Teatr Siemaszkowej w Rzeszowie prezentuje premierę „Fausta” Goethego w reżyserii Jana Nowary.
fot. Teatr im. Wandy Siemaszkowej
Inscenizacja korzysta z klasycznego tekstu, ale działa we współczesnym kontekście – technologicznym, społecznym i interpretacyjnym.
Realizacja powstała w ramach projektu „KLASYKA 3.0”, którego celem jest odświeżenie najważniejszych dramatów literatury światowej, we współpracy instytucji z województw: podkarpackiego, lubelskiego, małopolskiego i świętokrzyskiego.
Nowara buduje spektakl wokół najważniejszych wątków dramatu Goethego: kryzysu poznawczego Fausta, jego wewnętrznego nienasycenia oraz próby przekroczenia własnych ograniczeń. Faust – uczony świadomy swojej wiedzy, a jednocześnie dotkliwie rozczarowany jej granicami – staje się figurą współczesnego bohatera: człowieka, który oczekuje od świata więcej, niż świat potrafi mu zaoferować. W chwili załamania pojawia się Mefistofeles, kuszący możliwością pełnej, nieograniczonej wolności. Wątek Małgorzaty wprowadza perspektywę jednostki, która zostaje wciągnięta w dramat cudzych wyborów.
W realizacji Nowary nie ma prób nieuzasadnionego unowocześniania tekstu. Spektakl sięga po rozwiązania technologiczne – światło, projekcje, choreografię budującą rytm – jednak ich obecność ma charakter porządkujący, a nie dekoracyjny. Choreografia Jarosława Stańka, muzyka Tomasza Bajerskiego i scenografia Magdaleny Gajewskiej współpracują z aktorską interpretacją, nie zacieniając tekstu Goethego. Powstaje przedstawienie, które łączy klasykę z nowym językiem inscenizacji, ale nie traci kontroli nad głównym tematem: pytaniem o granice ludzkiej wolności.
Konstrukcja spektaklu opiera się na przejrzystości narracji. Zespół rezygnuje z metaforycznych nadbudów, a koncentruje się na konsekwencjach decyzji Fausta. W tej wersji dramat Goethego zostaje odczytany jako zapis nie tyle walki człowieka z diabłem, ile konfliktu między pragnieniem nieskończoności a realnością świata. Mefistofeles nie jest figurą tajemnicy, lecz reprezentacją pokusy łatwego wyjaśnienia. Z kolei Małgorzata staje się postacią, której dramatyczny los unaocznia skutki wyborów Fausta.
Jan Nowara proponuje czytelny model pracy z klasyką: nie opowiada na nowo, ale otwiera tekst na współczesne pytania. „Faust” w tej interpretacji nie uspokaja. Nie udaje, że można osiągnąć wiedzę absolutną bez ryzyka. Przedstawienie pokazuje, jak w kryzysie wartości powraca potrzeba natychmiastowego spełnienia i jak łatwo ulec obietnicom, które upraszczają świat.
Spektakl został dofinansowany ze środków budżetu województwa podkarpackiego w ramach projektu „KLASYKA 3.0”. Premiera odbędzie się 12 grudnia 2025 r.
Przekład: Krzysztof Lipiński
Reżyseria, dramaturgia, opracowanie tekstu: Jan Nowara
Scenografia, kostiumy, reżyseria świateł: Magdalena Gajewska
Muzyka: Tomasz Bajerski
Choreografia: Jarosław Staniek
Projekcje: Olga Balowska
Inspicjentka: Anna Jochym
Spektakl od 16. roku życia.
Czas trwania: 100 minut
Obsada:
Dyrektor / Pan – Sławomir Gaudyn
Poeta / Faust – Robert Żurek
Aktor / Mefistofeles – Michał Chołka
Duch Ziemi – Paweł Gładys
Małgorzata – Aniela Kowalska
Marta – Magdalena Kozikowska-Pieńko
Czarownica / Czarownica Handlarka – Anna Demczuk
Walentyn – Mateusz Marczydło
Zły Duch – Józef Hamkało
Piekielne Towarzystwo
Karolina Kochańska
Magdalena Kozikowska-Pieńko
Aleksandra Ożóg
Paweł Gładys
Józef Hamkało
Mateusz Marczydło
Piotr Napierała
