Generuję, więc jestem?

Krakowski Teatr Słowackiego zaczyna sezon od pytań ostatecznych. Robi to w bardzo innowacyjnej formie, przenosząc premierę do COGITEONU – Małopolskiego Centrum Nauki. Co więcej, nad tak fundamentalnymi kwestiami, jak m.in. pytaniem, co to znaczy „być”, każe się pochylać dzieciakom – i bardzo dobrze!

„Układ scalony” bazuje na kontraście. W nowoczesnej, naszpikowanej multimediami sali pojawia się dwójka aktorów wyjętych rodem ze średniowiecznych, jarmarcznych trup. Nie przejmując się zbytnio lekkim niedopasowaniem do okoliczności, grają. Zabawne scenki z udziałem Peruna, jego żony Petunii i syna Witka zostają w pewnym momencie przerwane przez dający o sobie znać nieznany byt. Jak się niebawem okazuje, gigantyczne skupisko układów scalonych COGITEONU „zainteresowane” niecodzienną, teatralną aktywnością tego miejsca, zmieniło się w biokrzemową istotę, będącą hybrydą nauki i sztuki.

Najbardziej istotna wartość edukacyjna tego spektaklu płynie właśnie z tego połączenia. Dla pokolenia urodzonego ze smartfonem w ręku teatr jest niekiedy równie egzotyczny jak widok telefonu z kablem i tarczą do wykręcania numerów. Dlatego pokazanie przedstawienia jako czegoś, co porusza najbardziej nurtujące człowieka kwestie, takie, nad którymi bezradnie rozkłada algorytmowe ręce nawet sztuczna inteligencja, pozwala dzieciakom zainteresować się sztuką, czyli zjawiskiem, w którym tajemnica łączy się z emocjonalną i intelektualną przygodą. W całej operacji pomaga szkatułkowy lejtmotyw „teatru w teatrze”, dzięki czemu aktorzy mogą sprawnie przeskakiwać między wątkami opowieści.

Zielona Nać (tak każe się tytułować powstały byt) ma swojego nemezis, czyli Majestat Szarej Sali, któremu służą agentki 831 i 928, wysłane przez niego na scenę w celu neutralizacji niepokornego bytu. Wątek sensacyjny podkręca akcję, na czym „Układ scalony” jedynie zyskuje. Majestat uosabia zagrożenie, które niesie za sobą potencjalna samoświadomość komputerów przyszłości. Jego celem jest absolutna unifikacja wszystkiego, dlatego dyrdymały w postaci rozmyślań nad sensem istnienia traktuje jak aberrację, której należy się czym prędzej pozbyć.