Na Dolnym Śląsku w ostatnich tygodniach zapadły decyzje, które razem tworzą czytelny obraz regionalnej polityki kulturalnej.
fot. UMWD
Samorząd województwa pokazuje, że kultura traktowana jest jako realna przestrzeń odpowiedzialności publicznej – wymagająca zarówno inwestycji finansowych, jak i docenienia ludzi, którzy ją współtworzą.
Najbardziej konkretnym przykładem tego myślenia jest decyzja Sejmiku Województwa Dolnośląskiego o przeznaczeniu dodatkowych 4,5 miliona złotych na wzrost wynagrodzeń pracowników instytucji kultury w roku 2026. Pieniądze te trafią wyłącznie na podwyżki płac dla osób zatrudnionych w instytucjach, dla których organizatorem lub współorganizatorem jest województwo dolnośląskie.
To decyzja ważna, bo w debatach o kulturze często mówi się o premierach, festiwalach czy nowych inwestycjach infrastrukturalnych. Znacznie rzadziej o codziennej pracy ludzi kultury – kuratorów, animatorów, edukatorów, pracowników technicznych czy administracyjnych.
Decyzja sejmiku pokazuje więc myślenie bardziej systemowe: silna kultura regionalna zaczyna się od stabilności pracy i godnych warunków wynagrodzenia.
Władze województwa podkreślają, że rozwój kultury na Dolnym Śląsku wymaga konsekwentnej polityki i długofalowego wsparcia instytucji. Marszałek Województwa Dolnośląskiego Paweł Gancarz wielokrotnie podkreślał, że inwestowanie w kulturę jest inwestowaniem w kapitał społeczny regionu. Z kolei wicemarszałek Jarosław Rabczenko, odpowiedzialny w zarządzie województwa za obszar kultury, zwraca uwagę, że wsparcie instytucji nie może ograniczać się jedynie do finansowania projektów czy wydarzeń, lecz powinno obejmować także realną poprawę warunków pracy ludzi zatrudnionych w sektorze kultury.
Nagrody dla tych, którzy tworzą kulturę regionu
Symbolicznym dopełnieniem tej polityki było wręczenie nagród Marszałka Województwa Dolnośląskiego za wybitne osiągnięcia w dziedzinie kultury. To moment szczególny – chwila publicznego docenienia osób, które swoją pracą, talentem i pasją współtworzą kulturalne oblicze regionu.
W tym roku wyróżnienia otrzymali Jan Jędrasik, Anna Mondry oraz Grzegorz Mondry – osoby od lat zaangażowane w rozwój oraz promocję kultury na Dolnym Śląsku.
Jan Jędrasik przez wiele lat kierował Centrum Nauki, Kultury i Sztuki Stara Kopalnia w Wałbrzychu. Pod jego kierownictwem dawny kompleks kopalni Julia przekształcił się w jedną z najważniejszych instytucji kultury i turystyki industrialnej w Polsce. Stara Kopalnia zdobyła tytuł Najlepszego Produktu Turystycznego Dolnego Śląska oraz prestiżowy certyfikat Polskiej Organizacji Turystycznej, a jej działalność łączy ochronę dziedzictwa przemysłowego z nowoczesną ofertą edukacyjną i kulturalną.
To właśnie tam powstała m.in. Strefa Odkrywania Wyobraźni i Aktywności SOWA – centrum nauki skierowane przede wszystkim do dzieci i młodzieży – a także Festiwal Twórczej Wyobraźni, którego dyrektorem artystycznym jest Jacek Bończyk.
Jednocześnie instytucja odegrała ważną rolę w działaniach na rzecz ochrony dziedzictwa regionu. Dzięki współpracy ze stowarzyszeniami górniczymi doprowadzono do wpisania Barbórki Górników Węgla Kamiennego w Wałbrzychu na krajową listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
Z kolei Anna i Grzegorz Mondry – muzycy związani z Filharmonią Sudecką w Wałbrzychu – od lat reprezentują Dolny Śląsk na scenach w kraju i za granicą.
Oboje są absolwentami Akademii Muzycznej w Gdańsku, a swoją działalność artystyczną rozwijają właśnie na Dolnym Śląsku. Współpracują między innymi z legendą muzyki filmowej Hansem Zimmerem i uczestniczą w prestiżowych światowych trasach koncertowych „Hans Zimmer Live”. Brali również udział w nagraniach muzyki do filmowych superprodukcji takich jak „Gladiator” czy „Interstellar”.
Działalność Anny Mondry obejmuje także edukację muzyczną. W Strzegomiu prowadzi orkiestrę dętą Granit Wind Orchestra, z którą bierze udział zarówno w uroczystościach państwowych, jak i koncertach artystycznych. Grzegorz Mondry współpracował z wieloma wybitnymi muzykami, m.in. z Nigelem Kennedym, Jackiem Kaspszykiem czy Michałem Urbaniakiem.
Dolny Śląsk próbuje budować swoją pozycję jako jednego z najważniejszych ośrodków życia kulturalnego w Polsce nie tylko poprzez inwestycje infrastrukturalne czy spektakularne wydarzenia artystyczne. Coraz wyraźniej widać tu także troskę o ludzi kultury – tych, którzy pracują w instytucjach, prowadzą działalność edukacyjną, tworzą projekty artystyczne i promują region na scenach w kraju i za granicą.
