Pierwszy tom pt. „Żydowskie historie” ukaże się jeszcze w grudniu. Antologię objął patronatem medialnym Teatr dla Wszystkich.
Tadeusz Słobodzianek; jedno ze zdj. użytych do okładki pierwszego tomu dramatów. Fot. Daniel Rudzki
Agencja Dramatu i Teatru ogłasza premierę pierwszego z trzech tomów antologii dramatów Tadeusza Słobodzianka, który ukaże się jeszcze w grudniu 2025 r. nakładem Wydawnictwa ADiT.
To wydanie (wzbogacone o posłowie Łukasza Drewniaka) prezentuje najważniejsze teksty autora mierzące się z polsko-żydowskimi relacjami, historią i pamięcią.
W tomie znalazły się dramaty podejmujące tematy polskiego antysemityzmu, tożsamości rozdartej między dwiema tradycjami oraz traumy pogromu w Jedwabnem. Centralne miejsce zajmuje „Nasza klasa” – nagrodzona Nike, wciąż poruszająca opowieść o sąsiedztwie przeradzającym się w przemoc, o pamięci, która dzieli, i o próbie zrozumienia własnej historii.
Jak informuje ADiT, pozostałe dwa tomy antologii ukażą się do końca 2026 r.
Tom pierwszy obejmuje pięć sztuk:
„Obywatel Pekosiewicz” – dramatyczny powrót do Marca 1968, widziany z perspektywy prowincjonalnego Zamościa. W mieście targanym ideologicznymi napięciami o duszę „dziecka wojny” walczą biskup i sekretarz partii. Lokalność staje się tu zwierciadłem ogólnopolskich niepokojów.
„Nasza klasa” – przejmująca opowieść inspirowana pogromem Żydów w Jedwabnem. Autor śledzi losy uczniów jednej klasy – Żydów i Polaków – na przestrzeni 70 lat, od czasu wojny po współczesność. To dramat o winie, współistnieniu, pamięci i próbie pojednania, a zarazem jeden z najważniejszych głosów w debacie o relacjach polsko-żydowskich.
„Historia Jakuba” – poruszająca, oparta na faktach historia księdza-filozofa żydowskiego pochodzenia, który staje w obliczu bolesnych pytań o tożsamość, przynależność i duchową integralność. Intymny dramat o człowieku rozdwojonym między światem wiary, historii i własnego sumienia.
„Fatalista” – zainspirowany prozą Isaaca Bashevisa Singera portret młodych zasymilowanych Żydów tuż przed katastrofą II wojny światowej. Filozofia fatalizmu i woluntaryzmu splata się tu z historią, prowadząc bohaterów ku decyzjom ostatecznym, naznaczonym tragicznym ciężarem czasu.
„Akropolis nasze” – najnowszy, dotąd niepublikowany dramat Słobodzianka. Autor rekonstruuje powstawanie legendarnego spektaklu „Akropolis” Jerzego Grotowskiego – przedstawienia, które poprzez Wyspiańskiego próbowało dotknąć niewyrażalnego doświadczenia Holokaustu.
Liczba stron: 593.
(ur. 1955) – dramatopisarz, krytyk teatralny, reżyser, kierownik literacki i dyrektor teatrów. Studiował teatrologię na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie pod kierunkiem m.in. prof. Jana Błońskiego. W latach 1978–1981 pisał recenzje teatralne pod pseudonimem Jan Koniecpolski, najpierw w „Studencie”, następnie dla tygodnika „Polityka”. W latach 2010–2012 dyrektor Teatru Na Woli im. Tadeusza Łomnickiego, w latach 2012–2022 dyrektor Teatru Dramatycznego m.st. Warszawy, twórca Laboratorium Dramatu, Fundacji Sztuka Dialogu oraz Szkoły Dramatu. Współtwórca Teatru Wierszalin. Autor dramatów takich jak: „Nasza klasa”, „Car Mikołaj”, „Obywatel Pekosiewicz”, „Turlajgroszek”, „Prorok Ilja”, „Merlin”, „Kowal Malambo”, „Sen pluskwy”, „Młody Stalin”, „Śmierć proroka”, „Historia Jakuba”, „Niedźwiedź Wojtek”, „Fatalista”, „Akropolis nasze” oraz cyklu „Kwartety otwockie”, na który składają się: „Geniusz”, „Sztuka intonacji”, „Powrót Orfeusza”, „Krzew gorejący”, „Helsinki”, „Cerber z Beaubourg”, „Pociąg do Moskwy”, „Obiad u Giulietty”. Laureat wielu nagród, m.in. Paszportu „Polityki” (1993), Nagrody Fundacji im. Kościelskich (1994), Medalu im. Stanisława Bieniasza (2002 i 2018), Nike (2010). Dramaty Słobodzianka przetłumaczono na kilkadziesiąt języków i wystawiano na scenach całego świata.
