„Koncert na orkiestrę” Witolda Lutosławskiego, „Błękitna rapsodia” George’a Gershwina i „New York Picture” Teresy Procaccini znalazły się w programie inauguracji 72. sezonu artystycznego Filharmonii Podkarpackiej im. Artura Malawskiego w Rzeszowie.
fot. Sebastian Stankiewicz / Biuro Prasowe UMWP
Orkiestrę Symfoniczną poprowadził Adam Klocek, a przy fortepianie wystąpił Waldemar Malicki. W nadchodzących miesiącach instytucja zapowiada kilkadziesiąt koncertów symfonicznych i kameralnych, nowe propozycje repertuarowe oraz rozwój działalności edukacyjnej.
Inauguracja sezonu Filharmonii Podkarpackiej przyniosła program zestawiający trzy odmienne tradycje muzyczne. Wieczór rozpoczął „Koncert na orkiestrę” Witolda Lutosławskiego, jedno z najważniejszych dzieł polskiej muzyki symfonicznej XX wieku. Kompozycja z 1954 roku, inspirowana między innymi polskim folklorem, pozwala zaprezentować możliwości brzmieniowe poszczególnych grup instrumentalnych oraz całego zespołu.
Zupełnie inny charakter miała „Błękitna rapsodia” George’a Gershwina, skomponowana w 1924 roku. Utwór, w którym amerykański kompozytor połączył tradycję muzyki koncertowej z jazzem, od ponad stu lat pozostaje jednym z najbardziej rozpoznawalnych dzieł repertuaru fortepianowego. Program dopełniła fantazja na fortepian i orkiestrę „New York Picture” włoskiej kompozytorki Teresy Procaccini, nawiązująca do muzycznej atmosfery amerykańskiej metropolii.
Za pulpitem dyrygenckim stanął Adam Klocek, wiolonczelista, dyrygent i kompozytor, związany z albumem „Night in Calisia”, uhonorowanym nagrodą Grammy w 2014 roku. Partie fortepianowe wykonał Waldemar Malicki, trzykrotny laureat Fryderyka, pianista i improwizator, znany również jako współtwórca popularnej „Filharmonii Dowcipu”. Jego działalność artystyczna od lat obejmuje zarówno klasyczny repertuar pianistyczny, jak i przedsięwzięcia wykorzystujące humor, improwizację oraz elementy widowiska scenicznego.
Filharmonia Podkarpacka zapowiada w 72. sezonie kilkadziesiąt koncertów symfonicznych i kameralnych. Obok dzieł należących do kanonu muzyki klasycznej pojawią się kompozycje rzadziej wykonywane, w tym utwory, których rzeszowska publiczność dotychczas nie miała okazji usłyszeć w miejscowej filharmonii.
– Przed nami kilkadziesiąt koncertów symfonicznych i kameralnych. Będziemy prezentować zarówno utwory od dawna oczekiwane, ciągle popularne i doskonale znane, jak i dzieła, które nie były jeszcze u nas wykonywane – zapowiedziała prof. Marta Wierzbieniec, dyrektor Filharmonii Podkarpackiej.
Wśród repertuarowych nowości znalazł się między innymi koncert na dwie harfy, którego wykonanie zaplanowano w bieżącym sezonie.
Dla prof. Marty Wierzbieniec inauguracja była również początkiem kolejnej kadencji na stanowisku dyrektora instytucji. Podczas uroczystości marszałek województwa podkarpackiego Władysław Ortyl podziękował zespołowi filharmonii za dotychczasową pracę oraz odniósł się do planów artystycznych i edukacyjnych.
– Chciałbym bardzo serdecznie pogratulować wszystkim pracownikom i podziękować za to, że otwieramy kolejny sezon i możemy ponownie spotykać się z Państwem. Pani dyrektor życzę wszelkiej pomyślności na tej nowej drodze, w rozpoczynającej się kadencji. Dziękuję za wszystkie zrealizowane plany i życzę powodzenia w realizacji tych, które są jeszcze przed nami – mówił marszałek.
Władysław Ortyl zwrócił również uwagę na potrzebę poszerzania grona odbiorców filharmonii, szczególnie wśród dzieci i młodzieży.
– Satysfakcjonujące będą oczywiście nowości, w tym inicjatywy związane z edukacją i występy dla dzieci. Chcemy również tworzyć przestrzeń dla młodzieży. Ważne jest, aby oferta Filharmonii odpowiadała na potrzeby różnych pokoleń i zachęcała do kontaktu z muzyką. Nie zabraknie także wydarzeń prezentujących nasz dorobek poza granicami województwa i kraju. Stałym punktem regionalnego kalendarza kulturalnego pozostanie oczywiście Festiwal Muzyczny w Łańcucie – podkreślił.
Jednym z istotnych obszarów działalności Filharmonii Podkarpackiej pozostaje edukacja artystyczna. Instytucja od lat prowadzi audycje umuzykalniające w szkołach i przedszkolach na terenie całego województwa, docierając również do miejscowości oddalonych od Rzeszowa.
Działania te mają szczególne znaczenie w regionach, w których dostęp do profesjonalnej oferty kulturalnej jest ograniczony. Podobne wyzwania stoją przed teatrami publicznymi, które coraz częściej rozwijają programy edukacyjne, warsztaty i prezentacje wyjazdowe, starając się docierać do odbiorców spoza dużych ośrodków miejskich.
– Przed nami kilkaset audycji umuzykalniających, które odbywają się w szkołach i przedszkolach naszego województwa. Od połowy września do połowy czerwca w teren wyrusza Filharmoniczny Bus, którym podróżują muzycy i prelegenci, prowadzący zajęcia w różnych, także bardzo małych miejscowościach Podkarpacia – wyjaśniła prof. Marta Wierzbieniec.
W rozpoczynającym się sezonie działalność edukacyjna zostanie poszerzona o nowy cykl koncertów dla młodej publiczności. Dzięki dodatkowej dotacji samorządu województwa filharmonia planuje organizować wydarzenia przeznaczone dla dzieci i młodzieży w ostatnie niedziele miesiąca.
– Przed nami również nowa forma działalności. Dzięki specjalnie przyznanej dotacji Urzędu Marszałkowskiego będziemy organizować koncerty dla dzieci i młodzieży, które mają odbywać się w każdą ostatnią niedzielę miesiąca. Chcemy w ten sposób jeszcze szerzej otwierać młodych ludzi na muzykę i tworzyć im okazje do bezpośredniego kontaktu ze sztuką – zapowiedziała dyrektor.
Regularność takich spotkań może mieć duże znaczenie dla kształtowania przyszłej publiczności instytucji kultury. Bezpośredni kontakt z orkiestrą, możliwość poznania instrumentów i uczestnictwo w koncertach przygotowanych z myślą o młodszych słuchaczach pozwalają stopniowo oswajać się z formą wydarzenia artystycznego oraz zasadami odbioru muzyki wykonywanej na żywo.
Realizacja programu artystycznego i edukacyjnego Filharmonii Podkarpackiej opiera się na finansowaniu publicznym oraz współpracy z partnerami zewnętrznymi. Instytucja jest współprowadzona przez Samorząd Województwa Podkarpackiego oraz Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
Podczas inauguracji prof. Marta Wierzbieniec podkreśliła znaczenie tego wsparcia dla przygotowania kolejnego sezonu.
– Nasz plan nie byłby możliwy do zrealizowania, gdyby nie dotacje, które otrzymujemy. Bardzo serdecznie dziękuję Ministerstwu Kultury i Dziedzictwa Narodowego, ponieważ Filharmonia jest instytucją współprowadzoną, a tym samym współfinansowaną przez Ministerstwo. Gorąco dziękuję również Panu Marszałkowi, Zarządowi Województwa Podkarpackiego oraz radnym Sejmiku Województwa Podkarpackiego za przyznaną nam pomoc – mówiła dyrektor.
W sezonie 2026/2027 mecenasami Filharmonii Podkarpackiej są Polska Grupa Energetyczna oraz Strabag.
Choć działalność filharmonii koncentruje się na muzyce, wiele podejmowanych przez nią inicjatyw pozostaje bliskich praktyce współczesnych instytucji teatralnych. Dotyczy to przede wszystkim edukacji artystycznej, budowania trwałych relacji z publicznością oraz poszukiwania nowych sposobów prezentowania repertuaru.
Przykład Filharmonii Podkarpackiej pokazuje, jak istotna w działalności instytucji kultury jest obecność poza jej stałą siedzibą. Kilkaset audycji organizowanych w szkołach i przedszkolach pozwala dotrzeć do odbiorców, którzy często dopiero rozpoczynają swoją przygodę ze sztuką.
Ważnym wydarzeniem nadchodzących miesięcy pozostanie także Festiwal Muzyczny w Łańcucie, od lat zajmujący szczególne miejsce w kalendarzu kulturalnym regionu.
Podczas inauguracji marszałek Władysław Ortyl przywołał również osobiste wspomnienie związane z muzyką Gershwina.
– Opowiadałem kiedyś pani dyrektor o moim locie do Stanów Zjednoczonych, podczas którego słuchałem „Błękitnej rapsodii”. W tamtych okolicznościach odbierałem ją inaczej, ale mówiłem, że z przyjemnością wysłucham jej ponownie, tym razem w sali koncertowej – wspominał.
72. sezon Filharmonii Podkarpackiej rozpoczął się od spotkania z muzyką Lutosławskiego, Gershwina i Procaccini. Przed rzeszowską publicznością kolejne miesiące koncertów, a przed instytucją realizacja zapowiedzianych przedsięwzięć artystycznych i edukacyjnych.
