Na początku kwietnia komisja konkursowa powołana do wyłonienia dyrektora Teatru im. Stefana Żeromskiego w Kielcach zakończyła obrady, rekomendując Jacka Jabrzyka, reżysera i zastępcę dyrektora Teatru Zagłębia w Sosnowcu. Kandydatura ta uzyskała pięć głosów, kolejny startujący kandydat, aktor Leszek Zduń, otrzymał cztery głosy. Mimo formalnego zakończenia prac komisji Zarząd Urzędu Marszałkowskiego Województwa Świętokrzyskiego nie powołał zwycięzcy, a 7 maja ogłoszono nowy konkurs.
Jak przekazał rzecznik prasowy Urzędu Marszałkowskiego, Przemysław Chruściel:
„Procedura konkursowa nie została unieważniona. Zarząd – na podstawie art. 16 pkt 13 ustawy z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej – ogłosił drugi konkurs”.
Zgodnie z wyjaśnieniem UMWŚ procedura została ponowiona, ponieważ:
„Zaistniał przypadek, w którym kandydat wyłoniony przez komisję konkursową nie został powołany na stanowisko dyrektora instytucji kultury. Wobec tego Województwo Świętokrzyskie zrealizowało obowiązek wynikający z art. 16 ust. 13 ustawy, ogłaszając kolejny konkurs”.
Urząd odniósł się także do wpływu pism Przemysława Tejkowskiego i Adama Sroki (obydwaj startujący również w konkursie na dyrektora), z których jedno nosiło tytuł „protest”:
„Przepisy regulujące procedurę konkursową nie przewidują formalnego środka zaskarżania, z którego mogliby skorzystać kandydaci na dyrektora. Pisma te były częścią informacji o przebiegu konkursu przedstawionej Zarządowi na posiedzeniu 30 kwietnia 2025 r. Nie były one rozpatrywane w kontekście unieważnienia konkursu, toteż nie można mówić o ich uwzględnieniu bądź nieuwzględnieniu”.
Dodatkowo w informacji tej znalazły się inne zarzuty, takie jak:
„wątek nieuprawnionego lobbingu ws. konkursu, ujawnienie koncepcji niektórych kandydatów przez jeden z dzienników i brak równych szans kandydatów, wynikający np. z dezinformacji”.
Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, które współprowadzi kielecki teatr, oczekiwało powołania Jacka Jabrzyka i wyraziło swój sprzeciw wobec powtórzenia procedury. Jak potwierdza Urząd:
„Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego w piśmie z dnia 13 maja 2025 r. domagał się unieważnienia uchwały Zarządu w sprawie powtórnego ogłoszenia konkursu oraz powołania Jacka Jabrzyka”.
Zarząd Województwa nie przychylił się do tej prośby:
„W ocenie Organizatora żądanie to nie ma oparcia w przepisach prawa, dlatego nie znalazło ono akceptacji”.
Odnosząc się do poważnego zarzutu łamania art. 7 Konstytucji RP (zasady legalizmu), rzecznik Urzędu Przemysław Chruściel wyjaśnił:
„Organizator działał na podstawie i w granicach prawa, co stanowiło poszanowanie art. 7 Konstytucji. Nie zachodzi kolizja pomiędzy tym artykułem a art. 16 ust. 13 ustawy, która wymagałaby zastosowania paremii »lex specialis derogat legi generali«”.
Jako precedens organizator wskazuje podobne sytuacje w instytucjach współprowadzonych przez MKiDN:
„W Muzeum Literatury, Muzeum Azji i Pacyfiku oraz Muzeum Śląskim kandydaci wyłonieni przez komisję konkursową również nie zostali powołani na stanowiska dyrektorów instytucji kultury”.
W odpowiedzi na pytania o skład nowej komisji konkursowej Urząd Marszałkowski poinformował:
„Skład Komisji Konkursowej zależy od wielu podmiotów: MKiDN, związków zawodowych działających przy Teatrze, stowarzyszeń twórczych. Po uzyskaniu odpowiedzi od MKiDN w sprawie wyznaczenia członków komisji konkursowej podejmiemy dalsze kroki zmierzające do jej ustalenia”.
„Pismo z prośbą o wyznaczenie członków Komisji Ministerstwo otrzymało w dniu 7 maja br. w systemie elektronicznym EPUAP”.
Organizator odniósł się również do pytania o konsultacje z resortem kultury przed podjęciem decyzji:
„Obowiązujące przepisy prawa nie przewidują trybu konsultowania z Ministrem Kultury i Dziedzictwa Narodowego czynności objętych art. 16 ust. 13 ustawy”.
Środowisko teatralne, w tym zespół Teatru im. Żeromskiego, apeluje o uszanowanie wyniku pierwszego konkursu. W liście otwartym pracownicy instytucji wezwali do powołania Jacka Jabrzyka, podkreślając, że brak decyzji destabilizuje pracę teatru i odbija się negatywnie na jego kondycji organizacyjnej i artystycznej. Rozpoczęto także akcję zbierania podpisów pod petycją w tej sprawie.
Od dekady Teatrem im. Żeromskiego kieruje Michał Kotański. Za jego kadencji instytucja przeszła jeden z największych remontów w historii polskich teatrów – trwającą trzy lata gruntowną modernizację i rozbudowę zabytkowego budynku przy ul. Sienkiewicza w Kielcach. Inwestycja, której wartość wyniosła blisko 170 mln zł, objęła m.in. nowoczesną dużą scenę z zapadniami i obrotnicą, salę kameralną otwieraną na dziedziniec, nową akustykę i zaplecze techniczne. W 2024 r. Kotański objął także stanowisko dyrektora Teatru Telewizji w TVP S.A. Zgodnie z wcześniejszą deklaracją zamierza zakończyć pracę w Kielcach z końcem obecnego sezonu.
Teatr w Kielcach zatrudnia obecnie 87 osób. Rocznie realizuje średnio siedem premier i odnotowuje rosnącą frekwencję wśród widzów, która w roku 2024 wyniosła 39 860. Dotacje, które teatr otrzymał w 2024 r., wyniosły łącznie blisko 53 mln zł, w tym: od Urzędu Marszałkowskiego Województwa Świętokrzyskiego – ponad 33 mln zł, Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego – blisko 12 mln zł, z funduszy norweskich (działania miękkie i inwestycyjne) – ok. 8 mln zł.
fot. Teatr Żeromskiego w Kielcach
absolwent Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Słupsku oraz Studia Wokalno-Aktorskiego Danuty Baduszkowej przy Teatrze Muzycznym w Gdyni. Współpracował z wieloma teatrami w Polsce, m.in. Teatrem Polskim w Bydgoszczy. Ma na swoim koncie ponad 60 ról teatralnych. Od roku 2001 zajmuje się krytyką teatralną.
