Zalewski | Karłowicz | Bruckner
7 marca 2026, godz. 19
Studio Koncertowe Polskiego Radia im. Witolda Lutosławskiego w Warszawie
Wykonawcy
Konstanty Andrzej Kulka | skrzypce
Polska Orkiestra Sinfonia Iuventus im. J. Semkowa
Wojciech Rodek | dyrygent
Program
Ignacy Zalewski
III Symfonia Podziemne Ptaki
Mieczysław Karłowicz
Koncert skrzypcowy A-dur op. 8
Anton Bruckner
IV Symfonia Es-dur „Romantyczna”
IV Symfonia Es-dur „Romantyczna” Antona Brucknera to jedno z jego najbardziej cenionych dzieł. Jej pierwsza wersja powstała w 1874 roku, ale przez kilkanaście lat była przez kompozytora wielokrotnie przerabiana – szczególnie finał i scherzo. Wersja z 1888 była pierwszą jego symfonią opublikowaną za życia. Premierę dzieła w 1881 roku w Wiedniu poprowadził Hans Richter i – czego autor doświadczał raczej rzadko – zakończyła się ona sukcesem. Sam tytuł „Romantyczna” pochodzi od twórcy i odwołuje się do średniowiecznego imaginarium, sugerowanego wycofanym ostatecznie programem, który mówił o poranku nad dawnym miastem, rycerzach ruszających w drogę, scenach myśliwskich i obrazach natury. Symfonia składa się z czterech części: I – z ikonicznym solo rogu zapowiadającym świt, II – liryczne i elegijne Andante, III – pełne energii „myśliwskie” scherzo z idyllicznym triem oraz IV – imponujący symfonicznym rozmachem, konkludujący finał, zawsze szczególnie dla Brucknera ważny. Czerpiąc z tradycji Beethovena i Wagnera, kompozytor tworzy tu muzykę o monumentalnej formie, mistycznym klimacie i silnym napięciu emocjonalnym.
Ignacy Zalewski to jeden z najbardziej utalentowanych polskich kompozytorów młodego pokolenia. Jest Prorektorem ds. nauki Uniwersytetu Muzycznego Fryderyka Chopina, gdzie prowadzi też klasę kompozycji od 2021 roku; pełni też funkcję sekretarza generalnego Związku Kompozytorów Polskich. Jego III Symfonia Podziemne ptaki to kameralne, przejmujące w wyrazie dzieło, poświęcone ofiarom Obławy Augustowskiej – akcji NKWD z lipca 1945 roku, podczas której aresztowano tysiące osób z Podlasia i Suwalszczyzny, a setki zamordowano. Inspiracją dla utworu i jego tytułu były wiersze Erazma Stefanowskiego z tomu Lipcowe anioły, wykorzystane także wokalnie w pierwotnej wersji, prawykonanej 12 lipca 2022 z udziałem naszej Orkiestry pod dyrekcją Marka Wroniszewskiego. Podczas marcowego koncertu zabrzmi nowa, czysto instrumentalna wersja.
Marzeniem Mieczysława Karłowicza była kariera wirtuoza skrzypiec, ostatecznie jednak skłonił się ku wyborze drogi kompozytora. Dobre przygotowanie wiolinistyczne okazało się bardzo pomocne w kompozytorskiej działalności, a jego najpiękniejszym plonem jest Koncert skrzypcowy A-dur. Premierę (wraz z Symfonią Odrodzenie) miał w Berlinie, gdzie autor studiował, 21 marca 1903 roku z udziałem sławnego Stanisława Barcewicza i pod batutą kompozytora, z doskonałym zespołem Filharmoników Berlińskich. To trudne zadanie wypadło dla młodego Karłowicza pomyślnie, zachwycając publiczność i krytyków. Młodzieńcze dzieło, brawurowe, choć jeszcze nieco „akademickie” i zachowawcze w formie (w niektórych pomysłach harmonicznych zdradzające już jednak dojrzały, w pełni indywidualny styl późniejszych wielkich poematów symfonicznych), stało się jedną z najważniejszych pozycji polskiej literatury skrzypcowej. Wykona je Konstanty Andrzej Kulka – jeden z najwybitniejszych polskich skrzypków, który stał się prawdziwą legendą wiolinistyki dzięki tysiącom koncertów i recitali wykonywanych na najważniejszych estradach Europy, obu Ameryk i Azji, współpracy z najbardziej cenionymi orkiestrami i dyrygentami, licznym nagraniom dokumentującym jego kunszt, a także wieloletniej działalności pedagogicznej, dzięki której ukształtował kolejne pokolenia polskich skrzypków. Koncert Karłowicza wykonywał wielokrotnie i utrwalił na swojej pierwszej płycie CD w 1988 roku; nagrywał go jeszcze kilkakrotnie, a jedno z nagrań tego dzieła otrzymało nagrodę Fryderyk 2001.
Koncert poprowadzi Wojciech Rodek, dyrektor Polskiej Orkiestry Sinfonia Iuventus.
Organizator: Polska Orkiestra Sinfonia Iuventus im. Jerzego Semkowa
Patronat medialny: TVP Kultura, Polskie Radio RDC, polmic.pl
Organizator zastrzega prawo do zmiany programu koncertu lub jego wykonawców
Sinfonia Iuventus