MOC w Wałbrzychu. Cały sezon „Szaniawskiego” w sześć dni

Od 22 do 27 września Teatr Dramatyczny im. Jerzego Szaniawskiego w Wałbrzychu zaprasza na drugą edycję Przeglądu Premier MOC.

W programie znalazły się „Zero Siedem”, „Palaczka”, „Dracula”, „Iliada” oraz „Diamenty to węgiel, który wziął się do roboty”.

MOC jest pomysłem na ponowne zebranie w jednym tygodniu premier zakończonego sezonu. Dla widzów, którzy któregoś z tytułów wcześniej nie zobaczyli, to możliwość nadrobienia zaległości, ale układ przeglądu ma też inną zaletę: pozwala spojrzeć na repertuar Teatru Dramatycznego w Wałbrzychu jako na całość i zobaczyć, jakie tematy, estetyki i sposoby pracy interesowały tę scenę przez ostatnie miesiące.

Program tegorocznej edycji rzeczywiście jest rozległy. Prowadzi od popkulturowej pamięci PRL-u przez gotycki mit Draculi i antyczną „Iliadę” po opowieści o przemocy, społecznych nierównościach, ekonomii i doświadczeniu miasta.

Przegląd rozpocznie 22 września „Zero Siedem” Jarosława Murawskiego w reżyserii Agaty Puszcz. Spektakl miał premierę 25 kwietnia 2026 roku, a jego punktem wyjścia jest postać Porucznika nawiązująca do Sławomira Borewicza z serialu „07 zgłoś się”. Nie jest to jednak teatralna adaptacja któregoś z odcinków. Sam Murawski mówił PAP, że interesował go fenomen Borewicza, ale również szersze zjawisko serialu i powieści milicyjnej w kulturze PRL. Teatr zbudował przedstawienie jako kolaż śledztwa, wspomnienia, projekcji i planu inscenizacji, pytając zarazem o sposób, w jaki zbiorowa pamięć porządkuje obrazy przeszłości.

„Zero Siedem” ma zresztą szczególną historię w wałbrzyskim repertuarze. Tytuł został wskazany przez publiczność w organizowanych przez teatr „Prawyborach u Szaniawskiego”. Był drugim, po „Draculi”, przedstawieniem skierowanym dzięki temu głosowaniu do realizacji. W obsadzie znaleźli się Dorota Furmaniuk, Mateusz Flis, Rafał Gorczyca, Urszula Gryczewska, Rafał Kosowski, Piotr Mokrzycki, Irena Sierakowska, Wojciech Świeściak, Piotr Tokarz, Ryszard Węgrzyn i Dominika Zdzienicka.

23 i 25 września na Scenie Kameralnej pokazana zostanie „Palaczka” w reżyserii Piotra Mateusza Wacha, przygotowana wraz z zespołem aktorskim. To jeden z tych punktów programu, które przypominają, że wałbrzyski teatr nie budował sezonu wokół jednego sposobu opowiadania. Obok dużych przedstawień repertuarowych pojawiała się praca bardziej performatywna, skupiona na ciele, relacji wykonawców i mechanizmach przemocy.

24 września widzowie zobaczą „Draculę” Brama Stokera w adaptacji, dramaturgii i reżyserii Zdenki Pszczołowskiej. Także ten tytuł trafił do repertuaru jako rezultat „Prawyborów u Szaniawskiego”. W Przeglądzie spotkają się więc obydwa spektakle, których obecność na scenie była bezpośrednio związana z wyborem widzów.

26 września zostanie pokazana „Iliada” Homera w przekładzie Kazimiery Jeżewskiej, adaptacji i reżyserii Pawła Świątka. To najpóźniejsza premiera poprzedniego sezonu – przedstawienie po raz pierwszy zagrano 27 czerwca 2026 roku. Powrót do jednego z fundamentów europejskiej literatury staje się tu okazją do opowieści o wojnie, jej konsekwencjach i doświadczeniu tych, których pochłania konflikt.

Przegląd zamkną 27 września „Diamenty to węgiel, który wziął się do roboty” Pawła Demirskiego w reżyserii Pameli Leończyk. Premiera odbyła się 20 grudnia 2025 roku, ale sam tekst ma dla Wałbrzycha dłuższą historię. Jego prapremierę przygotowała na tej samej scenie w 2008 roku Monika Strzępka. Po osiemnastu latach teatr ponownie przyjrzał się dramatowi Demirskiego – już z perspektywy innego miasta i innej Polski.

W centrum „Diamentów…” pozostają bohaterowie poddani presji, by funkcjonować szybciej, sprawniej i zgodnie z narzuconymi zasadami ekonomicznej racjonalności. Wałbrzych nie jest przy tym przypadkowym miejscem tej historii. Powrót do tekstu napisanego dla tego teatru uruchamia także pytanie, co przez niemal dwie dekady zmieniło się w mieście, w języku opisu klasowych nierówności i w społecznych oczekiwaniach wobec ludzi, którym przez lata powtarzano, że powinni po prostu bardziej się postarać.

To właśnie zestawienie pięciu przedstawień jest największą wartością MOC-y. Dopiero oglądane obok siebie pokazują zakres zainteresowań wałbrzyskiej sceny: pamięć kultury popularnej, mechanizmy przemocy, przepisywanie klasyki, doświadczenie wojny, ekonomiczne uwikłania współczesności i powracające pytanie o lokalność. „Szaniawski” pozostaje teatrem mocno związanym z miejscem, w którym działa, ale nie zamyka tego miejsca w formule regionalnej ciekawostki.

Przeglądowi będą towarzyszyć spotkania z ludźmi teatru oraz wydarzenia dodatkowe. Publiczność będzie mogła również głosować w plebiscycie na Najsilniejszą Postać Przeglądu MOC – spośród aktorek i aktorów zespołu.

Sama formuła sześciodniowego przeglądu dobrze służy teatrowi repertuarowemu. Premiera zwykle żyje przez kilka wieczorów zwiększonego zainteresowania, później wraca do zwykłego rytmu grania i łatwo ginie w kolejnych propozycjach sezonu. MOC odwraca tę perspektywę: na kilka dni poprzedni sezon wraca jako zamknięty program, który można obejrzeć niemal w całości i dopiero wtedy spróbować odpowiedzieć na pytanie, czym w ostatnim roku żył wałbrzyski „Szaniawski”.

KALENDARIUM II PRZEGLĄDU PREMIER MOC

22 września, godz. 18.00 – „Zero Siedem”
tekst: Jarosław Murawski
reżyseria: Agata Puszcz
Duża Scena

Po spektaklu zaplanowano spotkanie z Aleksandrem Karkoszem z Wydziału Prewencji Komendy Miejskiej Policji w Wałbrzychu.

23 września, godz. 18.00 – „Palaczka”
tekst: Piotr Mateusz Wach z zespołem aktorskim
reżyseria: Piotr Mateusz Wach
Scena Kameralna

24 września, godz. 18.00 – „Dracula”
Bram Stoker
adaptacja, dramaturgia i reżyseria: Zdenka Pszczołowska
Duża Scena

25 września, godz. 18.00 – „Palaczka”
tekst: Piotr Mateusz Wach z zespołem aktorskim
reżyseria: Piotr Mateusz Wach
Scena Kameralna

26 września, godz. 18.00 – „Iliada”
Homer
przekład: Kazimiera Jeżewska
adaptacja i reżyseria: Paweł Świątek
Duża Scena

Po przedstawieniu odbędzie się spotkanie z Wojciechem Miśko, rekwizytorem Teatru Dramatycznego w Wałbrzychu.

27 września, godz. 18.00 – „Diamenty to węgiel, który wziął się do roboty”
tekst: Paweł Demirski
reżyseria: Pamela Leończyk
Duża Scena

22–27 września 2026
Teatr Dramatyczny im. Jerzego Szaniawskiego w Wałbrzychu