Jubileuszowa, 25. edycja Festiwalu Teatru Polskiego Radia i Teatru Telewizji Polskiej „Dwa Teatry” zgromadziła w Sopocie twórców i twórczynie związanych z najważniejszymi realizacjami radiowymi i telewizyjnymi ostatniego sezonu. W programie znalazło się 19 spektakli Teatru Telewizji oraz 16 słuchowisk konkursowych. To z tego grona publiczność wybrała swoich laureatów: spektakl „Ezi” oraz słuchowisko „Himalaje”.
Festiwal „Dwa Teatry” od ćwierć wieku pozostaje jednym z najważniejszych wydarzeń poświęconych sztuce tworzonej specjalnie dla radia i telewizji. Tegoroczna edycja miała szczególny charakter – była nie tylko okazją do prezentacji najciekawszych produkcji sezonu, ale także momentem podsumowania roli Teatru Telewizji i Teatru Polskiego Radia we współczesnej kulturze.
Nagroda Publiczności dla Teatru Telewizji: „Ezi”
W konkursie Teatru Telewizji Nagrodę Publiczności otrzymał spektakl „Ezi” w reżyserii Janusza Zaorskiego. Przedstawienie zostało wyprodukowane przez TVP3 Katowice, a jego premiera w Teatrze Telewizji odbyła się 23 lutego 2026 roku.
Autorem tekstu jest Robert Talarczyk. W obsadzie wystąpili Andrzej Chyra jako Ernest Wilimowski „Ezi” oraz Zbigniew Zamachowski jako Kazimierz Górski.
Punktem wyjścia spektaklu jest wydarzenie z 1974 roku, kiedy podczas mistrzostw świata w piłce nożnej w Republice Federalnej Niemiec w hotelu zajmowanym przez reprezentację Polski pojawił się Ernest Wilimowski. Spotkał się z Kazimierzem Górskim, zamienił z nim kilka zdań i zostawił kartkę napisaną po niemiecku: „Chciałem Pana poznać, o panu teraz głośno, niech się powiedzie polskiej drużynie, proszę mnie źle nie wspominać”.
To krótkie, niemal epizodyczne spotkanie stało się podstawą opowieści o dwóch legendach polskiego futbolu. Kazimierz Górski już za życia został symbolem największych sukcesów polskiej reprezentacji. Ernest Wilimowski, jeden z najwybitniejszych piłkarzy okresu międzywojennego, po wojnie został wypchnięty z polskiej pamięci ze względu na występy w reprezentacji III Rzeszy.
„Ezi” wykorzystuje tę rozmowę jako pretekst do opowieści o historii XX wieku, narodowej tożsamości, pamięci, wykluczeniu i trudnych wyborach jednostki w czasach totalitaryzmów. Jest to jednocześnie spektakl o piłce nożnej, życiu i marzeniach – opowiedziany z ciepłem i humorem.
Twórcy spektaklu „Ezi”
Reżyseria: Janusz Zaorski
Scenografia: Jerzy Talik
Kostiumy: Konrad Parol
Zdjęcia: Łukasz Gutt
Montaż: Jan Kidawa-Błoński Jr
Czas: 58 minut
Premiera w Teatrze Telewizji: 23 lutego 2026 roku
Obsada
Andrzej Chyra – Ernest Wilimowski „Ezi”
Zbigniew Zamachowski – Kazimierz Górski
Janusz Zaorski i Teatr Telewizji
Janusz Zaorski jest reżyserem filmowym, telewizyjnym, teatralnym i radiowym, producentem oraz scenarzystą. Ukończył Wydział Reżyserii Filmowej Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej w Łodzi.
Z Teatrem Telewizji współpracuje od 1977 roku, kiedy wyreżyserował spektakl „Do domu”. „Ezi” jest kolejną realizacją w jego dorobku telewizyjnym. Zaorski ma na koncie liczne nagrody krajowe i zagraniczne, między innymi wyróżnienia za filmy „Pokój z widokiem na morze”, „Jezioro Bodeńskie” i „Matka Królów”.
Nagroda Publiczności dla Teatru Polskiego Radia: „Himalaje”
W konkursie Teatru Polskiego Radia Nagrodę Publiczności otrzymało słuchowisko „Himalaje”, przygotowane przez Radio Katowice. Produkcja została oparta na biografii Jerzego Kukuczki, jednego z najwybitniejszych himalaistów w historii.
„Himalaje” zdobyły także dwie inne statuetki: honorową nagrodę zespołową dla producenta słuchowiska oraz nagrodę za muzykę, którą skomponował Miuosh.
Słuchowisko jest dramatyczną opowieścią o wspinaczce na najwyższe góry świata. W centrum znajduje się postać Jerzego Kukuczki, ale twórcy pokazują także jego bliskich, partnerów wspinaczkowych i środowisko europejskich himalaistów. Kluczowym momentem opowieści jest śmierć Kukuczki na ścianie Lhotse.
To historia o pasji, ryzyku, granicach ludzkiej wytrzymałości i niezrozumiałej sile, która pcha ludzi w góry mimo realnego zagrożenia. W wieloobsadowej formie radiowej powstaje opowieść rozpięta pomiędzy życiem i śmiercią, podziwem i lękiem, ambicją i ceną, jaką trzeba zapłacić za przekraczanie własnych możliwości.
Twórcy słuchowiska „Himalaje”
Adaptacja: Dariusz Kortko, Artur Pałyga, Marcin Pietraszewski
Reżyseria: Robert Talarczyk
Reżyseria dźwięku: Jacek Kurkowski
Muzyka: Miuosh
Czas: 50 minut 30 sekund
Premiera: 20 kwietnia 2025 roku
Obsada
Dariusz Chojnacki – Jurek
Agnieszka Radzikowska – Celina
Grażyna Bułka – Lhotse
Grzegorz Przybył – Messner
Barbara Lubos – Dziennikarka
Wiesław Sławik – Rysiek
Krystyna Wiśniewska – Wanda
Jerzy Głybin – Prezes
Katarzyna Brzoska – Mama
Marcin Szaforz – Ojciec
Karina Grabowska – Żona Andrzeja
Bartłomiej Błaszczyński – Andrzej
Marcin Gaweł – Tadek
Aleksandra Przybył – Dobrusia – Mrówka
Michał Piotrowski – Wojtek
Dwa media, dwie formy, jedna publiczność
Tegoroczna edycja festiwalu miała wyjątkowy charakter. „Dwa Teatry” obchodziły bowiem 25-lecie istnienia. Organizatorzy przygotowali cztery dni wypełnione prezentacjami konkursowymi Teatru Telewizji i Teatru Polskiego Radia, pokazami specjalnymi, koncertami, spotkaniami z artystami oraz wydarzeniami towarzyszącymi.
Nagrody Publiczności dla „Eziego” i „Himalajów” pokazują, że widzowie i słuchacze nadal poszukują opowieści zakorzenionych w prawdziwych biografiach. Zarówno historia Ernesta Wilimowskiego i Kazimierza Górskiego, jak i opowieść o Jerzym Kukuczce przypominają, że teatr radiowy i telewizyjny pozostaje miejscem rozmowy o pamięci, odpowiedzialności, pasji oraz cenie, jaką człowiek płaci za swoje wybory.
Dla twórców są to nagrody szczególne. O ich przyznaniu nie decydowało jury ekspertów, lecz publiczność festiwalu. A to właśnie taki werdykt bywa często najcenniejszym potwierdzeniem, że opowiedziana historia rzeczywiście dotarła do odbiorców.
Festiwal Dwa Teatry