O książce „Kiki Man Ray. Sztuka, miłość i rywalizacja w Paryżu lat 20. XX wieku” Marka Braude’a wydanej przez Wydawnictwo Arkady pisze Wiesław Kowalski.
Biografia Kiki de Montparnasse to porywająca opowieść o kobiecie, która stała się legendą paryskiej bohemy lat 20. XX wieku. Modelka, muza i artystka, której życie było pełne pasji, uzależnień i burzliwych romansów, zyskała uznanie najwybitniejszych twórców tamtej epoki. To historia marzeń, miłości, upadków i poszukiwań własnej tożsamości w świecie artystycznych niepokojów.
„Kiki Man Ray. Sztuka, miłość i rywalizacja w Paryżu lat 20. XX wieku” Marka Braude’a to książka, która przywraca pamięć o Kiki de Montparnasse, ikonie paryskiej bohemy, i ukazuje fascynujący świat artystycznego Paryża między wojnami. Alice Prin, znana jako Kiki, stała się jedną z najbardziej rozpoznawalnych postaci Montparnasse – dzielnicy, która tętniła życiem twórczym, gdzie mieszkały takie legendy jak Picasso, Modigliani czy Man Ray. Braude zabiera czytelnika w podróż przez życie Kiki, portretując ją nie tylko jako muzę, ale i kobietę walczącą o swoje miejsce w zdominowanym przez mężczyzn świecie sztuki.
Początek XX wieku to czas, w którym Kiki zaczyna swoją karierę jako modelka. Jej niezwykła uroda i zmysłowość przyciągnęły artystów, a jej twarz zdobiła obrazy, fotografie i rysunki. Przez lata była jednym z najważniejszych źródeł inspiracji dla awangardowych artystów, w tym Man Raya, który stał się jej kochankiem i artystycznym mentorem. Ich związek był burzliwy, ale twórczy, owocując niezliczoną ilością zdjęć, które dziś uznawane są za arcydzieła surrealizmu. Braude ukazuje, jak Kiki, z jednej strony będąc obiektem sztuki, z drugiej stawała się jej współtwórczynią.
Jednak życie Kiki nie było pozbawione dramatów. Choć początkowo pełna energii, z czasem zaczęła zmagać się z uzależnieniem od alkoholu i kokainy, a jej kariera zaczęła blednąć. Braude wnikliwie przedstawia ten okres, ukazując, jak upadek Montparnasse i zmieniająca się sztuka sprawiły, że Kiki straciła swoją pozycję. Zmieniające się mody artystyczne, młodsze pokolenia artystów i zmniejszająca się rola tradycyjnych form sztuki sprawiły, że jej czas jako królowej Montparnasse dobiegał końca. Jej burzliwy związek z Man Rayem, rozczarowania miłosne i walka o odzyskanie dawnej popularności sprawiają, że jej życie nabiera tragicznego charakteru.
Braude doskonale oddaje atmosferę Paryża lat 20. i 30., który był miejscem pełnym artystycznej swobody, ale także zmieniającej się kultury i przemian społecznych. Z jednej strony Kiki jest bohaterką artystycznego fermentu, z drugiej – kobietą, która nie potrafi odnaleźć się w nowej rzeczywistości. W obliczu upadku Paryża jako centrum sztuki, Kiki próbuje ponownie zdobyć popularność. Otwarcie kabaretu, występy w podrzędnych barach, a także nowe miłostki, nie przywracają jej dawnej świetności.
Po wybuchu wojny Kiki, przerażona niemiecką okupacją, ucieka na wieś, gdzie doświadcza kolejnych dramatów. Po wojnie wraca do Paryża, ale już nie jest tą samą kobietą, którą podziwiano kilka lat wcześniej. Kiedy spotyka Man Raya, jest już cieniem dawnej siebie. Braude z subtelnością pokazuje, jak wojna, upływający czas i uzależnienia zmieniają Kiki, odbierając jej dawną charyzmę.
Kiki umiera w 1953 roku, mając zaledwie 52 lata. Jej pogrzeb finansują właściciele lokali, w których kiedyś bywała. Tam była symbolem artystycznego Paryża, dziś jest tylko wspomnieniem – smutnym cieniem dawnej chwały. Braude, przedstawiając życie Kiki, nie tylko kreśli biografię jednej z najważniejszych postaci paryskiej bohemy, ale także obraz zmieniającego się świata sztuki. Jego książka to hołd dla Kiki, ale także refleksja nad przemijaniem, zmieniającymi się wartościami artystycznymi i społecznymi oraz rolą kobiety w tym procesie.
fot. Wydawnictwo Arkady
absolwent Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Słupsku oraz Studia Wokalno-Aktorskiego Danuty Baduszkowej przy Teatrze Muzycznym w Gdyni. Współpracował z wieloma teatrami w Polsce, m.in. Teatrem Polskim w Bydgoszczy. Ma na swoim koncie ponad 60 ról teatralnych. Od roku 2001 zajmuje się krytyką teatralną.
