Szara masa

Paradoksalnie scenografia jest jasna i mało przytłaczająca. Marcin Chlanda wpuszcza na scenę dużo oddechu i przestrzeni, by myśli mogły się zderzać i kotłować, ale jednocześnie nie stwarza atmosfery zaduchu. Ruch sceniczny (Arkadiusz Buszko) nadaje rytm: aktorzy zastygają, grupują się, zmieniają kierunki, pulsują. Przypominają trybiki systemu, maszyny, która działa, bo działają jej pojedyncze elementy.

I potem przychodzi moment, gdy dyskusja się zapętla, gdy żaden argument już się nie przebija, głównie z powodu zmęczenia i rozgoryczenia ławników. Na zewnątrz obrywa się chmura. Klimatyzacja nie działa. Wilgoć miesza się z nagrzanym powietrzem. Ławnicy wychodzą na przerwę, łapią oddechy, pocierają czoła. W tle rozbrzmiewa „Riders on the Storm” The Doors.

Leniwy, ale i ostry głos Jima Morrisona przypomina, że zagrożenie jest tuż obok. Że śmierć jest nieunikniona i wszechobecna. Ironiczne. Ławnicy wychodzą odsapnąć od dyskusji o czyimś losie, ale muzyka przebijająca się przez ulewę podszeptuje, że nie da się od tego uciec. Że to, czego chcą uniknąć, nie zniknie wtedy, gdy wyjdą z pokoju. To w zasadzie dosłownie umieszczony w tej realizacji moment bezsilności.

Chociaż chwilami w warstwie dźwiękowej dzieje się coś znacznie bardziej intrygującego – miarowe odgłosy, przypominające jingle z telewizyjnych teleturniejów lub tykające zegary. Brutalny w swojej prostocie zabieg łączący decyzję o czyimś istnieniu z rozrywką.

Reżyser Piotr Ratajczak porusza się właśnie po nitce takich subtelności. Pozwala tekstowi Rose’a zadziałać w ascetycznej przestrzeni. To rzetelnie wykonana praca i słusznie przekierowana uwaga na (nie)moc dialogu.

Spektakl trwa sto minut bez przerwy. Nagle do człowieka dociera, jak w sto minut łatwo zmienić zdanie. Wielokrotnie.

Teatr Współczesny w Warszawie