kandydatury: reżyserkę Nastazję Gonerę, aktorkę Agnieszkę Rajdę oraz zespół aktorski spektaklu dyplomowego „Czarodziejska góra. Wykasływanie”, przygotowanego przez studentów IV roku Wydziału Teatru Tańca im. prof. Jerzego Stuhra w Bytomiu, będącego filią Akademii Sztuk Teatralnych im. Stanisława Wyspiańskiego w Krakowie.

Szczególną uwagę zwraca nominacja dla całego zespołu młodych aktorek i aktorów. „Czarodziejska góra. Wykasływanie” jest przedstawieniem dyplomowym w reżyserii i choreografii Anny Obszańskiej. Tekst i dramaturgię przygotował Maciej Podstawny, muzykę Małgorzata Penkalla, scenografię i kostiumy Mateusz Jagodziński, a za reżyserię światła odpowiadał Jędrzej Jęcikowski. Opiekunką dyplomu była Natalia Dinges. Premiera odbyła się 14 marca 2026 roku.

Przedstawienie odwołuje się do „Czarodziejskiej góry” Tomasza Manna, ale nie jest klasyczną sceniczną adaptacją powieści. Jej bohaterowie pozostają zamknięci w odizolowanym sanatorium Berghof, zatrzymani przez chorobę, czas i poczucie nadciągającego kryzysu. Twórcy wykorzystują sytuację opisaną przez Manna, aby opowiedzieć o współczesnych młodych ludziach przytłoczonych nadmiarem informacji, lękiem przed przyszłością oraz rzeczywistością odziedziczoną po XX wieku.

Sanatorium ponownie staje się miejscem oczekiwania na katastrofę. Bohaterowie próbują jednak znaleźć drogę inną niż ta zapisana w powieści. Zamiast zjazdu w dół, ku wojnie i śmierci, pojawia się możliwość ruchu w przeciwnym kierunku – wejścia na szczyt, poszukiwania wolności i własnego marzenia. Spektakl łączy patos z humorem, a jednym z jego głównych tematów jest ciało: chore, słabe, poddane fizjologii, ale także poszukujące wyzwolenia. Oficjalny opis przedstawienia uprzedza, że zawiera ono intensywne obrazy choroby, nagość, charczenie oraz sceny wykorzystujące ludzkie wydzieliny.

Na scenie występują: Aleksandra Florjańska, Anna Grodzicka, Kacper Kotras, Karolina Kotwa, Karolina Kulesza, Michalina Machalska, Wiktoria Ostrowska, Aś Radecki, Karolina Rudolf, Piotr Serafin, Dominika Serwin, Patryk Sojka, Marta Stopa, Laura Tomska i Szczepan Woźniak.

Nominacja do „Gwarancji Kultury” nie jest pierwszym ważnym wyróżnieniem dla tego zespołu. W maju „Czarodziejska góra. Wykasływanie” zdobyła Grand Prix 44. Festiwalu Szkół Teatralnych w Łodzi. Nagrodę w wysokości 20 tys. zł, ufundowaną przez ministra kultury i dziedzictwa narodowego, przyznano całemu piętnastoosobowemu zespołowi. Karolina Kotwa otrzymała ponadto II Nagrodę Aktorską za rolę Pani Stöhr, a Marta Stopa i Patryk Sojka znaleźli się wśród laureatów równorzędnych wyróżnień aktorskich – odpowiednio za role Adriatiki von Mylendonk i Joachima.

Drugą nominowaną w kategorii Teatr jest Agnieszka Rajda, absolwentka Akademii Teatralnej w Warszawie. W minionym sezonie można ją było oglądać między innymi jako tytułową bohaterkę spektaklu „Wszyscy jesteśmy Belén” w reżyserii Katarzyny Minkowskiej w Teatrze im. Stefana Jaracza w Olsztynie. Przedstawienie powstało na podstawie książki Any Eleny Correi i opowiada prawdziwą historię Argentynki, która po samoistnym poronieniu została oskarżona o zabójstwo i skazana na osiem lat więzienia. Rajda określała pracę nad rolą jako opowieść o autonomii jednostki i konsekwencjach doświadczeń, które tej autonomii pozbawiają.

W gronie nominowanych znalazła się również Nastazja Gonera – reżyserka i scenarzystka, która w 2026 roku zadebiutowała w Teatrze Telewizji spektaklem „Stan podgorączkowy” według tekstu Mariusza Gołosza. To tragikomiczna opowieść osadzona w czasie globalnej pandemii, łącząca kameralny dramat psychologiczny, baśniową podróż oraz sceny odwołujące się do kina katastroficznego.

„Gwarancje Kultury” przyznawane są przez TVP Kultura od 2006 roku. Wśród dotychczasowych laureatów znaleźli się m.in. Andrzej Wajda, Krystyna Janda, Krzysztof Warlikowski, Wiesław Myśliwski, Martin Scorsese, Piotr Beczała i Małgorzata Szumowska.

Uroczysta gala odbędzie się 18 września o godz. 19.00 w Pawilonie Tańca i Innych Sztuk Performatywnych w Warszawie. Poprowadzi ją Agnieszka Szydłowska. Transmisję na żywo będzie można oglądać w TVP Kultura i TVP Kultura2. Dopiero podczas gali poznamy laureata lub laureatkę nagrody w kategorii Teatr.

TVP S.A.