Od 10 do 17 października radomska scena będzie gospodarzem XVII Międzynarodowego Festiwalu Gombrowiczowskiego, którego program obejmuje dziesięć przedstawień z Polski i zagranicy.
infografika: Teatr Powszechny w Radomiu
Już 10 października w Teatrze Powszechnym im. Jana Kochanowskiego w Radomiu rozpocznie się XVII Międzynarodowy Festiwal Gombrowiczowski. Przez osiem dni publiczność zobaczy polskie i zagraniczne inscenizacje utworów Witolda Gombrowicza. Tegoroczna edycja będzie zarazem zamknięciem pewnego etapu w ponadtrzydziestoletniej historii wydarzenia. Jak zapowiadał dyrektor radomskiej sceny Jarosław Rabenda, festiwal po raz ostatni odbędzie się w dotychczasowej formule.
Międzynarodowy Festiwal Gombrowiczowski należy do najdłużej organizowanych w Polsce wydarzeń teatralnych skupionych wokół twórczości jednego autora. Pierwsza edycja odbyła się w 1993 roku. Radom i jego okolice pozostają silnie związane z biografią Gombrowicza: pisarz urodził się w Małoszycach, a we Wsoli, gdzie mieszkał jego brat Jerzy, spędzał przed wojną wiele tygodni. Dziś mieści się tam Muzeum Witolda Gombrowicza. Od VIII edycji radomski festiwal ma charakter konkursowy, a spektakle ocenia jury złożone z ludzi teatru.
Tegoroczna odsłona potrwa od 10 do 17 października. W programie znalazło się dziesięć przedstawień konkursowych z Polski, Macedonii Północnej i Argentyny, a także debata i wydarzenia towarzyszące. Organizatorzy zapraszają zarówno teatry od lat mierzące się z Gombrowiczem, jak i twórców proponujących własne odczytania jego prozy i dramatów.
Festiwal rozpocznie się 10 października radomską prapremierą „Przeciw” w reżyserii Mikołaja Grabowskiego. Tego samego wieczoru na Dużej Scenie pokazana zostanie „Ferdydurke” Teatru im. Juliusza Osterwy w Gorzowie Wielkopolskim w reżyserii Dariusza Lewandowskiego.
Kolejne dni przyniosą m.in. „Nienasyconych, czyli czystą blagę” w reżyserii Jerzego Łazewskiego z Mareckiego Ośrodka Kultury, „Ferdydurke” Mariusza Malca z warszawskiego Och-Teatru, „Iwonę, księżniczkę Burgunda” Teatru Polskiego w Bielsku-Białej, „Ślub” Piotra Tomaszuka z Teatru Wierszalin oraz „Trans-Atlantyk” Łukasza Witta-Michałowskiego z Teatru im. Juliusza Osterwy w Lublinie. Polską część konkursu zamknie 17 października „Rejs. Historia” w reżyserii Radosława Stępnia z Teatru Nowego w Poznaniu.
Międzynarodowy charakter wydarzenia podkreślą dwie realizacje zagraniczne. 11 października publiczność obejrzy „Iwonę, księżniczkę Burgunda” w reżyserii Biljany Radinoskiej, przygotowaną przez NI Comedy Theatre ze Skopje, natomiast 16 października pokazany zostanie argentyński „Cyrk Trans-Atlantyk” w reżyserii Alejandro Radawskiego. Oficjalna strona teatru wskazuje przy tej realizacji Teatro El Extranjero z Buenos Aires.
W programie znalazła się także debata literacka „Dlaczego Gombrowicz nie chodził do teatru?”, zaplanowana na 11 października na Scenie Kotłownia. Ostatniego dnia, już po konkursowym „Rejsie. Historii”, odbędą się wydarzenia towarzyszące: „Tancerz Mecenasa Kraykowskiego – próba improwizowana” Fundacji Republika Marzeń oraz koncert Lay D Funk „Kolory jazzu”. Wieczór zakończy ogłoszenie werdyktu jury.
XVII edycja ma szczególne znaczenie również ze względu na zapowiedziane przez nowego dyrektora Teatru Powszechnego zmiany. Jarosław Rabenda już kilka miesięcy temu, w rozmowie z Teatrem dla Wszystkich po rozstrzygnięciu konkursu na dyrektora radomskiej sceny, mówił, że obecna formuła Międzynarodowego Festiwalu Gombrowiczowskiego jego zdaniem się wyczerpała.
„Międzynarodowy Festiwal Gombrowiczowski odbędzie się w październiku po raz ostatni w starej formule, która się zużyła. Festiwal stał się zbyt branżowy, satysfakcjonuje gombrowiczologów, artystów, a coraz mniej publiczność” – mówił Jarosław Rabenda w rozmowie z naszym portalem.
Dyrektor zapowiedział również, że zaraz po zakończeniu XVII edycji zamierza powołać Radę Artystyczną, która będzie pracowała nad nowym kształtem wydarzenia. Jednym z rozważanych kierunków jest poszerzenie programu o przedstawienia, które nie muszą być bezpośrednimi inscenizacjami utworów Gombrowicza, lecz podejmują problemy i idee obecne w jego twórczości.
Tegoroczny festiwal można więc traktować jako finał etapu rozpoczętego jeszcze w 1993 roku. Co pozostanie z jego dotychczasowej tradycji, a co zmieni się w kolejnej edycji, okaże się po zakończeniu październikowego spotkania i rozpoczęciu prac nad nową koncepcją.
10 października
17:00 – „Przeciw”, reż. Mikołaj Grabowski, Teatr Powszechny im. Jana Kochanowskiego w Radomiu – prapremiera, Scena Kameralna
19:30 – „Ferdydurke”, reż. Dariusz Lewandowski, Teatr im. Juliusza Osterwy w Gorzowie Wielkopolskim – inauguracja festiwalu, Duża Scena
11 października
14:00 – debata literacka „Dlaczego Gombrowicz nie chodził do teatru?”, Scena Kotłownia
17:00 – „Nienasyceni, czyli czysta blaga”, reż. Jerzy Łazewski, Marecki Ośrodek Kultury im. Tadeusza Lużyńskiego w Markach, Scena Kameralna
19:00 – „Iwona, księżniczka Burgunda”, reż. Biljana Radinoska, NI Comedy Theatre, Skopje, Macedonia Północna, Duża Scena
12 października
19:00 – „Ferdydurke”, reż. Mariusz Malec, Och-Teatr w Warszawie, Scena Kameralna
13 października
18:00 – „Iwona, księżniczka Burgunda”, Teatr Polski w Bielsku-Białej, Duża Scena
14 października
19:00 – „Ślub”, reż. Piotr Tomaszuk, Teatr Wierszalin w Supraślu, Scena Kameralna
15 października
18:00 – „Trans-Atlantyk”, reż. Łukasz Witt-Michałowski, Teatr im. Juliusza Osterwy w Lublinie, Duża Scena
16 października
19:00 – „Cyrk Trans-Atlantyk”, reż. Alejandro Radawski, Buenos Aires, Argentyna, Scena Kameralna
17 października
18:00 – „Rejs. Historia”, reż. Radosław Stępień, Teatr Nowy w Poznaniu
21:00 – „Tancerz Mecenasa Kraykowskiego – próba improwizowana”, Fundacja Republika Marzeń – wydarzenie towarzyszące, Scena Kameralna
21:30 – koncert Lay D Funk „Kolory jazzu” – wydarzenie towarzyszące, Scena Fraszka
ok. 22:30 – ogłoszenie werdyktu jury, foyer teatru.
XVII Międzynarodowy Festiwal Gombrowiczowski potrwa od 10 do 17 października 2026 roku w Teatrze Powszechnym im. Jana Kochanowskiego w Radomiu.
Szczegółowe informacje oraz sprzedaż biletów dostępne są na oficjalnej stronie Międzynarodowego Festiwalu Gombrowiczowskiego.
