Scenografka, aktorka, historyczka sztuki i uczestniczka Powstania Warszawskiego została uhonorowana tytułem Honorowej Obywatelki Stołecznego Królewskiego Miasta Krakowa.
fot. Muzeum Sztuki i Techniki Japońskiej Manggha
Uroczystość wręczenia odbyła się 21 maja podczas specjalnej sesji Rady Miasta Krakowa w magistracie.
Tytuł został przyznany decyzją krakowskich radnych jako wyraz uznania dla wieloletniej działalności artystycznej i społecznej laureatki oraz jej wkładu w rozwój życia teatralnego i filmowego miasta. W uzasadnieniu podkreślono również rolę Zachwatowicz-Wajdy w tworzeniu ważnych instytucji kultury, m.in. Centrum Sztuki i Techniki Japońskiej Manggha oraz Pawilonu Józefa Czapskiego.
Prezydent Krakowa Aleksander Miszalski zaznaczył podczas uroczystości, że przyznanie honorowego obywatelstwa jest świadomym gestem wdzięczności miasta wobec osoby, która od dekad współtworzy jego kulturalną tożsamość.
Laudację wygłosił wydawca i publicysta Henryk Woźniakowski, wieloletni przyjaciel artystki. W swoim wystąpieniu przypomniał jej drogę twórczą oraz działalność społeczną, szczególnie zaangażowanie w prace Fundacji Kyoto-Kraków.
Urodzona w 1930 roku w Warszawie Krystyna Zachwatowicz-Wajda po wojnie związała swoje życie z Krakowem. Studiowała historię sztuki na Uniwersytecie Jagiellońskim oraz scenografię w Akademii Sztuk Pięknych im. Jana Matejki w Krakowie, gdzie później wykładała i kierowała Katedrą Scenografii.
Od końca lat 50. aktywnie uczestniczyła w życiu teatralnym miasta. Współpracowała z Teatrem Cricot 2 Tadeusz Kantor, występowała w Piwnicy pod Baranami Piotra Skrzyneckiego, a także realizowała scenografie dla najważniejszych krakowskich scen: Teatru Starego w Krakowie, Teatru Ludowego, Teatru im. Juliusza Słowackiego w Krakowie i Opery Krakowskiej.
Na swoim koncie ma ponad 150 scenografii teatralnych, operowych i filmowych realizowanych zarówno w Polsce, jak i za granicą.
Publiczność filmowa pamięta ją m.in. z ról w filmach “Człowiek z marmuru”, “Panny z Wilka”, “Korczak” czy “Katyń”.
W czasie II wojny światowej była sanitariuszką i łączniczką Powstania Warszawskiego jako członkini Szarych Szeregów. W późniejszych latach angażowała się również w działalność opozycyjną i pomocową, współpracując m.in. z NSZZ „Solidarność” oraz Prymasowskim Komitetem Pomocy Osobom Pozbawionym Wolności i ich Rodzinom.
W 1988 roku wraz z Andrzejem Wajdą powołała Fundację Kyoto-Kraków, z której inicjatywy powstało Centrum Sztuki i Techniki Japońskiej Manggha – dziś jedna z najważniejszych instytucji popularyzujących kulturę japońską w Polsce.
Artystka została odznaczona m.in. Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski oraz japońskim Orderem Wschodzącego Słońca – Złote Promienie z Rozetą.
