Nowy termin wyczekiwanej premiery Ducha wojewody Grossmana to 3 czerwca. Nad inscenizacją wersji koncertowej opery pracują dwie ciekawe osobowości – reżyser Cezary Tomaszewski oraz dyrygentka Marta Kluczyńska. To trzeba zobaczyć.
Ludwik Grossman jest postacią obecnie zapomnianą, choć w drugiej połowie XIX wieku był nie tylko ważnym kompozytorem, lecz także animatorem życia muzycznego. Interesujące są analogie biograficzne między Grossmanem a Stanisławem Moniuszką – podobnie jak jego starszy kolega po fachu pielgrzymował on do Warszawy na nauki i trafił pod opiekę Augusta Freyera, następnie zaś kontynuował swoją edukację w Berlinie. Obu twórców łączyło także zainteresowanie nie tylko operą poważną, ale i komiczną; pierwsze dzieło sceniczne, Rybak z Palermo, powstało do tekstu Jana Chęcińskiego, librecisty Strasznego dworu.
Duch Wojewody to druga opera w dorobku kompozytora. Po sukcesie prapremiery warszawskiej, dzieło było wystawiane z powodzeniem na scenach Wiednia, Krakowa, Pesztu, Petersburga, Lwowa, Grazu, Cieplic i Berlina. Popularność kompozycji wynikała mniej z walorów libretta, dość skomplikowanej intrygi stworzonej przez Władysława Ludwika Anczyca, lecz z bezpretensjonalnej muzyki Grossmana.
Akcja opery rozgrywa się u wód. Właściciel górskiego uzdrowiska Fékéte próbuje udobruchać wczasowiczów narzekających na złe warunki mieszkaniowe. Ich rozmowę przerywa przybycie szacownych gości z Warszawy: Radczyni, Helenki i Prezesa. Tak rozpoczyna się intryga miłosna. Radczyni, ciotka Helenki, próbuje zmusić dziewczynę do małżeństwa z Prezesem. Ona wzbrania się przed ślubem, jest zakochana w swoim dawnym nauczycielu Leonie, który zupełnie nieoczekiwanie także przybył do wód. Okazuje się, że Prezes ma również nieco inne zamiary i kogoś innego upatrzył sobie jako narzeczoną. Czy wszystko skończy się dobrze? Będziemy mogli przekonać się o tym, śledząc zawikłaną akcję, w której wezmą udział: właściciel uzdrowiska, pracujący tam doktor, pojawiający się w kurorcie Węgrzy, żołnierze z czeskim dowódcą na czele oraz nie jeden, lecz dwa duchy Wojewody straszącego w pobliskim zamku.
Grossman tworzy pełną uroku muzykę. Ducha Wojewody można określić jako włoską operę buffa łączącą w sobie elementy wodewilu i operetki, nawiązującą także do tradycji francuskiej (motyw przebrania za ducha był tematem niezwykle popularnej ówcześnie Białej damy François-Adriena Boieldieu). Największymi zaletami kompozycji są lekkość i urozmaicona forma. Znajdziemy w niej sceny zespołowe, arie, kawatynę, kuplety, balladę, ariosa i ansamble oddające różnorodność sytuacji o charakterze lirycznym, komicznym i tanecznym zaprojektowanych przez Anczyca w libretcie. Oryginalnym zabiegiem kompozytora jest wplecenie w tkankę muzyczną elementów narodowych: polskich, czeskich i węgierskich (instrumentalny czardasz oraz mazurek Ptaszku luby, skowroneczku były najbardziej cenionymi fragmentami partytury).
Autor sztuki: Ludwik Grossman
Kostiumy: Marek Adamski
Muzyka: Ludwik Grossman
Video: Tariel Todua
Dyrygent: Marta Kluczyńska
Reżyseria światła: Tomasz Mierzwa
Libretto: Władysław Anczyc
Urodziny Jana Kiepury
15 maja świętujemy 123. urodziny legendarnego tenora Jana Kiepury. Najpierw o godz. 16.30 zostanie odsłonięty portret artysty w Salach Redutowych Teatru Wielkiego, a następnie o 18.00 z balkonu Hotelu Bristol z recitalem wystąpi a capella tenor Adrian Domarecki, który wykona utwory z repertuaru artysty. Wieczór uświetni obecność wybitnego pianisty Marjana Kiepury, urodzonego w Paryżu, a dorastającego w Stanach Zjednoczonych syna Jana Kiepury i Marthy Eggerth. Wstęp wolny.
„Wòlô bòskô” online
Współczesny kompozytor Łukasz Godyla połączył muzykę poważną z kaszubskimi motywami ludowymi w pieśniach na baryton i fortepian o nieszczęśliwej miłości Hanuszki i Jaśka. Autorem inscenizacji jest reżyser Jarosław Kilian. Pieśni wykonuje baryton Damian Wilma. Do obejrzenia online na platformie OperaVision oraz na vod.teatrwielki.pl.
fot. mat. Archiwum Artystycznego Teatru Wielkiego – Opery Narodowej
absolwent Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Słupsku oraz Studia Wokalno-Aktorskiego Danuty Baduszkowej przy Teatrze Muzycznym w Gdyni. Współpracował z wieloma teatrami w Polsce, m.in. Teatrem Polskim w Bydgoszczy. Ma na swoim koncie ponad 60 ról teatralnych. Od roku 2001 zajmuje się krytyką teatralną.
