26 września w Centrum na Przedmieściu we Wrocławiu Anastasiia Khvorost pokaże dwie choreografie Anny Piotrowskiej – „Sowę” oraz fragment „Undanced”, biograficznego monodramu o utraconym dzieciństwie, pamięci ciała i życiu naznaczonym wojną w Ukrainie.
fot. Maciej Moskwa
Wojna potrafi przerwać życie w chwili, która jeszcze przed sekundą wydawała się zwyczajna. Unieważnić plany, odebrać poczucie bezpieczeństwa, zmienić znaczenie miejsc, przedmiotów i wspomnień. Może też pozostawić w ciele ślad, którego nie da się opowiedzieć wyłącznie słowami. Właśnie ten obszar interesuje Annę Piotrowską i Anastasię Khvorost w prezentowanych we Wrocławiu pracach.
26 września w Centrum na Przedmieściu publiczność zobaczy „Sowę” oraz fragment spektaklu „Undanced”. Obie choreografie Anny Piotrowskiej wykonuje pochodząca z Charkowa ukraińska tancerka, performerka i choreografka Anastasiia Khvorost. Choć są to odrębne realizacje, łączy je doświadczenie wojny oglądanej z perspektywy pojedynczego człowieka: jego pamięci, straty, przemieszczania się, lęku i prób odzyskiwania własnej historii.
Szczególną osobistą historię niesie „Undanced: Niezatańczony walc”. Spektakl powstał dla Anastasii Khvorost w Teatrze Rozbark pod opieką artystyczną, w reżyserii i choreografii Anny Piotrowskiej. Jego pełna wersja trwa około 45 minut, a pierwszy pokaz odbył się 14 listopada 2025 roku w Bytomskim Teatrze Tańca i Ruchu Rozbark jako finał rezydencji artystycznej Khvorost. Rezydencję zrealizowano w ramach programu Instytutu Teatralnego im. Zbigniewa Raszewskiego dla twórczyń i twórców z Ukrainy.
We Wrocławiu pokazany zostanie fragment przedstawienia.
„Undanced” łączy taniec współczesny z teatrem dokumentalnym, materiałami archiwalnymi i osobistym świadectwem wykonawczyni. Historia zapisana w ruchu pozostaje bezpośrednio związana z doświadczeniem rosyjskiej inwazji na Ukrainę. Khvorost wraca do dzieciństwa, utraconego poczucia bezpieczeństwa, planów, które nagle przestały być oczywiste, oraz do życia podzielonego przez wydarzenia niezależne od niej.
Sam tytuł ma bardzo konkretną biograficzną podstawę. „Niezatańczony walc” odsyła do tańca, który miał się wydarzyć, lecz nigdy do niego nie doszło. Wojna zabrała nie tylko możliwość wykonania walca. Odebrała także fragment czasu, który miał wyglądać zupełnie inaczej. Ten niedokonany gest staje się w spektaklu figurą znacznie większej straty: życia, którego pewnych części nie można już przeżyć ponownie.
W pracy Piotrowskiej i Khvorost ważny pozostaje także Szekspir. W „Romeo i Julii” artystki odnalazły doświadczenia bliskie historii młodej Ukrainki: gwałtownie przerwaną młodość, kruchość planów, uczucie wystawione na działanie świata silniejszego od jednostki, bunt i niezgodę na narzucony los. Julia zostaje tu jednak przepuszczona przez biografię konkretnej współczesnej kobiety.
Archiwalne nagrania pojawiające się w „Undanced” sprawiają, że pamięć przestaje być abstrakcyjnym tematem spektaklu. Otrzymuje miejsca, obrazy i twarze. Wśród materiałów związanych z przedstawieniem pojawiają się fotografie Anastasii w Charkowie, jej szkoły czy miejskich przestrzeni, które należą jednocześnie do osobistego archiwum i historii kraju zmienionego przez rosyjską agresję.
Khvorost nie rekonstruuje jednak swojej przeszłości chronologicznie. Opowiada ją ciałem. W tym sensie taniec pozwala dotknąć doświadczenia, którego zwykła narracja nie zawsze potrafi pomieścić. Ruch przechowuje napięcie, reakcję na zagrożenie, tęsknotę i pamięć wcześniejszego życia.
Drugą pracą prezentowaną 26 września będzie „Sowa” w choreografii Anny Piotrowskiej, również wykonywana przez Anastasię Khvorost.
To krótsza impresja taneczna odnosząca się bezpośrednio do współczesnych wydarzeń społecznych i politycznych, szczególnie do trwającej wojny w Ukrainie. Piotrowską interesuje tu sytuacja człowieka, dla którego wojna nie pozostaje wiadomością dochodzącą z zewnątrz. Wchodzi w codzienność, zmienia sposób obserwowania świata i odczuwania własnego ciała.
W „Sowie” nie chodzi więc o sceniczną ilustrację konkretnych wydarzeń wojennych. Choreografia skupia uwagę na tym, co dzieje się z człowiekiem żyjącym pod wpływem długotrwałego kryzysu. Na jego reakcjach, napięciach i pamięci. Perspektywa polityczna zostaje sprowadzona do najbardziej osobistego wymiaru – doświadczenia jednostki.
Wykonawczyni wnosi do tej choreografii biografię, której nie sposób od przedstawienia oddzielić. Khvorost pochodzi z Charkowa, miasta szczególnie dotkniętego rosyjską agresją. Jej sceniczna obecność nadaje więc opowieści Piotrowskiej znaczenie wykraczające poza choreograficzny komentarz do bieżących wydarzeń.
Anastasiia Khvorost jest performerką, tancerką i choreografką. Jej edukacja oraz dotychczasowa droga zawodowa obejmują kilka krajów i bardzo różne środowiska artystyczne.
Kształciła się między innymi w Duncan Centre Conservatory oraz Taneční Centrum Praha w Pradze, a następnie na Uniwersytecie Muzycznym Fryderyka Chopina w Warszawie. Studiowała również w ramach programu Erasmus na Wydziale Muzyki i Tańca Akademii Sztuk Scenicznych w Pradze. Obecnie jest studentką Akademii Humanistyczno-Ekonomicznej w Łodzi.
Zdobywała doświadczenie w Teatrze Tańca i Ruchu Rozbark w Bytomiu, Narodowej Operze w Pradze, Teatrze Ponec, Lenka Vagnerova Dance Company oraz Martina Dance Company w Charkowie. Brała także udział w międzynarodowych programach „Living Archive” McGregor Studio w Wielkiej Brytanii oraz „Translation in Motion” organizowanym przez Movement Research w Stanach Zjednoczonych.
Jest laureatką festiwali i konkursów organizowanych między innymi w Ukrainie, Polsce, Czechach, Turcji, Francji, Niemczech, Serbii, Litwie i Łotwie. Jako choreografka została wyróżniona za pracę „Przewodnik” podczas festiwalu Horyzonty – Międzynarodowych Spotkań Baletowych w Bytomiu.
W 2025 roku Khvorost została rezydentką V edycji programu Rezydencje Artystyczne Instytutu Teatralnego dla Twórczyń i Twórców z Ukrainy, finansowanego przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Rezydencję realizowała w Teatrze Rozbark, a jej efektem stało się właśnie „Undanced”.
Spektakl nie zakończył jednak życia wraz z finałem programu. Był później prezentowany również poza Bytomiem, między innymi w praskim Teatrze Ponec, gdzie pokazano go w ramach programu OPENSTAGE.
Wrocławska prezentacja „Sowy” i fragmentu „Undanced” jest wydarzeniem towarzyszącym „Spotkaniom w ruchu. Laboratorium Tańca i Choreografii” i odbywa się w ramach Centrum Tańca i Edukacji Tanecznej.
„Spotkania w ruchu” mają we Wrocławiu charakter regularnej platformy przeznaczonej dla lokalnego środowiska tanecznego. Obok gotowych realizacji mogą być prezentowane prace w procesie, etiudy, projekty solowe i zespołowe. Organizatorzy podkreślają znaczenie wymiany doświadczeń i kontaktu twórców reprezentujących odmienne języki oraz estetyki tańca. Wrześniowa odsłona jest jedną z czterech zaplanowanych na 2026 rok i jest współfinansowana w ramach Stypendium Prezydenta Wrocławia 2026.
Pokaz Piotrowskiej i Khvorost bardzo dobrze wpisuje się w tak pomyślaną przestrzeń. „Sowa” i „Undanced” pokazują bowiem taniec, który może być jednocześnie pracą artystyczną, dokumentem osobistego doświadczenia i sposobem zachowania pamięci.
W przypadku „Undanced” szczególnie ważne pozostaje jedno proste zdarzenie: walc, którego nie udało się zatańczyć. Z niego rozchodzi się cała opowieść o życiu przerwanym przez wojnę. Na scenie niedokonany taniec może jednak powrócić w innej formie. Już nie jako spełnienie dawnego planu, lecz jako świadectwo tego, co zostało utracone i co mimo wszystko przetrwało w pamięci ciała.
„Sowa” oraz fragment „Undanced”
choreografia: Anna Piotrowska
wykonanie: Anastasiia Khvorost
26 września 2026 roku, godz. 18.00
Centrum na Przedmieściu
ul. Prądzyńskiego 39A, Wrocław
Wydarzenie towarzyszące „Spotkaniom w ruchu”.
Prezentacja w ramach Centrum Tańca i Edukacji Tanecznej.
Wstęp wolny.
Rezerwacje: atutysztuki@gmail.com
koncepcja, reżyseria, choreografia: Anna Piotrowska
kreacja i wykonanie: Anastasiia Khvorost
kostium: Ewa Noras, Atelier Bronisława Cichy
muzyka: Anna Piotrowska
video: Aleksandra Kępińska, Anastasiia Khvorost, Anastasiia Sereda
współpraca: Daniel Zych
fotografie: Anastasiia Sereda
grafika: anatan
Spektakl został stworzony w ramach programu rezydencji artystycznej dla twórczyń i twórców z Ukrainy organizowanego przez Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego.
choreografia: Anna Piotrowska
wykonanie: Anastasiia Khvorost
