Ożywić miejsce

Czy miejsce może pamiętać? Czy można mu przywrócić życie, wydobyć ukrytą energię i na nowo opowiedzieć jego historię?

Parking Domu Handlowego ,,Klimczok”, niegdyś symbol nowoczesności Bielska-Białej, stał się sceną niezwykłego spotkania sztuki, dźwięku i ruchu. „Tu byliśmy / Tu byłyśmy” to próba odczarowania miejsca.
Widzów w tę wędrówkę wprowadza Sara Marielle Gaup, północnosaamska artystka i aktywistka, której głos niesie pamięć zagrożonej tradycji oraz głęboką więź z naturą i przodkami. Jej śpiew jest pierwotny, intuicyjny. Od pierwszych chwil parking staje się strefą magiczną, wymykającą się codziennemu porządkowi.

Na kolejnych poziomach budynku publiczność odkrywa rzeźby norweskiej artystki Siri Skjerve, choreografie Alicji Czyczel, Pawła Sakowicza i Wojciecha Grudzińskiego oraz muzykę wykonywaną na żywo przez muzyków z Podbeskidzia pod kierownictwem Macieja Szymonowicza. Artyści wnoszą w surowy, zaniedbany obszar własną energię i wrażliwość, pokazując, że sztuka potrafi zaistnieć wszędzie, także tam, gdzie nikt się jej nie spodziewa.

Tytułowe „Tu byliśmy / Tu byłyśmy” odnosi się do pamięci o tych, którzy odeszli, oraz o miejscach, które się zmieniają. Używane przez Skjerve surowe, naturalnie garbowane skóry jeleni i łosi są dosłownym, biologicznym śladem istnienia. Ruch tancerzy nadaje martwemu, stwardniałemu materiałowi ponowne, chwilowe życie.

Wędrując przez parking, przekraczamy nie tylko kolejne poziomy architektury, lecz także granice między przeszłością a teraźniejszością, naturą a miastem. To opowieść o naszej potrzebie pozostawiania znaków, ale też o odwadze, by dostrzec ślady tych, którzy byli przed nami. O obecności, która nie zawsze potrzebuje pomnika, i o pamięci, która może przetrwać w geście, dźwięku, w ruchu.

Wizja Krystiana Lady, dyrektora festiwalu, otwiera możliwości dla sztuki, która nie zamyka się w instytucjonalnych ramach, lecz wchodzi w tkankę miasta i uruchamia jej ukryte znaczenia. ,,Klimczok” przestaje być wyłącznie budynkiem, a staje się sceną spotkania różnych kultur, pokoleń i sposobów odczuwania świata.

„Tu byliśmy / Tu byłyśmy” stawia pytanie o to, co po nas zostaje. Być może nie chodzi o trwałość śladu, lecz o intensywność obecności. Żyjemy w świecie, w którym nieustannie się przemieszczamy, spotykamy ludzi, wykonujemy czynności i pozostawiamy po sobie tysiące śladów. A jednak wiele z tych doznań znika, jakby nigdy się nie wydarzyły. Performans stawia pytanie: czy wystarczy gdzieś być, żeby naprawdę tam zaistnieć?

Wędrujący Festiwal Bielsko-Biała