Województwo Podkarpackie zainaugurowało letni sezon wydarzeń kulturalnych. Podczas briefingu prasowego przed Urzędem Marszałkowskim Województwa Podkarpackiego zaprezentowano Letni Kwartet Festiwalowy – Podkarpackie 2026, czyli wspólną ofertę czterech dużych przedsięwzięć, które przez najbliższe tygodnie będą promować dziedzictwo, historię i kulturę regionu.
W wydarzeniu uczestniczyli marszałek województwa podkarpackiego Władysław Ortyl, członkini Zarządu Województwa Podkarpackiego Anna Huk, radni sejmiku województwa: Sabina Południak, Kamila Piech i Jacek Magdoń, przedstawiciele samorządów zaangażowanych w organizację festiwali oraz dyrektorzy wojewódzkich instytucji kultury. Spotkaniu towarzyszyły występy artystyczne zapowiadające atmosferę nadchodzących wydarzeń.
Letni Kwartet Festiwalowy tworzą cztery przedsięwzięcia: Festiwal Kultury Lasowiackiej, XX Światowy Festiwal Polonijnych Zespołów Folklorystycznych, Festiwal Dziedzictwa Kresów oraz Festiwal „Karpackie Zwierciadło Kultur”. Razem budują one jedną z największych i najbardziej kompleksowych ofert kulturalnych realizowanych przez samorząd wojewódzki w Polsce.
Dziedzictwo jako element rozwoju regionu
Marszałek Władysław Ortyl podkreślał, że prezentowanie dziedzictwa kulturowego nie jest wyłącznie działaniem promocyjnym, ale ważnym elementem rozwoju społecznego i gospodarczego regionu.
– „Dzisiaj, w tej wyjątkowej atmosferze i w otoczeniu, które widzimy tutaj przed Urzędem, chcemy przekazać kilka informacji, ale także zapowiedzieć wydarzenia, które już wkrótce będą miały miejsce na Podkarpaciu. Mówimy o czterech festiwalach, które odbędą się w naszym województwie w sezonie wakacyjnym. To właśnie lato jest doskonałym czasem, aby mówić o dziedzictwie, pamiętać o nim i uświadamiać sobie, jak ogromny wpływ ma ono na rozwój województwa podkarpackiego – zarówno społeczny, jak i gospodarczy” – mówił marszałek.
Jak zaznaczył, wydarzenia poświęcone kulturze i tradycji mają również istotny wpływ na rozwój turystyki.
– „Pamiętajmy, że wydarzenia związane z naszym dziedzictwem przyciągają turystów i gości z różnych stron. Przyjeżdżają osoby zainteresowane konkretnymi festiwalami, ale także ci, którzy chcą poznawać bogate dziedzictwo Podkarpacia i odkrywać to, co nasze województwo ma do zaoferowania. Te cztery festiwale – trzy organizowane już tradycyjnie oraz dołączający do nich w tym roku Światowy Festiwal Polonijnych Zespołów Folklorystycznych – pokazują, jak bogate jest Podkarpacie” – podkreślał.
Lasowiacy otworzą letni maraton
Pierwszym wydarzeniem Letniego Kwartetu będzie Festiwal Kultury Lasowiackiej, który potrwa od 28 czerwca do 19 lipca. Inauguracja odbędzie się w Porębach Dymarskich i Stalowej Woli, a finał zaplanowano w Kolbuszowej.
Radna województwa Kamila Piech zwróciła uwagę na wyjątkowo szeroki charakter wydarzenia.
– „Na ten festiwal czekają wszyscy: dzieci, młodzież, dorośli i seniorzy. Przez kilka tygodni będziemy wspólnie odkrywać bogactwo lasowiackiego dziedzictwa poprzez warsztaty, wydarzenia kulinarne, koncerty, występy taneczne, śpiew, konkursy i różnorodne formy rodzinnej zabawy” – mówiła.
Organizatorzy podkreślają, że wszystkie wydarzenia odbywają się bezpłatnie dzięki finansowaniu zapewnionemu przez Samorząd Województwa Podkarpackiego.
Festiwal Dziedzictwa Kresów po raz 21.
Od 18 lipca do 2 sierpnia odbędzie się Festiwal Dziedzictwa Kresów – jedno z najważniejszych w Polsce wydarzeń poświęconych historii i kulturze dawnych ziem Rzeczypospolitej.
Wójt Gminy Lubaczów Wiesław Kapel przypomniał, że wydarzenie przeszło w ciągu dwóch dekad znaczącą ewolucję.
– „Cieszę się, że już od 21 lat pielęgnujemy pamięć o Kresach. Na przestrzeni lat festiwal ewoluował – od Festiwalu Kultur, poprzez dodanie Kresowego Jadła, aż po obecną formę wypracowaną wspólnie z władzami województwa. Ta zmiana nadała całości nowy wymiar, pozwalając skuteczniej popularyzować nasz dorobek i angażować środowiska polonijne, w tym rodaków z Litwy i Białorusi” – podkreślił.
Program tegorocznej edycji obejmuje m.in. Teatralia Kresowe, konkurs „Kresowe Jadło”, koncerty, warsztaty oraz wydarzenia edukacyjne.
Nowością będzie mocniejsze wykorzystanie kolejki wąskotorowej jako przestrzeni festiwalowej.
– „Niezwykle ważnym punktem programu jest włączenie w festiwal kolejki wąskotorowej. Na jej malowniczej trasie zaplanowano liczne wydarzenia towarzyszące, a wielki finał odbędzie się w Dynowie. To wyjątkowa okazja, by połączyć podróż przez piękny region z poznawaniem dawnych tradycji” – zaznaczyła radna Sabina Południak.
W organizację wydarzeń Festiwalu Dziedzictwa Kresów włącza się również Centrum Kulturalne w Przemyślu.
Karpaty jako miejsce spotkania kultur
Trzecim filarem programu będzie Festiwal „Karpackie Zwierciadło Kultur”, który odbędzie się od 2 do 16 sierpnia.
Marszałek Władysław Ortyl przypomniał, że Karpaty od stuleci stanowią przestrzeń spotkania wielu narodów, tradycji i religii.
– „Festiwal Karpackie Zwierciadło Kultur dopełnia mapę wydarzeń związanych z dziedzictwem kulturowym Podkarpacia, obejmując swoim zasięgiem kolejne obszary naszego województwa. Wszyscy doskonale wiemy, że Karpaty od wieków stanowią wielki tygiel kultur oraz miejsce spotkania różnych tradycji, narodów i społeczności. Właśnie dlatego zainicjowaliśmy ten festiwal” – mówił.
Marszałek zwrócił również uwagę na wyjątkowy program tegorocznej edycji.
– „Program jest niezwykle bogaty i różnorodny, a dzisiejszy pokaz gry na lirze stanowi jedynie zapowiedź tego, co czeka uczestników w najbliższych tygodniach. Szczególnym wydarzeniem będzie spotkanie blisko czterdziestu lirników, którzy przyjadą na festiwal. To sytuacja wyjątkowa i bez precedensu” – podkreślił.
O znaczeniu wydarzenia mówił także wójt gminy Cisna Dariusz Wethacz.
– „Mamy naprawdę wiele do zaoferowania – koncerty, pokazy rzemiosła, kiermasze, warsztaty artystyczne oraz liczne wydarzenia kulturalne. To festiwal, który w szczególny sposób pokazuje tradycję i dziedzictwo związane z ziemią bieszczadzką, ale także z całym Podkarpaciem” – zaznaczył.
Święto Polonii z całego świata
Od 15 do 21 lipca Podkarpacie będzie gospodarzem XX Światowego Festiwalu Polonijnych Zespołów Folklorystycznych.
Radny województwa Jacek Magdoń przypomniał, że emigracja z terenów dzisiejszego Podkarpacia ma ponadstuletnią historię, a kontakty z Polonią pozostają jednym z ważnych elementów działalności samorządu.
– „Są to spotkania wielopokoleniowe, ponieważ emigracja z terenu województwa podkarpackiego ma już ponad stuletnią tradycję. To sprawia, że więzi z ojczyzną są wciąż żywe i pielęgnowane w różnych formach” – mówił.
Jak podkreślał, festiwal daje możliwość bezpośredniego spotkania Polonii z mieszkańcami regionu i środowiskami kultury.
Profesor Aleksander Bobko przypomniał natomiast długą historię wydarzenia.
– „Już po raz dwudziesty ugościmy naszych rodaków na imprezie, której korzenie sięgają 1969 roku. Przez tydzień Rzeszów i całe Podkarpacie staną się centrum polonijnego życia, a zwieńczeniem tych dni będzie uroczysty koncert galowy” – powiedział.
Letni Kwartet Festiwalowy 2026 to wspólna inicjatywa samorządu województwa, instytucji kultury oraz partnerów lokalnych. Cztery festiwale tworzą jeden program promujący dziedzictwo Lasowiaków, Kresów i Karpat, a także wzmacniający więzi z Polonią rozsianą po całym świecie. Organizatorzy podkreślają, że tegoroczne lato będzie czasem kilkudziesięciu wydarzeń odbywających się w różnych częściach regionu i okazją do poznawania Podkarpacia przez pryzmat jego historii, tradycji i kultury.
Urząd Marszałkowski Województwa Podkarpackiego