Akademia Sztuk Teatralnych we Wrocławiu rozpocznie nowy sezon spektaklem dyplomowym „Łaknąć” Sarah Kane w reżyserii Michała Borczucha. Premiera odbędzie się 2 października. Co ciekawe, niewiele ponad miesiąc później po ten sam dramat sięgnie Katarzyna Minkowska w Teatrze im. Stefana Jaracza w Łodzi. Jesienią jeden z najważniejszych tekstów brytyjskiej dramatopisarki otrzyma więc w Polsce niemal równocześnie dwie nowe inscenizacje.
We wrocławskiej filii Akademii Sztuk Teatralnych trwają już próby do pierwszego spektaklu dyplomowego Wydziału Aktorskiego w nadchodzącym sezonie. Studenci przygotowują „Łaknąć” Sarah Kane pod kierunkiem Michała Borczucha.
Premiera została zaplanowana na 2 października 2026 roku i będzie pierwszą premierą nowego sezonu AST we Wrocławiu.
W spektaklu wystąpią: Joanna Czyżak, Patryk Dziwisz, Aleksandra Góral, Anastazja Gumulińska, Linda Gut, Józefina Kiełb, Jan Makowski, Maurycy Pękala, Kajetan Styczeń i Filip Witkowski.
Uczelnia pokazała już pierwsze zdjęcia z prób i zapowiada prezentowanie kolejnych etapów pracy nad przedstawieniem.
Sarah Kane – jedna z najważniejszych autorek współczesnego dramatu
Sarah Kane (1971–1999) była brytyjską dramatopisarką i reżyserką, której twórczość stała się jednym z symboli przemian europejskiego teatru lat 90. Jej dramaty łączono z nurtem określanym mianem in-yer-face theatre, w Polsce często nazywanym nowym brutalizmem.
Pisała o przemocy, cierpieniu, miłości, samotności, wojnie, potrzebie bliskości i doświadczeniu psychicznego rozpadu. Jej utwory początkowo spotykały się w Wielkiej Brytanii z niezwykle gwałtowną reakcją części krytyki, z czasem jednak Kane została uznana za jedną z najważniejszych dramatopisarek końca XX wieku.
Jej dorobek jest niewielki, ale wyjątkowo znaczący. Obejmuje pięć dramatów: „Zbombardowanych” („Blasted”, 1995), „Miłość Fedry” („Phaedra’s Love”, 1996), „Oczyszczonych” („Cleansed”, 1998), „Łaknąć” („Crave”, 1998) oraz „4.48 Psychosis”.
Także w Polsce jej teksty odegrały istotną rolę w przemianach teatru przełomu XX i XXI wieku. Sięgali po nie m.in. Krzysztof Warlikowski, Grzegorz Jarzyna i Maja Kleczewska.
Kane zmarła w lutym 1999 roku w Londynie, mając 28 lat.
„Łaknąć” – cztery głosy zamiast tradycyjnej fabuły
„Łaknąć”, napisane w 1998 roku i pierwotnie opublikowane przez Kane pod pseudonimem Marie Kelvedon, było przedostatnim dramatem autorki.
To tekst wyraźnie różniący się od jej wcześniejszych sztuk. Kane odchodzi tutaj od klasycznie skonstruowanej akcji, realistycznych postaci i precyzyjnie określonego miejsca wydarzeń. Dramat został rozpisany na cztery głosy oznaczone literami A, B, C i M.
Ich wypowiedzi przenikają się, urywają, wracają w kolejnych wariantach. Są wśród nich wyznania, wspomnienia, obrazy przemocy, fragmenty rozmów i jeden z najbardziej rozpoznawalnych monologów miłosnych we współczesnej dramaturgii.
„Łaknąć” jest tekstem o pragnieniu drugiego człowieka, ale również o niemożności zaspokojenia tego pragnienia. O miłości, która może dawać ocalenie, lecz może również prowadzić do uzależnienia i destrukcji. Język Kane jest tu bardziej poetycki niż w jej pierwszych dramatach, choć tematy pozostają równie radykalne.
Taka konstrukcja daje reżyserowi dużą przestrzeń interpretacyjną. Nie ma jednej oczywistej odpowiedzi na pytanie, kim są wypowiadające tekst osoby ani jaka relacja je łączy. Dlatego szczególnie interesujące może okazać się spotkanie tego materiału z teatrem Michała Borczucha, który wielokrotnie pracował na styku tekstu dramatycznego, improwizacji i osobistego doświadczenia wykonawców.
Dwa „Łaknąć” jednej jesieni
Wrocławski dyplom będzie tym ciekawszy, że niemal równolegle powstaje druga nowa inscenizacja „Łaknąć”.
Po dramat Sarah Kane sięga Katarzyna Minkowska, która przygotowuje przedstawienie na Dużej Scenie Teatru im. Stefana Jaracza w Łodzi. Premiera została zaplanowana na 14 listopada 2026 roku, a więc zaledwie sześć tygodni po premierze spektaklu Borczucha we Wrocławiu.
To oznacza, że jesienią polska publiczność będzie mogła niemal jednocześnie zobaczyć dwa reżyserskie odczytania jednego z najważniejszych dramatów Kane – Michała Borczucha i Katarzyny Minkowskiej.
I właśnie to może być szczególnie interesujące. „Łaknąć” jest tekstem na tyle otwartym, że różnice pomiędzy dwiema realizacjami mogą okazać się ogromne. We Wrocławiu będzie to zarazem spektakl dyplomowy i spotkanie młodych aktorów z jednym z najbardziej wymagających tekstów współczesnego dramatu. W Łodzi nad tym samym utworem pracuje zawodowy zespół Teatru Jaracza pod kierunkiem jednej z najbardziej uzdolnionych i rozpoznawalnych reżyserek młodszego pokolenia.
Pierwsze „Łaknąć” zobaczymy 2 października we Wrocławiu.
AST we Wrocławiu