30 października 2026 roku Opera Lubelska zaprezentuje w Sali Operowej Centrum Spotkania Kultur „Don Giovanniego” Wolfganga Amadeusza Mozarta w reżyserii Wojciecha Adamczyka.
plakat: Opera Lubelska
Jedno z najwybitniejszych dzieł w historii opery, opowiadające o uwodzicielu, który lekceważy wszelkie zasady moralne i społeczne, powraca w inscenizacji z 2025 roku. Kierownictwo muzyczne sprawuje Vincent Kozlovsky, a autorem nagrodzonej scenografii jest Marek Chowaniec.
„Don Giovanni” od ponad dwóch stuleci pozostaje jednym z najważniejszych dzieł światowego repertuaru operowego. Mozart skomponował go do libretta Lorenza da Ponte, sięgającego do europejskiej tradycji opowieści o Don Juanie, utrwalonej między innymi w dramacie Moliera. Prapremiera odbyła się 29 października 1787 roku w Teatrze Stanowym w Pradze. Opera odniosła sukces, a jej tytułowy bohater na trwałe zajął miejsce w historii teatru muzycznego.
Don Giovanni jest arystokratą, uwodzicielem i człowiekiem przekonanym o własnej bezkarności. Podporządkowuje życie kolejnym podbojom miłosnym, wykorzystuje swoją pozycję społeczną i manipuluje ludźmi, których spotyka. Towarzyszy mu służący Leporello, prowadzący słynny katalog miłosnych zdobyczy swojego pana. Beztroska i cynizm Don Giovanniego szybko prowadzą jednak do wydarzeń, których konsekwencje okazują się tragiczne.
Akcja rozpoczyna się od nocnej wizyty bohatera u Donny Anny. Kiedy jej ojciec, Komandor, próbuje zatrzymać intruza, dochodzi do pojedynku zakończonego śmiercią starszego mężczyzny. Donna Anna i jej narzeczony Don Ottavio postanawiają odnaleźć zabójcę. Tymczasem Don Giovanni kontynuuje swoje miłosne podboje, wikłając się w kolejne konflikty. Na jego drodze staje Donna Elvira, porzucona kochanka, która usiłuje powstrzymać go przed krzywdzeniem następnych kobiet. Wkrótce uwodziciel zainteresuje się także Zerliną, młodą dziewczyną przygotowującą się do ślubu z Masettem.
Mozart i da Ponte stworzyli bohatera, którego postępowanie budzi jednocześnie fascynację i odrazę. Don Giovanni pozostaje niezdolny do refleksji nad własnymi czynami, a jego poczucie wolności opiera się na przekonaniu, że może bezkarnie przekraczać granice wyznaczane przez innych. Kolejne oszustwa, zdrady i akty przemocy prowadzą do finałowego spotkania z posągiem zamordowanego Komandora. Bohater otrzymuje ostatnią szansę na skruchę, lecz odrzuca ją, ponosząc ostateczną karę.
Kompozytor określił „Don Giovanniego” mianem dramma giocoso, łącząc elementy komiczne z dramatycznymi. W operze humor przeplata się z tragedią, a sceny pełne lekkości i muzycznej finezji sąsiadują z fragmentami o niezwykłym napięciu. Szczególną rolę odgrywa postać Leporella, którego komentarze i zachowanie wprowadzają do przedstawienia ironię, pozwalając zarazem spojrzeć na działania głównego bohatera z dystansu.
W partyturze znalazły się jedne z najbardziej rozpoznawalnych fragmentów muzyki operowej, wśród nich słynna aria katalogowa Leporella „Madamina, il catalogo è questo”, uwodzicielska serenada Don Giovanniego „Deh, vieni alla finestra”, duet „Là ci darem la mano” oraz dramatyczna scena finałowa z udziałem Komandora. Mozart z niezwykłą precyzją różnicuje muzyczne portrety bohaterów, oddając ich temperamenty, emocje i wzajemne relacje.
Lubelską inscenizację przygotował Wojciech Adamczyk, reżyser teatralny i telewizyjny. Kierownictwo muzyczne objął Vincent Kozlovsky. Scenografię zaprojektował Marek Chowaniec, kostiumy Maria Balcerek, a reżyserię świateł powierzono Jędrzejowi Skajsterowi. Autorką projektów graficznych witraży i kasetonów jest Anna Macugowska. Za przygotowanie chóru odpowiada Grzegorz Pecka, natomiast realizację multimediów powierzono Vladimirowi Malukovowi. Tłumaczenie libretta przygotowała Dorota Sawka.
Przedstawienie miało premierę 25 i 26 stycznia 2025 roku. W kolejnych miesiącach realizacja zwróciła uwagę środowiska teatru muzycznego. Podczas XX edycji Teatralnych Nagród Muzycznych im. Jana Kiepury, których laureatów ogłoszono we wrześniu 2026 roku, Marek Chowaniec otrzymał nagrodę w kategorii najlepsza scenografia za realizacje „Don Giovanniego” oraz „Halki” Stanisława Moniuszki w Operze Lubelskiej. Do nagrody za plakat „Don Giovanniego” nominowany był również Łukasz Zwolan.
W przedstawieniu zaplanowanym na 30 października w tytułową postać wcieli się Daniel Mirosław. Jako Donna Anna wystąpi Aleksandra Łaska, a partię Don Ottavia wykona Paweł Żak. W roli Donny Elviry publiczność zobaczy Dorotę Laskowiecką-Urban. Leporella zaśpiewa Dariusz Machej, natomiast postać Komandora wykreuje Rafał Siwek. W rolach Zerliny i Masetta wystąpią Kamila Goik oraz Łukasz Skrobek. Solistom towarzyszyć będą chór, balet i orkiestra Opery Lubelskiej.
Powrót „Don Giovanniego” stanowi jeden z ważnych punktów repertuaru Opery Lubelskiej w sezonie artystycznym 2026/2027. Dzieło Mozarta zachowuje szczególną aktualność również ze względu na sposób przedstawienia relacji między władzą, pożądaniem i odpowiedzialnością. Don Giovanni wykorzystuje przewagę społeczną i osobisty urok, aby podporządkowywać sobie innych. Jego postępowanie prowadzi do cierpienia kolejnych osób, a konsekwencje własnych decyzji bohater dostrzega dopiero w obliczu nieuchronnej kary.
W operze Mozarta historia uwodziciela nabiera wymiaru moralnego dramatu. Tragiczny finał zamyka opowieść o człowieku, który konsekwentnie odrzuca możliwość zmiany swojego postępowania. Muzyka, przechodząca od komediowej lekkości do przejmującego dramatyzmu, nadaje tej historii wyjątkową siłę sceniczną.
Spektakl „Don Giovanni” zostanie zaprezentowany 30 października 2026 roku o godz. 18.00 w Sali Operowej Centrum Spotkania Kultur w Lublinie.
Kolejny pokaz zaplanowano na 27 lutego 2027 roku.
