Piętnaście osób oraz dwie instytucje odebrały w lipcu Medale „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” – jedno z najwyższych odznaczeń przyznawanych przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
fot. Wydawnictwo Literackie, SWPS, Wikipedia
W gronie tegorocznych laureatów znaleźli się artyści, pisarze, tłumacze, naukowcy, muzealnicy, animatorzy kultury oraz organizacje od lat działające na rzecz zachowania polskiego dziedzictwa.
Największe zainteresowanie wzbudziło przyznanie Złotego Medalu „Gloria Artis” legendarnemu zespołowi Republika. Założona w 1981 roku w Toruniu formacja z Grzegorzem Ciechowskim na czele należy do najbardziej ikonicznych zespołów w historii polskiej muzyki. Jej charakterystyczny czarno-biały wizerunek, nowofalowe brzmienie oraz utwory, takie jak „Biała flaga”, „Kombinat”, „Telefony” czy „Mamona”, od ponad czterech dekad pozostają ważnym punktem odniesienia dla kolejnych pokoleń artystów. Twórczość Republiki wielokrotnie inspirowała również ludzi teatru, a piosenki zespołu pojawiały się w licznych realizacjach scenicznych.
Złotym Medalem uhonorowano także Antonię Lloyd-Jones, jedną z najwybitniejszych tłumaczek literatury polskiej na język angielski, dzięki której twórczość Olgi Tokarczuk, Pawła Huellego, Wojciecha Jagielskiego, Jacka Dehnela czy Mariusza Szczygła trafiła do czytelników na całym świecie, oraz Bogumiłę Berdychowską – publicystkę i znawczynię relacji polsko-ukraińskich, od wielu lat zaangażowaną w działania na rzecz dialogu i ochrony wspólnego dziedzictwa kulturowego.
Wśród laureatów Srebrnego Medalu „Gloria Artis” znaleźli się: prof. Iwona Hofman – medioznawczyni i prezeska Polskiego Towarzystwa Komunikacji Społecznej, Barbara Oratowska – historyczka i wieloletnia kustoszka Muzeum Martyrologii „Pod Zegarem” w Lublinie, Krystyna Gay-Kutschenrieter – ceniona artystka ceramiczka, prof. Andrzej Ossowski – genetyk sądowy i współtwórca Polskiej Bazy Genetycznej Ofiar Totalitaryzmów, a także Fundacja „Wolność i Demokracja”, od lat wspierająca Polaków na Wschodzie oraz prowadząca działania związane z ochroną miejsc pamięci i poszukiwaniem ofiar totalitaryzmów.
Dla środowiska teatralnego szczególnie interesujące są również nazwiska laureatów Brązowego Medalu „Gloria Artis”. W tym gronie znalazł się Jacek Dehnel – pisarz, poeta, tłumacz i eseista, którego twórczość doczekała się adaptacji scenicznych. Głośna powieść „Ale z naszymi umarłymi” została przeniesiona na scenę Teatru im. Stefana Żeromskiego w Kielcach w spektaklu wyreżyserowanym przez Marcina Libera.
Odznaczenie otrzymała również prof. Dorota Ilczuk, jedna z najważniejszych polskich badaczek ekonomiki kultury i zarządzania kulturą, od lat związana z Uniwersytetem SWPS. Jej publikacje i badania stanowią ważny punkt odniesienia dla osób zarządzających instytucjami kultury, w tym teatrami.
Brązowe Medale otrzymali ponadto Jerzy Piekarski – animator kultury i twórca Międzynarodowego Festiwalu Muzyki Organowej i Kameralnej w Giżycku, Adam Deneka – organizator Międzynarodowych Warsztatów Wokalnych i Muzyki Dawnej w Kamieniu Pomorskim, Marta Dorota Cyran (Marta Stasiak-Cyran) – archeolożka i muzealniczka, Anna Edyta Hałata – historyczka sztuki i kustoszka Muzeum Narodowego w Lublinie, Czesław Cekała – fotograf od ponad sześćdziesięciu lat dokumentujący życie Pomorza, Witold Sikora – waltornista Polskiej Opery Królewskiej, oraz Ewa Stangrodzka-Kozłowska – dziennikarka, poetka i publicystka, inicjatorka powołania Oddziału Ciechanowskiego Stowarzyszenia Autorów Polskich.
Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” pozostaje jednym z najważniejszych państwowych wyróżnień przyznawanych osobom i instytucjom szczególnie zasłużonym dla polskiej kultury. Tegoroczne grono laureatów pokazuje szerokie spektrum działalności – od muzyki, literatury i teatru, przez naukę oraz muzealnictwo, po ochronę dziedzictwa narodowego i działalność społeczną.
