16 października na Dużej Scenie Opery Krakowskiej odbędzie się premiera „Fausta” Charlesa Gounoda.
autorka plakatu: Katarzyna Zapart
Jedna z najważniejszych oper XIX wieku, historia paktu zawartego z diabłem i człowieka, który za odzyskaną młodość gotów jest zapłacić najwyższą cenę. 16 października na Dużej Scenie Opery Krakowskiej odbędzie się premiera „Fausta” Charlesa Gounoda. Spektakl reżyseruje Michał Znaniecki, za kierownictwo muzyczne odpowiada Svetoslav Borisov. Opera właśnie pokazała plakat nowej produkcji autorstwa Katarzyny Zapart.
„Faust” będzie pierwszą premierą Opery Krakowskiej w sezonie artystycznym 2026/2027. Spektakl zostanie pokazany po raz pierwszy 16 października o godz. 18.30 na Dużej Scenie przy ul. Lubicz. Kolejne przedstawienia zaplanowano już dzień później oraz 18, 20, 22, 23 i 24 października.
Opera Krakowska właśnie odsłoniła również plakat przygotowany do najnowszej produkcji. Jego autorką jest Katarzyna Zapart. Na niemal całkowicie czarnym tle dominuje ogromna czaszka, nad którą pojawiają się ostre snopy czerwonego światła i niewielkie ludzkie sylwetki. To wizualna zapowiedź świata, w którym śmierć, pokusa, pragnienie i cena dokonanego wyboru stają się nierozłączne.
Opera Charlesa Gounoda należy do najczęściej wystawianych dzieł światowego repertuaru operowego. Kompozytor sięgnął po legendę Fausta za pośrednictwem dramatu Johanna Wolfganga Goethego, choć libretto autorstwa Jules’a Barbiera i Michela Carrégo koncentruje się przede wszystkim na historii Fausta, Mefistofelesa i Małgorzaty.
Światowa premiera dzieła odbyła się 19 marca 1859 roku w Paryżu. Nowa krakowska realizacja zostanie wykonana w języku francuskim i potrwa około trzech godzin, z jedną przerwą.
W centrum historii znajduje się uczony, który u schyłku życia dochodzi do przekonania, że ani wiedza, ani lata poświęcone nauce nie przyniosły mu spełnienia. Zdesperowany Faust przywołuje Mefistofelesa. W zamian za duszę otrzymuje to, czego pragnie najbardziej – młodość oraz możliwość ponownego zanurzenia się w świecie zmysłów, miłości i namiętności.
Cena szybko okazuje się jednak znacznie wyższa, niż przewidywał.
Faust poznaje Małgorzatę. To spotkanie uruchamia ciąg zdarzeń prowadzących do tragedii: śmierci jej matki i brata, porzucenia młodej kobiety przez Fausta, narodzin dziecka i wreszcie uwięzienia Małgorzaty. Historia prywatnego pragnienia staje się opowieścią o odpowiedzialności za dokonany wybór, winie, uwiedzeniu, manipulacji oraz niemożności cofnięcia raz uruchomionych zdarzeń.
A nad wszystkim pozostaje Mefistofeles – postać, bez której ten świat nie mógłby istnieć, a jednocześnie ktoś znacznie bardziej skomplikowany niż operowy „diabeł” w tradycyjnym znaczeniu tego słowa.
Za reżyserię oraz scenografię krakowskiego „Fausta” odpowiada Michał Znaniecki. To kolejna jego realizacja w Operze Krakowskiej. Reżyser przygotował tu wcześniej m.in. inscenizację „Bony Sforzy” Zygmunta Krauzego; także przy tamtej produkcji współpracował z częścią artystów tworzących obecnie „Fausta”, m.in. Małgorzatą Słoniowską, Karoliną Jacewicz i Dawidem Karolakiem.
W przypadku „Fausta” Znaniecki bierze na siebie zarówno prowadzenie sceniczne spektaklu, jak i zaprojektowanie jego podstawowej przestrzeni. Ważnym elementem inscenizacji mają być również multimedia – za scenografię multimedialną i projekcje odpowiada Karolina Jacewicz.
Kostiumy przygotowuje Małgorzata Słoniowska, za reżyserię światła odpowiada Dawid Karolak, a choreografię tworzy Jacek Tyski. Chór Opery Krakowskiej przygotowują Andrzej Korzeniowski i Joanna Wójtowicz.
Kierownictwo muzyczne nad produkcją objął Svetoslav Borisov. W tym przypadku będzie ono szczególnie istotne, bo „Faust” Gounoda wymaga zarówno wielkich scen zespołowych i chóralnych, jak i zupełnie odmiennego rodzaju skupienia w najbardziej intymnych fragmentach dzieła.
Partytura przyniosła szereg numerów, które na stałe weszły do kanonu muzyki operowej. To właśnie z „Fausta” pochodzą między innymi słynna aria Mefistofelesa o złotym cielcu, „Le veau d’or”, aria Małgorzaty z klejnotami czy walc „Ainsi que la brise légère”. Gounod połączył widowiskowość francuskiej grand opéra z liryzmem, który szczególnie mocno wybrzmiewa w scenach Fausta i Małgorzaty.
Opera Krakowska zapowiadała tę produkcję już podczas prezentacji swojego 72. sezonu artystycznego. Prace nad spektaklem trwały jeszcze przed jego oficjalnym rozpoczęciem, a premiera została wskazana jako jeden z najważniejszych punktów pierwszej części sezonu.
Co ciekawe, publiczność otrzyma jej muzyczną zapowiedź jeszcze wcześniej. 4 października, podczas koncertu inaugurującego sezon 2026/2027, w Operze Krakowskiej zabrzmią fragmenty wielu dzieł znajdujących się w jej repertuarze i planach, wśród nich właśnie „Fausta”. Sam koncert także reżyseruje Michał Znaniecki.
Dla Opery Krakowskiej nie jest to pierwsze spotkanie z dziełem Gounoda. W jej repertuarze znajdowała się wcześniej inscenizacja Marka Weissa-Grzesińskiego ze scenografią Pawła Dobrzyckiego i choreografią Izadory Weiss. Jej premierę datowano na 9 lipca 2006 roku, a kierownictwo muzyczne sprawował wówczas Piotr Sułkowski. W przedstawieniu występowali m.in. Adam Zdunikowski i Vasyl Grokholskyi jako Faust, Przemysław Firek jako Mefisto oraz Ewa Biegas i Małgorzata Lesiewicz jako Małgorzata.
Październikowa premiera nie będzie więc prostym powrotem tytułu, ale nową inscenizacją przygotowaną dwie dekady później, przez innego reżysera i w zupełnie nowych realiach teatralnych.
Już plakat Katarzyny Zapart sugeruje, że w centrum nowego odczytania może znaleźć się nie tyle baśniowa opowieść o człowieku zawierającym umowę z diabłem, ile konsekwencja ludzkiego wyboru – człowiek postawiony wobec śmierci, czasu i własnej nieugaszonej potrzeby przeżycia życia jeszcze raz.
Na szczegóły dotyczące koncepcji Michała Znanieckiego trzeba jednak jeszcze poczekać.
Opera Krakowska opublikowała już cały zespół realizatorski spektaklu, natomiast na stronie przedstawienia nie podano jeszcze nazwisk wykonawców poszczególnych partii. W repertuarze znajduje się sekcja „obsada”, ale pozostaje ona obecnie niewypełniona. Także międzynarodowe bazy operowe wskazują na razie realizatorów, bez nazwisk śpiewaków.
To oznacza, że wciąż czekamy m.in. na informację, kto zaśpiewa partie Fausta, Mefistofelesa i Małgorzaty, czyli trójki bohaterów stanowiących oś całego dzieła.
muzyka: Charles Gounod
libretto: Jules Barbier, Michel Carré
reżyseria, scenografia: Michał Znaniecki
kierownictwo muzyczne: Svetoslav Borisov
kostiumy: Małgorzata Słoniowska
reżyseria światła: Dawid Karolak
choreografia: Jacek Tyski
scenografia multimedialna / projekcje: Karolina Jacewicz
przygotowanie chóru: Andrzej Korzeniowski, Joanna Wójtowicz
autor plakatu: Katarzyna Zapart
Premiera: 16 października 2026, godz. 18.30, Duża Scena Opery Krakowskiej.
Kolejne spektakle: 17 października godz. 18.30, 18 października godz. 17.00, 20, 22, 23 i 24 października o godz. 18.30. Przedstawienie trwa około trzech godzin z jedną przerwą i wykonywane będzie w języku francuskim.
Bilety na przedstawienie kosztują, zależnie od miejsca, od 100 do 210 zł.
