W Warszawie odbędzie się dzisiaj prapremiera spektaklu „Dziedzictwo” w reż. Roberta Talarczyka i z jego udziałem.
fot. Przemysław Jendroska
Przedstawienie przygotowano z okazji 75-lecia istnienia teatru i jest ono powrotem reżysera do sceny, na której wcześniej zrealizował wysoko ocenianą inscenizację „Jentl”. Tym razem punktem wyjścia stały się dwie powieści noblisty Isaaca Baszewisa Singera – „Dwór” i „Spuścizna”.
Obie książki Singera tworzą rozległą sagę rodzinną, rozpiętą między końcem powstania styczniowego a początkiem XX wieku. To opowieść o świecie żydowskim stojącym u progu nowoczesności – świecie, który rozpada się pod naporem przemian społecznych, ekonomicznych i kulturowych. W inscenizacji Roberta Talarczyka historia ta zostaje opowiedziana jako teatr pamięci, w którym przeszłość powraca w formie wspomnień, widm i niepokojących powrotów tego, co wyparte.
Twórcy nie rekonstruują jedynie minionej rzeczywistości, lecz pytają o dziedziczenie tożsamości, o sens zakorzenienia oraz o cenę, jaką płaci się za asymilację i zerwanie z tradycją. „Dziedzictwo” staje się tym samym opowieścią aktualną – o ludziach zawieszonych między dawnym porządkiem a koniecznością odnalezienia się w nowym świecie.
Centralną postacią spektaklu jest Kalman Jakobi, patriarcha rodu, rozdarty między ortodoksyjnym wychowaniem a realiami nowoczesności. Jego losy są metaforą doświadczenia całej społeczności, stojącej wobec rozpadu dotychczasowych ram duchowych i kulturowych. Kalman, podobnie jak bohaterowie wielkich powieści realistycznych, próbuje zachować integralność w świecie, który wymaga ciągłych kompromisów.
W rolę Kalmana wciela się sam Robert Talarczyk, występujący naprzemiennie z Jerzym Walczakiem. Dwóch aktorów, dwa temperamenty i dwie różne interpretacje sprawiają, że spektakl zyskuje dodatkowy, wieloznaczny wymiar.
Inscenizacja została pomyślana jako przestrzeń, w której historia i teraźniejszość przenikają się. Twórcy świadomie odwołują się do współczesnych doświadczeń migracyjnych, kryzysów tożsamości i gwałtownych przemian cywilizacyjnych. Świat Singera, opisujący rewolucję przemysłową przełomu XIX i XX wieku, staje się zwierciadłem dzisiejszej epoki – czasu rewolucji technologicznej i redefinicji wspólnot.
Scenariusz spektaklu napisali Robert Talarczyk i Remigiusz Grzela.
Za scenografię odpowiada Dagmara Walkowicz-Goleśny, kostiumy zaprojektował Konrad Parol, a muzykę skomponował Hadrian Filip Tabęcki. Choreografię przygotował Jakub Lewandowski, reżyserię światła – Katarzyna Łuszczyk, za wizualizacje odpowiada Natan Berkowicz.
Na scenie występuje liczny zespół Teatru Żydowskiego, a szczególną rolę pełni również Gołda Tencer, której głos – jako „głos przeszłości” – dopełnia strukturę spektaklu.
Prapremiera „Dziedzictwa” odbędzie się 30 stycznia o godz. 19.00 w Klubie Dowództwa Garnizonu Warszawa. Kolejne przedstawienia zaplanowano na 31 stycznia, 1 lutego oraz 27 i 28 lutego.
„Dziedzictwo” to propozycja dla widzów zainteresowanych teatrem literackim, pamięcią kulturową i pytaniami o to, kim jesteśmy – i co z przeszłości decydujemy się zabrać ze sobą w przyszłość.
