Każdego czasem dotyka ża(ło)ba
O spotkaniu we foyer Nowego Teatru w Warszawie, z twórczyniami książki „Żaba. Mała opowieść o żałobie” – tekst: Anja Franczak, ilustracje: Marianna Sztyma – pisze Beata Kośmider.
Międzynarodowe Centrum Kultury Nowy Teatr to wyjątkowe miejsce na mapie Warszawy. Stanowi przestrzeń, w której spotykają się i przenikają różnorodne gatunki sztuki: performatywne, audiowizualne i literatura. To instytucja otwarta na ważną społecznie tematykę, a uczestnicy wydarzeń zapraszani są – poprzez dialog i dyskusję – do wymiany myśli i odkrywania w sobie twórczego potencjału. Przestrzenne foyer Nowego Teatru, gdzie mieści się również autorska księgarnia, służy – między innymi – jako miejsce spotkań autorów i czytelników. „Nowa książka” i „Nowa książka dla dzieci” to cykle spotkań poświęconych najciekawszym nowościom wydawniczym. Kwietniowe spotkanie, przeznaczone dla młodych odbiorców i ich rodziców, poświęcone było tematowi straty i żałoby.
„Żaba. Mała opowieść o żałobie” to nowa pozycja poznańskiego wydawnictwa Albus, przeznaczona dla dzieci od piątego roku życia. Jak wytłumaczyć dziecku, czym jest poczucie straty bliskiej osoby i jak sobie z nim poradzić? Temat z pewnością trudny, ważny i z którym – prędzej czy później – zetknie się każde dziecko, rodzic i opiekun.
Zorganizowanie spotkania z twórczyniami książki: Anją Franczak – autorką tekstu, Marianną Sztymą – autorką ilustracji oraz z wydawczynią Iwoną Wierzbą, we foyer Nowego Teatru, wynika nie tylko z faktu, że „Żaba. Mała opowieść o żałobie” znalazła się w ofercie Nowej Księgarni. Od kilku lat Anja Franczak – certyfikowana towarzyszka w żałobie i założycielka Instytutu Dobrej Śmierci – współpracuje z teatrami przy projektach dotykających tematyki straty i przemijania. W 2021 roku Teatr im. Jana Kochanowskiego w Opolu zaprosił Anję Franczak do nagrania jednego z filmów przedstawiających kontekst spektaklu choreograficznego „Danse Macabre” Renaty Piotrowskiej-Auffret. W tym samym roku Instytut im. Jerzego Grotowskiego we Wrocławiu – w ramach projektu „Teatr na faktach” – zrealizował spektakl dokumentalny „Matki wyklęte” Ady Tabisz i Aleksandry Pulcer, dotyczący kobiet, które doświadczyły poronienia. Instytut Dobrej Śmierci zaangażował się wówczas w prowadzenie spotkań i wykładów towarzyszących spektaklowi. Z doświadczenia Anji Franczak skorzystał również teatr TR Warszawa: premierę spektaklu „Orfeusz” Anny Smolar i Tomasza Śpiewaka poprzedziły warsztaty „Strata – różne oblicza żałoby” zorganizowane przez Instytut Dobrej Śmierci oraz wykład Anji Franczak poświęcony „Rytuałom towarzyszącym stracie”. Wydarzenia stanowiły edukacyjne dopełnienie spektaklu.
Spotkanie w Nowym Teatrze poprowadziła Katarzyna Jackowska-Enemuo – antropolożka kultury, muzykantka, opowiadaczka historii, kompozytorka i pisarka, która tworzy – między innymi – muzykę i piosenki do spektakli teatralnych prezentowanych w Teatrze Małe Mi (wędrowny teatr lalek), Teatrze Pinokio w Łodzi oraz Teatrze Ludowym w Krakowie. Rozmowa na temat książki została ubrana w kadr sprzyjający budowaniu relacji pomiędzy dziećmi i towarzyszącymi im opiekunami. Katarzyna Jackowska-Enemuo zaprosiła uczestników spotkania do wspólnego zaśpiewania piosenki o żabie, a pod okiem Marianny Sztymy dzieci i dorośli namalowali emocje, by następnie (przy pomocy szablonu) zamknąć je w żabie – tytułowej bohaterce książki. Bo żaba ma taką przydatną cechę, że połyka nie tylko muchy, lecz również rozmaite trudne emocje… Ale o tym w książce.
fot. Beata Kośmider