11 listopada, w dniu Święta Niepodległości Polski, w Teatrze Łaźnia Nowa odbywa się premiera spektaklu „Proces Eligiusza Niewiadomskiego” w reżyserii Bartosza Szydłowskiego. To teatralna rekonstrukcja procesu zabójcy prezydenta Gabriela Narutowicza – wydarzenia, które wstrząsnęło rodzącą się II Rzeczpospolitą.
Szydłowski podkreśla, że przedstawienie jest manifestem przeciwko mowie nienawiści i odradzającym się postawom faszystowskim.
„Od lat Święto Niepodległości jest zawłaszczane przez środowiska radykalne, stając się okazją do głoszenia ksenofobicznych i nacjonalistycznych haseł oraz politycznego lansu. Chciałbym, aby Proces Eligiusza Niewiadomskiego wykroczył poza teatralne ramy, a uczestnictwo w nim stało się wspólną manifestacją przeciwko przemocy i nienawiści w życiu publicznym, a także przeciwko idealizowaniu ludzi fanatycznych i zaślepionych swoimi ideami” – mówi reżyser spektaklu.
Spektakl rekonstruuje nie tylko przebieg historycznego procesu sądowego, ale także proces idei, emocji i języka, które doprowadziły do zbrodni. „Wiedziałem, że to zbrodnia. Ale wiedziałem też, że to obowiązek” – zeznał przed sądem Niewiadomski.
W obsadzie: Krzysztof Zarzecki, Adam Ferency, Przemysław Bluszcz, Andrzej Kłak, Tomasz Karolak i Andrzej Seweryn (wideo). Premiera: dziś, 11 listopada, o godz. 17.00 i 20.00 w Teatrze Łaźnia Nowa. Spektakl zostanie także zaprezentowany 11 grudnia podczas Festiwalu Boska Komedia w Krakowie.
Adaptacja: Łukasz Drewniak Scenografia i kostiumy: Jerzy Basiura Muzyka: Dominik Strycharski Multimedia: Peter Fick
Na podstawie dokumentu sądowego „Proces Eligjusza Niewiadomskiego…” w opracowaniu Stanisława Kijeńskiego (1923).
„[…] idziemy do teatru i okazuje się, że literatura ze swoim porównaniem homeryckim, heksametrem, nadmiarowym nasyceniem historii bohaterami i zdarzeniami może mieć swoją sceniczną egzemplifikację, która mocniej działa na odbiorcę niż starożytny grecki epos w najlepszym tłumaczeniu”
PikWroclaw.pl o „Odysei”, reż. Małgorzata Warsicka; 27.01.2026