Dziś w stołecznym ratuszu Justyna Sobczyk oficjalnie odebrała powołanie na stanowisko dyrektorki Teatru Ochoty. Obejmie funkcję 1 września 2025 roku i pokieruje instytucją przez trzy kolejne sezony. To formalne zakończenie procedury, która rozpoczęła się konkursem ogłoszonym i rozstrzygniętym wiosną tego roku – komisja konkursowa zarekomendowała Sobczyk jednogłośnie po analizie programów i rozmowach z kandydatami.
Nowa dyrektorka jest jedną z najważniejszych postaci polskiego teatru społecznego i inkluzywnego. Założycielka i liderka Teatru 21 od ponad dwóch dekad pracuje z aktorami z niepełnosprawnościami intelektualnymi, redefiniując język sceniczny. Współtworzyła spektakle z Nowym Teatrem w Warszawie, TR Warszawa czy Instytutem Teatralnym. Jest też wykładowczynią Akademii Teatralnej, gdzie kształci pedagogów teatru.
Justyna Sobczyk zapowiada daleko idącą zmianę formuły Teatru Ochoty. Jej koncepcja zakłada, że będzie to pierwszy w Polsce teatr naprawdę tworzony z młodzieżą i dla młodzieży, w którym młodzi ludzie nie tylko oglądają spektakle, ale uczestniczą w ich współtworzeniu i współdecydowaniu o programie.
W swoim programie mówi o stworzeniu z Teatru Ochoty „trzeciego miejsca” – przestrzeni między szkołą a domem, w której młodzież może się czuć u siebie, budować relacje, eksperymentować artystycznie i rozwijać społeczne kompetencje. Ważnym elementem jest tu idea partycypacji: młodzież ma być włączana w proces twórczy od etapu pomysłu, przez warsztaty i konsultacje, aż po realizację spektaklu.
Repertuar teatru będzie opierał się na mniejszych, mobilnych produkcjach performatywnych, które można grać nie tylko w siedzibie na Ochocie, ale też w szkołach, domach kultury i online. Planowane są także działania wykorzystujące nowe media i formaty znane młodzieży z internetu. Sobczyk zapowiada eksperyment z formami hybrydowymi – spektaklami, warsztatami, instalacjami czy czytaniami performatywnymi – które mają być bliższe współczesnej wrażliwości młodych ludzi.
Nowa dyrektorka podkreśla też wagę działań edukacyjnych i społecznościowych. Kluczowym partnerem ma być znane Ognisko Teatralne – od lat działające przy Teatrze Ochoty, skupiające młodzież w wieku 13–19 lat. Planowane jest jego pełne włączenie w program i strukturę teatru, tak by młodzi uczestnicy mogli realnie współdecydować o kierunku działań instytucji.
Ważnym filarem ma być współpraca z nauczycielami. Sobczyk planuje kursy i laboratoria pedagogiki teatru, organizowane we współpracy z Warszawskim Centrum Innowacji Edukacyjno-Społecznych i Stowarzyszeniem Pedagogów Teatru. Chce rozwijać kompetencje artystyczne i pedagogiczne nauczycieli, wspierać ich w pracy z młodzieżą i tworzyć przestrzeń wymiany doświadczeń.
Program Justyny Sobczyk mocno akcentuje inkluzywność i różnorodność. Teatr Ochoty ma być miejscem otwartym dla osób o różnych tożsamościach i doświadczeniach – w tym osób z niepełnosprawnościami, migrantów, osób LGBTQ+. Planowane są działania antydyskryminacyjne, panele, warsztaty i spektakle promujące wielokulturowość i równość.
Sobczyk podkreśla również potrzebę budowania dialogu międzypokoleniowego – teatr ma być przestrzenią spotkania młodych i starszych, m.in. poprzez projekty odwróconego mentoringu, w którym młodzi będą dzielić się wiedzą i wrażliwością z seniorami.
W planach jest rozwijanie sieci współpracy lokalnej i ogólnopolskiej, od dzielnicy Ochota po partnerstwa z innymi instytucjami, szkołami, NGO czy międzynarodowymi organizacjami. Sobczyk chce, by teatr aktywnie wspierał młodzieżowy aktywizm społeczny – oferując przestrzeń, wsparcie organizacyjne i edukacyjne dla inicjatyw oddolnych i działań ekologicznych.
Spektakle mają być mobilne, dostosowane do prezentacji w szkołach i ośrodkach kultury w całym kraju. W planach są także eksperymenty z formami internetowymi, zwiększającymi dostępność oferty Teatru Ochoty także dla młodzieży spoza Warszawy.
Plany finansowe i budżet
Istotnym elementem koncepcji Sobczyk jest szczegółowy plan finansowy. W pierwszym sezonie proponowany budżet Teatru Ochoty ma wynosić około 3 mln zł rocznie. Z tego:
- 1,2 mln zł przeznaczono na działalność artystyczną, edukacyjną i społecznościową,
- 1,5 mln zł na wynagrodzenia zespołu (ok. 21 etatów), z podniesieniem płac do konkurencyjnego poziomu,
- ok. 300 tys. zł na koszty eksploatacyjne, administrację i promocję.
Nowa dyrektorka zapowiada sukcesywny wzrost budżetu do poziomu 5 mln zł w ciągu pięciu lat, co ma pozwolić na realizację innowacyjnych projektów, inwestycje w infrastrukturę i wzmocnienie zespołu.
Finansowanie ma być dywersyfikowane. Już w pierwszym sezonie Sobczyk planuje pozyskać ok. 400 tys. zł z grantów (np. MKiDN, NCK) oraz sponsorów. W kolejnych latach teatr będzie regularnie aplikować o środki unijne i międzynarodowe (z planem pozyskania dodatkowo 1 mln zł na projekty artystyczne i inwestycje infrastrukturalne).
Ważnym wyzwaniem ma być modernizacja budynku – na remonty i poprawę warunków pracy zaplanowano w pierwszych latach ok. 1 mln zł, z czego połowa ma pochodzić z dotacji zewnętrznych. Teatr planuje także inwestycje w zwiększenie dostępności (np. tłumaczenia na PJM, audiodeskrypcje), szacując ich koszt na ok. 100 tys. zł rocznie.
Kadencja Justyny Sobczyk rozpocznie się 1 września 2025 roku. Do tego czasu Teatrem Ochoty kierować będzie Joanna Nawrocka.
fot. z profilu Dyrektora Biura Kultury Artura Jóźwika
absolwent Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Słupsku oraz Studia Wokalno-Aktorskiego Danuty Baduszkowej przy Teatrze Muzycznym w Gdyni. Współpracował z wieloma teatrami w Polsce, m.in. Teatrem Polskim w Bydgoszczy. Ma na swoim koncie ponad 60 ról teatralnych. Od roku 2001 zajmuje się krytyką teatralną.
