W dniach 6–8 listopada w Rzeszowie pokażą się teatry z różnych części województwa podkarpackiego.
fot. Teatr im. Wandy Siemaszkowej w Rzeszowie
Znamy zespoły i twórców zakwalifikowanych do VI Podkarpackich Konfrontacji Teatralnych. W dniach 6–8 listopada w Rzeszowie pokażą się teatry z różnych części województwa podkarpackiego. W programie znalazło się dziesięć przedstawień: spektakle zespołowe, monodramy, klasyka i współczesna dramaturgia. Konfrontacje organizowane przez Teatr im. Wandy Siemaszkowej są od 2021 roku miejscem spotkania podkarpackiego ruchu teatralnego z zawodowymi artystami.
Teatr im. Wandy Siemaszkowej w Rzeszowie ogłosił wyniki naboru do szóstej edycji Podkarpackich Konfrontacji Teatralnych. Do udziału zakwalifikowano dziesięć zespołów i wykonawców. Spotkają się w dniach 6–8 listopada 2026 roku w Centrum Młodzieży w Rzeszowie.
Konfrontacje powstały w 2021 roku jako jeden z projektów realizowanych przez rzeszowski teatr w ramach programu Przestrzenie Sztuki Teatr. Ich adresatem jest przede wszystkim teatr amatorski i niezależny działający na Podkarpaciu. Przez kolejne edycje impreza stała się miejscem, w którym mogą spotkać się zespoły pracujące w domach i centrach kultury, stowarzyszenia, grupy niezależne, teatry młodzieżowe oraz wykonawcy przygotowujący monodramy.
Organizatorzy od początku podkreślają, że chodzi o coś więcej niż pokaz gotowych przedstawień. Ideą Konfrontacji jest stworzenie przestrzeni kontaktu twórców niezależnych z artystami zawodowymi, wymiany doświadczeń i integracji środowiska teatralnego województwa. Teatr Siemaszkowej mówi również wprost o potrzebie zauważenia wkładu środowisk offowych i amatorskich w życie kulturalne regionu.
Dlatego formuła imprezy łączy konkurs z pracą warsztatową. Przedstawienia ogląda i ocenia profesjonalne jury, a prezentacjom towarzyszą rozmowy z twórcami i publicznością. W poprzednich edycjach organizowano również warsztaty aktorskie, wokalne i ruchowe prowadzone przez zawodowych artystów. Podczas IV edycji w 2024 roku pracowali z uczestnikami m.in. Bożena Stasiowska-Chrobak, Ewa Mrówczyńska, Robert Żurek i Przemysław Buksiński. Po spektaklach odbywały się rozmowy z udziałem zespołów, widzów i jurorów.
Konfrontacje pokazują przy tym bardzo różne oblicza teatru niezawodowego. Regulamin poprzedniej edycji wymieniał teatry dramatyczne i komediowe, teatry wizji i ruchu, teatry poezji oraz monodramy. Nie chodzi więc o jeden rodzaj amatorskiego teatru ani o zespoły pracujące według podobnego modelu. Na jednej scenie spotykają się grupy o różnym doświadczeniu, działające w dużych i małych miejscowościach regionu.
Tegoroczny wybór dobrze pokazuje tę różnorodność. Do VI Podkarpackich Konfrontacji Teatralnych zakwalifikowali się:
• JIM BIM TEAM z Miejskiego Ośrodka Kultury w Radymnie – „Och Karol 2”;
• Teatr Baccalaureus z Centrum Kultury i Promocji w Jarosławiu – „Moralność pani Dulskiej”;
• Teatr S.A.N. ze Stowarzyszenia Teatr S.A.N. – „Zbawienie”;
• Joanna Prejzner – „7”;
• Gminna Aktorska Formacja Artystyczna GAFA z Gminnego Centrum Kultury i Biblioteki w Miejscu Piastowym – „Polowanie na podstawie Męczeństwa Piotra Oheya Sławomira Mrożka”;
• Korczyńska Grupa Teatralna Słoiki – „Pierwsza lepsza”;
• Teatr Fredreum Towarzystwa Dramatycznego im. Aleksandra Fredry FREDREUM w Przemyślu – „Kropka w kropkę”;
• Teatr Ad Hoc ze Stowarzyszenia Ad Hoc Teatr – „Dziób w dziób”;
• Dorota Białek z Centrum Kultury i Promocji w Jarosławiu – „Cicha jest noc”;
• Teatr Sioło z Gminnego Ośrodka Kultury i Czytelnictwa w Rakszawie – „Żegnaj Don Kichocie”.
Wśród zakwalifikowanych są zespoły, które mają już własną historię udziału w Konfrontacjach. Teatr Fredreum, Teatr S.A.N., Baccalaureus czy GAFA pojawiały się podczas wcześniejszych edycji. Widać więc, że impreza zaczyna budować wokół siebie środowisko, które wraca do Rzeszowa z kolejnymi realizacjami.
Dobrym przykładem jest ubiegłoroczna, piąta edycja. W 2025 roku jury w składzie Magdalena Kozikowska-Pieńko, Bożena Stasiowska i Przemysław Buksiński przyznało trzy nagrody o wyjątkowym charakterze, uhonorowane Medalionem Wandy. Otrzymali je Kornelia Kozioł za spektakl „Dziewczyna, która chciała być mapą” Teatru S.A.N., Niezależna Grupa Teatralna Wariates za „Як мі бьіло перше (Jak mi było persze)” oraz Teatr Kąt za „Myszy i ludzi”.
Przyznano również nagrody specjalne i wyróżnienia. Baccalaureus został wyróżniony za debiut teatralny ze „Serenadą”, Fredreum za spektakl „Pan Uszatek”, a GAFA za „porwanie” publiczności przedstawieniem „Sylwia”. Jury zauważyło również Teatr Mojra, Teatr Blagier oraz grupę (Nie)wyrafinowani. Nagrody otrzymali także Barbara Gembrowicz, Andrzej Wilgosz i Zuzanna Kalicińska.
Ta lista dobrze pokazuje charakter samych Konfrontacji. Ocena nie sprowadza się wyłącznie do wskazania jednego zwycięzcy. Jury może zauważyć zespół, aktora, reżysera, debiut, rozwiązanie inscenizacyjne czy szczególną pracę teatru młodzieżowego. W efekcie konkurs jest jednocześnie formą prezentacji tego, co dzieje się poza zawodowymi scenami Podkarpacia.
Istotna jest również sama geografia wydarzenia. W poprzednich edycjach do Rzeszowa przyjeżdżali artyści m.in. z Przemyśla, Jarosławia, Jasła, Dębicy czy Ustrzyk Dolnych. W tym roku pojawią się także grupy związane z Radymnem, Miejscem Piastowym, Korczyną i Rakszawą. Przez trzy listopadowe dni będzie więc można zobaczyć fragment znacznie większego zjawiska: ruchu teatralnego rozwijającego się poza zawodowymi instytucjami i często poza największymi ośrodkami regionu.
Podkarpackie Konfrontacje Teatralne są częścią szerszej działalności Teatru im. Wandy Siemaszkowej związanej z programem Przestrzenie Sztuki. W jego ramach rzeszowska scena prowadzi projekty edukacyjne i społeczne, współpracuje ze środowiskiem niezależnym i prezentuje teatr poza swoją stałą siedzibą. Same Konfrontacje teatr określa jako przegląd spektakli teatrów niezależnych z województwa podkarpackiego.
Szósta edycja odbędzie się 6–8 listopada 2026 roku w Centrum Młodzieży w Rzeszowie. Znamy już dziesięć zakwalifikowanych przedstawień. Na szczegółowy program, kolejność prezentacji, skład jury oraz informacje o wydarzeniach towarzyszących tegorocznej edycji trzeba jeszcze poczekać.
