Uroczystość „Ziemie Odzyskane – Pamięć – Tożsamość – Przyszłość” w sali widowiskowej Regionalnego Centrum Kultury w Kołobrzegu.
fot. Michał Wojtarowicz
Miło nam poinformować, że w ramach centralnych obchodów z okazji 81.rocznicy włączenia do Polski Ziem Zachodnich i Północnych i zaślubin Polski z morzem, chór Opery na Zamku w Szczecinie pod batutą Małgorzaty Bornowskiej weźmie udział w uroczystości „Ziemie Odzyskane – Pamięć – Tożsamość – Przyszłość” organizowanej w sali widowiskowej Regionalnego Centrum Kultury w Kołobrzegu.
Obchody rozpoczną się o godz. 9.30, w poniedziałek, 17 marca. Patronat nad wydarzeniem objęła Marszałek Senatu RP Małgorzata Kidawa – Błońska.
Chór Opery na Zamku wykona między innymi Hymn Rzeczpospolitej Polskiej, utwory Stanisława Moniuszki, Antoniego Szalińskiego, Macieja Małeckiego, Jana Galla, Józefa Świdra i Juliusz Łuciuka, także do słów polskich poetów. Koncert, który odbędzie się w Kołobrzegu, ma szczególne znaczenie, ponieważ właśnie tu – na terenach przyłączonych do Polski Północnej i Zachodniej – polski żołnierz powrócił nad Bałtyk. Obszary te, przyznane Polsce po II wojnie światowej na mocy postanowień konferencji poczdamskiej, obejmują blisko jedną trzecią obecnego terytorium kraju, a część z nich pozostawała w okresie wczesnopiastowskim w orbicie państwa polskiego. W 1945 roku Kołobrzeg, przekształcony w silnie umocnioną twierdzę z kilkoma pierścieniami obrony, stał się areną wyjątkowo krwawych walk ulicznych. Polskie oddziały, pozbawione doświadczenia w bojach w terenie zabudowanym, zdobywały miasto dom po domu, piętro po piętrze, walcząc o każdy broniony budynek – koszary, gazownię, rzeźnię czy port. Walki toczyły się wśród ruin płonącego miasta, w warunkach podmokłego terenu i marcowych roztopów, przy silnym oporze obrońców wspartych artylerią okrętową, czołgami i lotnictwem. Intensywny ogień, snajperzy oraz kontrataki powodowały ogromne straty po obu stronach i niemal całkowite zniszczenie zabudowy. Straty polskich żołnierzy wyniosły około 1200–1300 poległych i zaginionych oraz 2500–3000 rannych. Bitwa o Kołobrzeg była największą regularną bitwą miejską z udziałem Wojska Polskiego podczas II wojny światowej oraz jednym z najkrwawszych starć 1 Armii Wojska Polskiego. Zwycięstwo to stanowiło jedno z pierwszych znaczących zwycięstw tej armii, odegrało ważną rolę dla opanowania Pomorza Zachodniego i umożliwiło dojście polskich wojsk do morza. Stało się symbolem powrotu na ziemie nad Bałtykiem, w czasie, gdy kształtowały się nowe granice państwa po wojennych stratach i przesunięciu granic.
Dlatego koncert w tym miejscu, z udziałem chóru Opery na Zamku – instytucji działającej w Szczecinie, jednym z najważniejszych ośrodków przyłączonych do Polski Północnej i Zachodniej – jest głębokim hołdem pamięci. Przypomina o wysokiej cenie, jaką zapłacono za polską obecność na tych ziemiach, o trwałym znaczeniu tamtych wydarzeń dla obecnej tożsamości narodowej oraz o żywej obecności polskiej kultury i sztuki na Pomorzu. Polska kultura odegrała kluczową rolę w integracji i polonizacji tych terenów po 1945 roku. W zrujnowanym, zróżnicowanym etnicznie i kulturowo regionie, gdzie osadnicy przybywali z różnych stron Polski i z Kresów Wschodnich, sztuka, edukacja, szkoła, kościół oraz instytucje kulturalne pomagały oswajać nową rzeczywistość, budować poczucie stabilizacji i przynależności. Zmiana nazw, wprowadzanie polskiego języka, symboli i tradycji w przestrzeni publicznej, organizowanie bibliotek, szkół i wydarzeń artystycznych łagodziły poczucie tymczasowości. Kultura narodowa – w tym repertuar operowy, pieśni patriotyczne i dzieła twórców polskich – integrowała przybyłą ludność wokół wspólnego dziedzictwa, umacniała poczucie ciągłości z historią piastowską i przynależności do państwa polskiego. Dzięki temu wysiłkowi polska sztuka stała się jednym z filarów trwałego osadnictwa, scalenia tych ziem z resztą kraju oraz kształtowania nowej tożsamości regionalnej i narodowej. Obecność instytucji takich jak Opera na Zamku jest ważna, ponieważ symbolizuje trwałość i rozwój polskiej kultury wysokiej na Pomorzu Zachodnim – obszarze, który po wojnie wymagał nie tylko odbudowy materialnej, ale także duchowej i tożsamościowej. Wydarzenia artystyczne, jak ten koncert, kontynuują tę misję, łącząc pamięć o heroicznym wysiłku wojennym z dumą z powojennego odrodzenia polskiej sztuki nad Bałtykiem.
