Koniec świata na gdyńskim Pekinie

W konkursowej szesnastce słuchowisk radiowych ocenianych przez jury tegorocznego Festiwalu Dwa Teatry w Sopocie można znaleźć przynajmniej trzy słuchowiska zasługujące w równym, jeśli nie większym, stopniu na Grand Prix niż nagrodzony „Potop” Salci Hałas w reżyserii Magdaleny Małeckiej-Wippich.

Jeśli ktoś nie czytał „Potopu” – jak chce wydawca – brawurowo napisanego prozą przez Salcię Hałas poematu przewlekłego o końcu świata, to śpieszę z informacją, że akcja tego utworu zaadaptowanego na słuchowisko i wyreżyserowanego przez Magdalenę Małecką-Wippich toczy się na gdyńskim osiedlu Pekin, przeznaczonym do rewitalizacji. Jakże inny to obraz tego miasta zrodzonego z marzeń i morza, w którym wedle publikowanych kilka lat temu badań żyją najszczęśliwsi Polacy. Tymczasem Pekin to takie rodzime fawele, pełne dobudówek, gołębników, zaniedbane przez włodarzy miasta (zapewne z powodu niejasnego statusu właścicielskiego), zalewane co rusz różnymi (ś)ciekami, przeznaczone do rewitalizacji przez likwidację.

To na Pekinie mieszkają trzy główne bohaterki poematu i słuchowiska: dotknięta logoreą Halina Pigułowa, która wieszczy zniszczenie osiedla przez potop i na podstawie tej wizji snuje też przepowiednie o końcu świata; Apolonia Szwajcerowa zwana Babką, czarownica po szkole czarownic w Gdańsku-Wrzeszczu, cytująca Apokalipsę, obwiniająca ludzi za ocieplenie klimatu, nieposzanowanie przyrody oraz niszczenie jej wylewanym betonem, i Zośka Nadzieja Konkel zmagająca się z depresją i oczekująca na eksmisję. Zośka ma też wizję Polski mesjanistycznej, tej, która ocali cały świat przed potopem. I to bodaj jedyny optymistyczny akcent w tym nacechowanym czarnowidztwem, ponurą atmosferą słuchowisku. Można snuć domniemania, że cieplejszym elementem miał być głos Krystyny Czubówny, występującej w roli Narratorki. I trochę tak jest, bowiem w tembrze głosu popularnej lektorki słychać dystans do tego ponurego świata i jego wizji stworzonej przez pisarkę i reżyserkę. Generalnie jednak niewiele konkretnego wynika z tej nadmiernej, chwilami bezładnej gadaniny bohaterek. Także w sferze emocji słuchającego.

Jury konkursu słuchowisk Festiwalu „Dwa Teatry – Sopot 2026” pod przewodnictwem Olafa Lubaszenki przyznało Grand Prix zarówno autorce tekstu, jak i reżyserce, a także reżyserowi dźwięku, Pawłowi Szalińskiemu, zespołowi Konkubinat (Magdalena Małecka-Wippich i Marcin Wippich) za opracowanie muzyczne oraz Marii Maj za rolę Haliny. Pozostałe bohaterki zagrały: Agata Różycka (Zośka) i Anna Seniuk, coraz bardziej manieryczna w kreowaniu starych kobiet. Głosy męskie należały do Arkadiusza Brykalskiego.

Polskie Radio