Agnieszka Przepiórska i Maja Kleczewska przygotowują premierę. Pola Nireńska wraca poprzez teatr

Tym razem aktorka sięga po historię wybitnej tancerki i choreografki, której życie naznaczyły Zagłada, emigracja i doświadczenia XX wieku. Spektakl reżyseruje Maja Kleczewska, a na scenie obok Przepiórskiej wystąpi tancerka i choreografka Anna Krysiak.

Pola Nireńska należy do tych postaci polskiej kultury, których biografia przekracza ramy opowieści o jednej artystycznej drodze. Urodzona w żydowskiej rodzinie tancerka i choreografka przeżyła XX wiek naznaczony Zagładą, emigracją, utratą najbliższych i wielokrotnym rozpoczynaniem życia od nowa. Taniec stał się dla niej nie tylko zawodem, lecz także sposobem mierzenia się z pamięcią i doświadczeniem historii.

Do jej losów sięga teraz Agnieszka Przepiórska, konsekwentnie rozwijająca własny nurt teatru biograficznego. Aktorka stworzyła wcześniej spektakle poświęcone m.in. Zuzannie Ginczance, Simonie Kossak, Annie Walentynowicz czy Barbarze Sadowskiej. „Pola Nireńska. Próba otwarta” ma być ostatnią bohaterką tego etapu jej spotkań z kobietami przywracanymi pamięci poprzez teatr.

– „Pola Nireńska jest ostatnią bohaterką tego cyklu moich spotkań z kobietami, które próbuję przywracać pamięci zbiorowej. Dlatego czuję, że ta praca domyka coś dla mnie bardzo ważnego” – napisała Przepiórska, zapowiadając premierę.

Aktorka podkreśla jednocześnie, że nie zamierza zamykać swojej pracy z biografiami. Chce dalej rozwijać formułę bioteatru, szukając nowych kontekstów i sposobów opowiadania o cudzym doświadczeniu. Jednym z najważniejszych pytań pozostaje dla niej granica, do której aktorka może zbliżyć się do osoby, o której opowiada, nie zawłaszczając jej historii.

Historia zapisana w ciele

Spektakl reżyseruje Maja Kleczewska. Tekst napisał Piotr Rowicki, wieloletni współpracownik Przepiórskiej przy jej projektach biograficznych. Istotnym elementem przedstawienia ma być ruch – na scenie obok aktorki pojawi się Anna Krysiak, odpowiedzialna również za choreografię i taniec.

Twórcy zapowiadają przedstawienie jako próbę opowiedzenia o pamięci zapisanej nie tylko w dokumentach czy świadectwach, ale również w ciele. Biografia Nireńskiej staje się punktem wyjścia do rozmowy o tym, co pozostaje po człowieku, kiedy odchodzą bezpośredni świadkowie jego życia.

Historia tancerki była związana także z Janem Karskim, którego została żoną. W ramach tegorocznego Festiwalu Łódź Wielu Kultur odbyło się już spotkanie poświęcone Nireńskiej z udziałem Agnieszki Przepiórskiej i Weroniki Kostyrko, autorki książki „Tancerka i Zagłada. Historia Poli Nireńskiej”.

Organizatorzy festiwalu wskazują, że spektakl wpisuje się w tegoroczną ścieżkę programową dotyczącą biografii ludzi przemieszczających się pomiędzy krajami, językami i kulturami oraz doświadczenia pamięci, migracji i przemocy XX wieku.

Premiera 20 września

Premiera „Poli Nireńskiej. Próby otwartej” odbędzie się 20 września 2026 roku o godz. 19.00 w Centrum Dialogu im. Marka Edelmana podczas Festiwalu Łódź Wielu Kultur. Kolejny pokaz zaplanowano na 21 września, również o godz. 19.00; będzie on tłumaczony na polski język migowy. Organizatorzy informują także, że w spektaklu pojawiają się treści dotyczące samobójstwa.

Tegoroczna edycja Festiwalu Łódź Wielu Kultur odbywa się w formule rozciągniętej na kilka miesięcy, a główny weekend festiwalowy zaplanowano od 17 do 20 września. „Pola Nireńska. Próba otwarta” należy do najważniejszych wydarzeń jego programu.

Twórcy:

reżyseria – Maja Kleczewska
tekst – Piotr Rowicki
muzyka – Cezary Duchnowski
kostiumy – Konrad Parol
wizualizacje – Natan Berkowicz
choreografia i taniec – Anna Krysiak
występują – Agnieszka Przepiórska, Anna Krysiak
konsultacja merytoryczna – Weronika Kostyrko
zdjęcia – HaWa
kuratorka sztuk performatywnych Festiwalu – Agata Siwiak
producentka spektaklu – Magdalena Małowska

Spektakl powstaje przy udziale Centrum Dialogu im. Marka Edelmana, Domu Spotkań z Historią oraz Narodowego Centrum Kultury.

Festiwal Łódź Wielu Kultur