Jubileuszowa gala odbędzie się 6 października o godz. 17.00 w warszawskim Klubie Stodoła – miejscu szczególnie ważnym dla artystycznej biografii Jodłowskiej.
fot. strona Klimakterium
Elżbieta Jodłowska, aktorka, artystka kabaretowa, wokalistka i autorka jednego z największych polskich przebojów teatru komediowego ostatnich dwóch dekad, znalazła się wśród laureatów XX Nagrody im. Andrzeja „Wuja” Potoka. Jubileuszowa gala odbędzie się 6 października o godz. 17.00 w warszawskim Klubie Stodoła – miejscu szczególnie ważnym dla artystycznej biografii Jodłowskiej.
Kapituła Nagrody Potoka honoruje ludzi wywodzących się ze środowiska kultury studenckiej, którzy jej doświadczenia i wartości przenieśli później do zawodowej działalności artystycznej, społecznej i organizacyjnej. Nagrodę ustanowiono w 2006 roku z inicjatywy Komisji Historycznej Ruchu Studenckiego. Jej patron, Andrzej „Wuj” Potok, należał do najważniejszych organizatorów powojennego ruchu klubowego i studenckiego życia kulturalnego.
Wśród tegorocznych laureatów znalazła się Elżbieta Jodłowska. Kapituła wyróżniła ją jako „wybitną artystkę teatralną i kabaretową, autorkę o niezwykłym poczuciu humoru”, podkreślając, że doświadczenia wyniesione z kultury studenckiej wprowadziła później do głównego nurtu polskiej kultury.
W przypadku Jodłowskiej związek z kulturą studencką ma bardzo konkretną historię. Artystka zaczynała jeszcze jako uczennica. W 1964 roku występowała w szkolnym kabarecie Bufor, a wcześniej zetknęła się z teatrem w Domu Kultury na warszawskim Żoliborzu. W tamtejszym kółku teatralnym spotkała m.in. Stanisławę Celińską i Andrzeja Seweryna. Później pojawiły się warszawskie kabarety studenckie: Medyk, Hybrydy, a przede wszystkim Stodoła.
Ze Stodołą Jodłowska była związana na stałe w latach 1967–1974. Grała główne role, śpiewała i współreżyserowała programy. Wśród nich znalazły się „Cicho, bo przyjdzie Zdzicho”, rockopera „Wilkołak” z muzyką Krzysztofa Knittla, „Kto to wie”, „O, jak mi dobrze w pomarańczowym jest” oraz „Telefon zaufania” w reżyserii Macieja Wojtyszki. Ten ostatni program zdobył Trójząb Neptuna i kolejne nagrody podczas FAMY w 1971 roku.
Później artystka występowała m.in. w „Dreszczowisku” Macieja Zembatego. Ukończyła klasę śpiewu w warszawskiej Szkole Muzycznej im. Fryderyka Chopina przy Bednarskiej. Jej droga zawodowa prowadziła przez kabaret, estradę, radio, film i teatr. W latach 1989–1996 mieszkała w Stanach Zjednoczonych. W Los Angeles stworzyła polonijne Radio Ela, koncertowała, a także występowała w muzycznym widowisku „Kram z piosenkami” wyreżyserowanym przez Barbarę Krafftównę. Po powrocie do Polski ponownie zajęła się sceną.
Największym teatralnym sukcesem Elżbiety Jodłowskiej stało się „Klimakterium… i już”. Autorka zdecydowała się mówić ze sceny o menopauzie w czasie, gdy temat starzenia się kobiet, zmian zachodzących w ich ciele i seksualności bardzo rzadko trafiał do popularnego teatru. Sama Jodłowska po latach mówiła, że dwie dekady temu nawet słowo „klimakterium” rzadko wypowiadano publicznie. Spektakl pozwolił mówić o doświadczeniu milionów kobiet otwarcie, z humorem i bez skrępowania.
Prapremiera odbyła się w warszawskim Teatrze Rampa w 2006 roku. Spektakl wyreżyserował Cezary Domagała, scenografię przygotowała Tatiana Kwiatkowska, choreografię Tomasz Tworkowski, a kierownictwo muzyczne objął Janusz Bogacki. W pierwszej obsadzie znalazły się m.in. Iga Cembrzyńska, Ewa Szykulska, Krystyna Sienkiewicz, Grażyna Zielińska i sama Elżbieta Jodłowska, grająca Pamelę.
Sukces okazał się ogromny. Przedstawienie jeździło po Polsce i za granicę, a widownia przez kolejne lata nie traciła zainteresowania. Do końca 2015 roku tylko w Warszawie zagrano je 1850 razy. Powstała również druga część – „Klimakterium 2, czyli Menopauzy szał”, której autorami są Elżbieta Jodłowska i Krzysztof Jaślar. Jodłowska była także współreżyserką przedstawienia.
W 2026 roku „Klimakterium… i już” obchodzi dwudziestolecie. Spektakl nadal pozostaje w repertuarze i jest prezentowany w wielu polskich miastach. W listopadzie wróci także na dużą scenę Stodoły. Tym samym tegoroczna Nagroda Potoka trafia do Jodłowskiej w szczególnym momencie: w roku dwudziestolecia jej największego teatralnego sukcesu i 70-lecia klubu, z którym zaczynała zawodowe życie.
Podczas gali wyróżniony zostanie również Jerzy Marczyński – pośmiertnie – organizator i reżyser wielu wydarzeń artystycznych, związany z kulturą studencką i przez lata kultywujący jej tradycję w swojej działalności zawodowej i społecznej.
Nagrody otrzymają także Krzysztof Niżyński, związany ze Stodołą organizator wydarzeń artystycznych i inicjator „Starej Stodoły”; Wiesław Paszotta, organizator lubelskiego Ośrodka Radia Studenckiego „Radio Centrum” i pierwszego Studenckiego Stowarzyszenia Jazzowego; Wiesław Pękala, prezes Klubu Stodoła, oraz Grzegorz Tomczak – poeta, bard i autor tekstów piosenek, którego twórczość również ma korzenie w kulturze studenckiej.
Nagroda im. Andrzeja „Wuja” Potoka przypomina przy okazji o znaczeniu całego środowiska, z którego wyrosły teatry studenckie, kabarety, kluby, festiwale i sceny muzyczne. W drugiej połowie XX wieku stanowiło ono jeden z ważnych obszarów artystycznej niezależności. To właśnie kluby i teatry studenckie dawały młodym twórcom przestrzeń do eksperymentowania i budowania własnego języka, a wielu ich uczestników weszło później do profesjonalnego teatru, muzyki, filmu i mediów.
XX Gala Nagrody im. Andrzeja „Wuja” Potoka odbędzie się we wtorek, 6 października 2026 roku o godz. 17.00 w warszawskim Klubie Stodoła.
