W roku jubileuszu 80-lecia Akademia Sztuk Teatralnych im. Stanisława Wyspiańskiego w Krakowie rozpoczyna sezon spektakli dyplomowych od przedstawienia „Poganie” w reżyserii Weroniki WERUSHY Kowalskiej.
„Poganie” wyrastają z badań nad słowiańszczyzną, ale nie zmierzają w stronę rekonstrukcji dawnych wierzeń czy obyczajów. Twórców interesuje przede wszystkim to, co z dawnych form wspólnotowego przeżywania świata może pozostać żywe dzisiaj. Legendy, ludowa demonologia, obrzędy przejścia, pieśni i praktyki związane z najważniejszymi momentami ludzkiego życia stają się punktem wyjścia do opowieści o współczesnym człowieku, jego relacji z naturą, doświadczeniu wspólnoty, narodzin, utraty i śmierci.
Spektakl sięga do rzeczywistości, w której człowiek nie funkcjonuje jako byt od natury oddzielony. Ziemia, woda, ogień i powietrze tworzą porządek obejmujący wszystkie istoty, a życie rozumiane jest jako część powtarzającego się cyklu. Narodziny i śmierć nie zostają tu ustawione po przeciwnych stronach, lecz należą do tego samego rytmu przemiany i odnawiania.
Istotną rolę w przedstawieniu odgrywa wspólnota. Dawne pieśni nie powstawały przecież jako autonomiczne utwory przeznaczone do słuchania. Towarzyszyły pracy, żniwom, weselom, czuwaniom i pogrzebom. Były wykonywane razem, w konkretnym miejscu i czasie, przez ludzi uczestniczących we wspólnym doświadczeniu.
„Poganie” próbują przywrócić pieśni właśnie taki wymiar. Śpiew ma być nie tylko jednym ze środków teatralnych, ale także przestrzenią spotkania, przekazywania emocji i budowania więzi. Może wyrażać radość, żałobę, lęk, pamięć czy potrzebę bliskości. Muzyka staje się więc sposobem porządkowania doświadczeń, których nie zawsze daje się opowiedzieć wyłącznie słowami.
Nieprzypadkowo spektakl przygotowują studenci specjalności wokalno-aktorskiej. Reżyserka przedstawienia Weronika WERUSHA Kowalska odpowiada również za muzykę i aranżacje, a przy kompozycjach współpracuje z Olegiem Sznicarem. Scenariusz powstał wspólnie z Patrycją Babicką. Choreografię przygotował Wojciech Dolatowski, a scenografię i kostiumy Julia Nowak. Za reżyserię światła odpowiada Monika Stolarska, za projekcje Piotr Bontron. Asystentem reżyserki jest Wiktor Frankowicz, student IV roku Wydziału Reżyserii Dramatu, a asystentką reżyserki światła – Magdalena Łyko.
Słowiańszczyzna zostaje potraktowana w przedstawieniu nie jako zamknięty rozdział historii, ale jako zasób obrazów, opowieści i sposobów myślenia, który nadal może rezonować ze współczesnością. Twórcy szukają w niej przede wszystkim doświadczenia więzi – zarówno między ludźmi, jak i pomiędzy człowiekiem a otaczającym go światem.
„Poganie” mają być próbą zbudowania współczesnego rytuału teatralnego. Takiego, który pozwala mówić o początku i końcu życia, przeżywać stratę, celebrować narodziny i oswajać doświadczenie śmierci. Jednocześnie przypomina o czymś, co współczesna kultura coraz łatwiej wypiera: że niezależnie od rozwoju cywilizacji człowiek nadal pozostaje częścią natury i podlega tym samym podstawowym prawom przemijania.
Na scenie wystąpią studenci IV roku Wydziału Aktorskiego AST: Zuzanna Piotrowska, Aleksandra Płatek, Weronika Stankiewicz, Filip Owczarek i Jan Wróbel.
Premiera „Pogan” odbędzie się 5 września 2026 roku o godz. 19.00. Dzień wcześniej, 4 września, zaplanowano pokaz przedpremierowy. Kolejne przedstawienia będzie można zobaczyć 8, 9, 10 i 11 września, każdorazowo o godz. 19.00.
Spektakle prezentowane będą na Scenie im. Stanisława Wyspiańskiego Akademii Sztuk Teatralnych przy ul. Straszewskiego 22 w Krakowie. Bilety kosztują 30 zł w cenie ulgowej i 35 zł w cenie normalnej. Są dostępne w Kasie Teatru AST oraz w sprzedaży internetowej na stronie repertuarowej uczelni.
Realizatorzy
Reżyseria, muzyka i aranżacja: Weronika WERUSHA Kowalska
Scenariusz: Patrycja Babicka, Weronika WERUSHA Kowalska
Współpraca kompozytorska: Oleg Sznicar
Choreografia: Wojciech Dolatowski
Kostiumy i scenografia: Julia Nowak
Reżyseria światła: Monika Stolarska
Projekcje: Piotr Bontron
Asystent reżyserki: Wiktor Frankowicz
Asystentka reżyserki światła: Magdalena Łyko
Obsada: Zuzanna Piotrowska, Aleksandra Płatek, Weronika Stankiewicz, Filip Owczarek, Jan Wróbel.
Terminy
Spektakl przedpremierowy: 4 września 2026, godz. 19.00
Premiera: 5 września 2026, godz. 19.00
Kolejne spektakle: 8–11 września 2026, godz. 19.00
Scena im. Stanisława Wyspiańskiego
Akademia Sztuk Teatralnych im. Stanisława Wyspiańskiego w Krakowie
ul. Straszewskiego 22
AST w Krakowie