20 lat Teatru Nowego Proxima. Jubileusz rozpocznie premiera filmu opowiedzianego przez najmłodszych

Instytucja świętuje dwudziestolecie działalności, a pierwszym wydarzeniem obchodów będzie premiera filmu dokumentalnego przygotowanego przez młodych twórców. Pokaz odbędzie się 8 września w Kinie Pod Baranami.

Teatr Nowy Proxima wchodzi w swój dwudziesty sezon. Z tej okazji Piotr Sieklucki, prezes Stowarzyszenia Teatr Nowy, skierował do widzów list, w którym wraca do początków instytucji i zapowiada najważniejsze punkty jubileuszowego programu.

„Czas płynie nieubłaganie, jednakże wciąż pamiętam słowa dziennikarza regionalnej telewizji, który podczas naszej celebracji otwarcia Teatru na ulicy Gazowej zawyrokował, iż »daje nam maksymalnie 2 lata«. Powód był prozaiczny, może wymyślony: »Bo w Krakówku nic się nie udaje«. Chichot historii jest taki, że dziś nie istnieje już jego – na tamte czasy świetnie prosperująca – regionalna telewizja, a my z roku na rok rośniemy w siłę” – pisze Piotr Sieklucki.

Dyrektor przyznaje, że dwie dekady działalności teatru to nie tylko sukcesy, lecz również kryzysy, zmęczenie, problemy finansowe i pożegnania ze współpracownikami. Zapowiada, że o tej historii twórcy Teatru Nowego Proxima będą mówić bez upiększeń.

„Przez te wszystkie lata nie obeszło się oczywiście bez wielu kryzysowych momentów. O tych chwilach zwątpienia, braku sił, budżetowej stagnacji, utraty współpracowników, ale i wzlotach i zachwytach – opowiemy państwu wspólnie z Łukaszem Błażejewskim podczas specjalnego Pałacowego Obiadu Czwartkowego już 29 października. Będą to opowieści bez cenzury”.

Jubileusz nie ograniczy się do jednego spotkania. Przez cały sezon raz w miesiącu teatr będzie przygotowywał specjalne wydarzenie związane z dwudziestoleciem. W planach znalazły się między innymi jubileuszowa premiera „Tożsamości Davida”, Świąteczne Śniadanie oraz powrót przedstawienia „Griga obchodzi imieniny” według Antoniego Czechowa.

To właśnie od „Grigi” rozpoczęła się historia późniejszego Teatru Nowego. Spektakl został przygotowany 24 lata temu w kuchni krakowskiej Alchemii, a wystąpili w nim Dominik Nowak i Aneta Wirzinkiewicz.

„Tym spektaklem w kuchni w Alchemii, 24 lata temu, z Dominikiem Nowakiem i Anetą Wirzinkiewicz »uruchomiliśmy spiralę« Nowego w Krakowie. »Griga« powróci już w listopadzie w sali fortepianowej Pałacu Nieśmiertelności” – zapowiada Sieklucki.

W liście przypomina także skalę działalności teatru. W ubiegłym sezonie odbyło się tam 290 wydarzeń. Teatr zagrał 189 spektakli w swojej siedzibie i poza nią, a 101 wydarzeń zorganizował jako Społeczna Instytucja Kultury Miasta Krakowa.

„Nie mamy zamiaru spoczywać na laurach, ale też nie bijemy kolejnych rekordów na siłę. Niewątpliwie największym odkryciem Krakowa ostatnich dwóch dekad jest Teatr Nowy Proxima – nieskromnie powiemy, wypatrując kolejnych wyzwań” – czytamy w liście.

W sezonie 2026/2027 teatr zapowiada kolejne premiery, debiuty, warsztaty i wydarzenia w Pałacu Nieśmiertelności. Wśród planowanych realizacji są pierwszy w Polsce muzyczny spektakl poświęcony służbie zdrowia i szpitalom, „Żółty szalik” według Jerzego Pilcha oraz „Balladyna” przygotowywana w ramach programu debiutów. W repertuarze mają pojawić się również teatr tańca i projekty performatywne.

Jubileusz widziany oczami młodzieży

Obchody dwudziestolecia rozpocznie premiera filmu dokumentalnego o historii Teatru Nowego Proxima. Film powstał podczas warsztatów PAŁAC:DOK, przeprowadzonych w lipcu 2026 roku w Pałacu Nieśmiertelności.

Przez dwa tygodnie ośmioro młodych twórców w wieku od 13 do 16 lat, pod opieką Natalii Nowakowskiej i Adriana Nowakowskiego z Fundacji otoKultura.org, poznawało kolejne etapy pracy dokumentalisty. Uczestnicy zajmowali się researchem, wybierali bohaterów, przygotowywali i przeprowadzali rozmowy, realizowali zdjęcia, a następnie pracowali nad montażem oraz udźwiękowieniem filmu.

Młodzi filmowcy zajrzeli za kulisy przedstawień, rozmawiali z aktorami, reżyserami, scenografami i pracownikami teatru. Sięgnęli również do archiwalnych materiałów dokumentujących jego dwudziestoletnią historię. Sami wybierali rozmówców i zdecydowali, w jaki sposób opowiedzą dzieje instytucji. Powstał więc nie oficjalny zapis jubileuszu, lecz osobista opowieść najmłodszego pokolenia o miejscu tworzonym przez dwie dekady.

Premiera filmu odbędzie się 8 września 2026 roku o godz. 18.00 w Sali Niebieskiej Kina Pod Baranami. Bezpośrednio po projekcji zaplanowano konferencję prasową poświęconą jubileuszowemu sezonowi Teatru Nowego Proxima.

Wstęp jest bezpłatny. Ze względu na ograniczoną liczbę miejsc obowiązuje wcześniejsza rezerwacja pod adresem: rezerwacje@teatrnowy.com.pl.